Compendium voor de Leefomgeving
602 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Energie en milieu

Huishoudelijk energieverbruik per inwoner, 1950-2013

Het huishoudelijk energieverbruik per inwoner is de laatste jaren stabiel. Het verbruik betreft vooral aardgas en elektriciteit. Het verbruik van aardgas per inwoner is sinds 1980 door energiebesparende maatregelen met bijna 30 procent gedaald.

Wat laat deze indicator zien en wat niet?

Deze indicator beschrijft de ontwikkeling van het huishoudelijk energieverbruik per inwoner, exclusief het verbruik voor vervoer. De vermelde verbruiken betreffen verbruiken van fossiele brandstoffen. Dit betekent dat het verbruik van elektriciteit NIET het daadwerkelijke elektriciteitsverbruik weergeeft, maar het verbruik van de fossiele brandstoffen nodig voor de opwekking van de door de huishoudens verbruikte elektriciteit. Ook hernieuwbare energiedragers, zoals biomassa, die nodig zouden zijn geweest voor de inzet van elektriciteit zijn NIET in de gegevens over het elektriciteitsverbruik meegenomen.

Verbruik elektriciteit

Het huishoudelijk elektriciteitsverbruik per inwoner, omgerekend naar de hoeveelheid fossiele brandstoffen nodig voor de elektriciteitsopwekking, is in 2013 bijna vier keer zo hoog als in 1950. Vooral in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw nam het verbruik flink toe. Het elektriciteitsverbruik in de jaren tachtig is stabiel, in de jaren negentig groeide het verbruik en sinds 2005 is het stabiel. In Nederland wordt vooral elektriciteit geproduceerd met behulp van de primaire brandstoffen aardgas en steenkool.

Opwekkingsrendement elektriciteitscentrales

De groei in het verbruik van fossiele brandstoffen voor de opwekking van elektriciteit is gedeeltelijk gecompenseerd door een verbetering van het opwekkingsrendement van de elektriciteitscentrales. Dit rendement groeide van 40,3 procent in 1998 naar 42,1 procent in 2013.

Verbruik aardgas

Het aardgasverbruik per inwoner (gecorrigeerd voor de gemiddelde jaartemperatuur) is tussen 1965 en 1975 zeer sterk gestegen. Vanaf begin jaren tachtig treedt een daling op door energiebesparende maatregelen, zoals isolatie en de installatie van HR-ketels. In 2013 is het aardgasverbruik per inwoner bijna 30 procent lager dan in 1980.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over het energieverbruik is te vinden in de databank StatLine van het CBS.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Huishoudelijk energieverbruik per inwoner

Omschrijving

Ontwikkeling van het huishoudelijk energieverbruik per inwoner. Het energieverbruik van huishoudens is exclusief het verbruik voor vervoer. Het energieverbruik door huishoudens voor vervoer wordt in het Compendium voor de Leefomgeving toegerekend aan het verkeer en vervoer.De vermelde verbruiken betreffen verbruiken van fossiele brandstoffen. Dit betekent dat het verbruik van elektriciteit NIET het daadwerkelijke elektriciteitsverbruik weergeeft, maar het verbruik van de fossiele brandstoffen nodig voor de opwekking van de door de huishoudens verbruikte elektriciteit. Hernieuwbare energiedragers, zoals biomassa, die nodig zouden zijn geweest voor de inzet van elektriciteit zijn NIET in de gegevens over het elektriciteitsverbruik meegenomen. De gegevens 2013 zijn nader voorlopig. Nader voorlopige cijfers hebben een meer definitieve status dan voorlopige cijfers.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Berekeningswijze

Het energieverbruik van huishoudens wordt (als onderdeel van de Nederlandse energiehuishouding (CBS, 2012b)) berekend op basis van het Home-onderzoek. Dit is een panelonderzoek onder circa 1 500 huishoudens dat wordt uitgevoerd in opdracht van brancheorganisatie EnergieNederland.Voor de berekening van het energieverbruik door huishoudens per inwoner is gebruik gemaakt van gegevens in de StatLine-tabel Energiebalans; aanbod, omzetting en verbruik (CBS, 2014b) en gegevens over de omvang van de bevolking op 1 januari in de StatLine-tabel Bevolking; geslacht, leeftijd en burgerlijke staat; 1 januari (CBS, 2014a).Het aardgasverbruik door huishoudens is verdeeld in het verbruik voor ruimteverwarming (voor de jaren vanaf 1990 geschat op 80 procent van het aardgasverbruik) en het verbruik voor overige doelen zoals koken en warm water (voor de jaren vanaf 1990 geschat op 20 procent van het aardgasverbruik). Om de invloed van strenge en zachte winters te elimineren zodat de gegevens voor de verschillende jaren beter met elkaar te vergelijken zijn, is het aardgasverbruik voor ruimteverwarming gecorrigeerd voor de gemiddelde jaartemperatuur (graaddagen). Het elektriciteitsverbruik uit de Energiebalans op basis van fossiele brandstoffen is teruggerekend naar de inzet van primaire energiedragers (zoals aardgas en steenkool) met het referentierendement voor de productie van elektriciteit. De gebruikte percentages voor de tijdreeks zijn afkomstig uit de notitie Rendementen en CO2-emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 (Segers, R., 2014).

Basistabel

StatLine: Bevolking; geslacht, leeftijd en burgerlijke staat; 1 januari (CBS, 2014a).StatLine: Energiebalans; aanbod, omzetting en verbruik (CBS, 2014b).

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Nederlandse energiehuishouding (NEH) (CBS, 2012b) (korte methodebeschrijving van het onderzoek naar het energieverbruik van onder meer huishoudens). Bevolkingsstatistiek (CBS, 2012a) (korte methodebeschrijving van het onderzoek naar de omvang van de Nederlandse bevolking).De notitie Rendementen en CO2-emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 (Segers, R., 2014) geeft een overzicht van de rendementen voor elektriciteitsproductie.

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een aantal metingen, expert judgement, een aantal relevante feiten of gepubliceerde bronnen terzake.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, Wageningen UR (2014). Huishoudelijk energieverbruik per inwoner, 1950-2013 (indicator 0036, versie 17 , 2 oktober 2014 ). www.compendiumvoordeleefomgeving.nl. CBS, Den Haag; Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven en Wageningen UR, Wageningen.

CLO.nl is een samenwerkingsverband van PBL, CBS en Wageningen UR.