Compendium voor de Leefomgeving
578 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Verkeer en milieu

Emissies naar lucht door verkeer en vervoer, 2016

Het wegverkeer veroorzaakt het leeuwendeel van de emissies naar lucht door de sector Verkeer en vervoer.

2016 Kooldioxide (CO2) Distikstofoxide (N2O) Methaan (CH4)
             
  miljoen kg        
Broeikasgassen            
Totaal 34 100   0,88   2,6  
Wegverkeer 29 000   0,80   2,3  
Binnenvaart 2) 1 010   0,03   0,14  
Spoorwegen 100   0,00   0,01  
Luchtvaart 2) 30   0,00   0,00  
Visserij 560   0,02   0,05  
Defensie-activiteiten 160   0,01   0,01  
Landbouwwerktuigen 1 230   0,01   0,03  
Overige mobiele werktuigen 1 930   0,02   0,11  
             
  Zwaveldi- Stikstofoxi- Ammoniak VOS3) Fijn- Koolmon-
  oxide (SO2) den (NOx) (NH3)   stof (PM10) oxide (CO)4)
             
Verzurende en miljoen kg        
grootschalige          
luchtverontreiniging 5)            
Totaal 0,61 141 4,3 32 7,2 375
Wegverkeer 0,18 79 4,2 24 4,7 297
Beroepsbinnenvaart 0,01 27 0,01 2,6 0,8 5,4
Visserij 6) 0,00 2,6 0,00 0,1 0,1 0,4
Recreatievaart 0,00 2,3 0,00 1,5 0,0 21
Railverkeer 7) 0,00 1,8 0,00 0,1 0,1 0,3
Luchtvaart 8) 0,24 3,3 0,00 0,4 0,0 3,4
Landbouwwerktuigen 0,01 8,1 0,00 0,8 0,4 2,4
Overige mobiele werktuigen 0,01 11 0,00 2,3 0,8 46
             
Bron: CBS, Emissieregistratie. CBS/mrt18/0129
1) Conform de IPCC-richtlijnen.
2) Alleen verplaatsingen met plaats van vertrek en van aankomst binnen Nederland.
3) Conform de NEC-richtlijnen.
4) Vluchtige organische stoffen exclusief methaan (ook wel NMVOS genoemd).
5) Geen verzurende stof; berekend volgens de NEC-richtlijnen.
6) Kottervisserij, inclusief emissies op het Nederlands deel van het Continentaal Plat (NCP).
7) Emissies door dieseltractie en slijtage van bovenleidingen.
8) Emissies door starts, landingen en taxiën van vliegtuigen en het gebruik van interne transportmiddelen op vliegvelden.

Bijdragen verkeers- en vervoerscategorieën

Het wegverkeer is veruit de belangrijkste veroorzaker van emissies binnen de doelgroep Verkeer en vervoer. In de emissie van stikstofoxiden door verkeer en vervoer is het aandeel van personenauto's en vrachtvoertuigen respectievelijk 17 en 32 procent. Bij alle andere stoffen is de personenauto de belangrijkste bron. De genoemde percentages zijn alle exclusief de emissies door de zeescheepvaart. Zie voor informatie over de oorzaken van de hierboven genoemde emissies:

Bijdrage verkeer en vervoer aan de totale Nederlandse emissies in 2015 (niet in de tabel)

Verkeer en vervoer (incl. mobiele werktuigen) draagt voor een aanzienlijk deel bij aan de totale emissies van koolmonoxide (66%), stikstofoxiden (57%), VOS (exclusief methaan; 23%) en fijnstof (26%). De bijdrage aan de totale emissie van zwaveldioxide is circa 2 procent. Verder is de doelgroep Verkeer en vervoer verantwoordelijk voor 21 procent van de totale (IPCC-)kooldioxide-emissie. De genoemde percentages zijn alle exclusief de emissies door de zeescheepvaart.
De zeescheepvaart (niet meegenomen in het totaal volgens de IPCC- en NEC-richtlijnen) is een substantiële bron van emissies van fijnstof en zwaveldioxide.

Oorzaken van emissies

Voor informatie over de oorzaken van de diverse emissies naar lucht, zie:

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Emissies naar lucht door verkeer en vervoer

Omschrijving

Emissies naar lucht door het verkeer en vervoer van broeikasgassen (kooldioxide, distikstofoxiden, methaan) en verzurende en grootschalige luchtverontreinigende stoffen (zwaveldioxide, stikstofoxiden, ammoniak, vluchtige organische stoffen (excl. methaan), fijnstof, koolmonoxide)

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek, in samenwerking in de Emissieregistratie (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Planbureau voor de Leefomgeving, Centraal Bureau voor de Statistiek, Rijkswaterstaat-Waterdienst-Dienst Water en gebruik, Wageningen Universiteit-Alterra, Rijkswaterstaat-Leefomgeving, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO, voorheen Agentschap NL), TNO, Deltares).

Berekeningswijze

Emissieberekening op basis van activiteitsgegevens (voertuigkilometers, brandstofverbruik) en emissiefactoren.Zie verder Klein, J., et al. (2016). Methods for calculating emissions from transport in NL. (achter Lucht/Verkeer en Vervoer/Methoderapporten Taakgroep Verkeer en Vervoer). Project Emissieregistratie.

Basistabel

StatLine: Emissies van broeikasgassen berekend volgens IPCC-voorschriften (CBS, 2018a)StatLine: Emissies van luchtverontreinigende stoffen volgens NEC-richtlijnen (CBS, 2018b)StatLine: Emissies naar lucht op Nederlands grondgebied; mobiele bronnen (CBS, 2018c)

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Belasting oppervlaktewater, bodem-emissies, emissies oppervlaktewater, lucht-emissies, lucht-emissies volgens IPCCIn totaal circa 300 stoffenCirca 1600 emissie-oorzaken en circa 1000 (individuele) puntbronnen

Verschijningsfrequentie

In maart definitieve cijfers t-2; in september voorlopige cijfers t-1

Achtergrondliteratuur

Methoden: op de website van Emissieregistratie achter Overzicht documentenBegrippen: op de website van Emissieregistratie achter Begrippenlijst

Opmerking

Er is een verschil in de berekening van de broeikasgasemissies volgens de IPCC en de emissies van verzurende en overige stoffen volgens de NEC-richtlijn. De IPCC-emissies door wegverkeer worden berekend op basis van de afzet van motorbrandstoffen; de NEC-emissies worden berekend op basis van het aantal voertuigkilometers op Nederlands grondgebied.De methodiek voor de berekening van de emissies door wegverkeer wordt jaarlijks aangepast. De meest recente methodiekbeschrijving geeft het rapport Klein, J., et al. (2018). Methods for calculating emissions from transport in NL. (achter Lucht/Verkeer en Vervoer/Methoderapporten Taakgroep Verkeer en Vervoer). Project Emissieregistratie.De emissies door landbouwvoertuigen, de visserij en mobiele werktuigen worden gepresenteerd onder Verkeer en vervoer.

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2018). Emissies naar lucht door verkeer en vervoer, 2016 (indicator 0129, versie 31 , 5 april 2018 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.