Compendium voor de Leefomgeving
602 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Bodem en grondwater

Vermestende depositie, 1990-2016

De depositie van vermestende stoffen bedroeg in 2016, gemiddeld over Nederland ruim 1600 mol stikstof per ha. Hiermee is de depositie sinds 1990 met 40 procent afgenomen.

Landelijk beeld in 2016

Regionaal komen grote verschillen voor in de vermestende depositie. In de Gelderse Vallei en de Peel komen deposities voor van boven de 4.000 mol stikstof per hectare per jaar. Dat komt door de hoge lokale ammoniakuitstoot van de intensieve veehouderij. Ammoniak (NH3) komt op lage hoogtes vrij en deponeert snel. Deze combinatie zorgt ervoor dat relatief veel NH3 dicht bij de bron neerkomt. De hoge emissie van stikstofoxiden (NOx) in en nabij grote steden is de oorzaak van de hogere depositie in die gebieden.

60% van de depositie is afkomstig uit Nederlandse bronnen. De Nederlandse agrarische sector levert met 41% verreweg de grootste bijdrage aan de vermestende depositie in Nederland.

De gevolgen van de stikstofdepositie voor de overschrijding van de kritische niveaus zie Vermesting Ecologische Hoofdstructuur, 1990 - 2010 en Kwaliteit en trend stikstofbeschikbaarheid ecosystemen, 2016

Trend

De landelijk gemiddelde stikstofdepositie, ook wel vermestende depositie genoemd, bedroeg in 1990 ruim 2700 mol stikstof per hectare. De stikstofdepositie is sindsdien geleidelijk gedaald tot het huidige niveau van ruim 1600 mol/ha). Door meteorologische omstandigheden kunnen van jaar tot jaar variaties in de depositie optreden in de orde van grootte van 10%.

De daling in stikstofdepositie op lange termijn (1990-2016) is het gevolg van lagere emissies van zowel stikstofoxiden als van NH3

In de periode 2005-2016 is de totale stikstofdepositie (N-totaal) gedaald. Over deze periode is de depositie van gereduceerd stikstof niet statistisch significant gedaald. Voor de depositie van geoxideerd stikstof is dit wel het geval.

Voor meer gedetailleerde informatie over de ontwikkeling van de emissies van vermestende stoffen in Nederland zie Verzuring en grootschalige luchtverontreiniging: emissies, 1990 - 2015.
Voor informatie over het beleid op het terrein van verzurende stoffen zie de indicator Vermesting en verzuring: beleid.

Voor informatie over de effecten van verzurende stoffen zie de indicator Vermesting en verzuring: oorzaken en effecten.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Vermestende depositie

Omschrijving

Vermestende depositie in Nederland per 1 x 1 km.

Verantwoordelijk instituut

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)

Berekeningswijze

Zie rapportage over de uitkomsten van de GCN-berekeningen. De trendreeks wordt jaarlijks uitgebreid met een extra punt (jaar) welke bepaald wordt in het kader van de actualisatie van de grootschalige concentratie- en depositiekaarten. Kalibratie aan de hand van metingen voorkomt inconsistenties in de trendreeks.

Basistabel

Reken- en Informatiesysteem Lucht van het Centrum voor Milieumonitoring van het RIVM

Geografisch verdeling

De kaart en de trend zijn gebaseerd op de uitkomsten van de meest recente GCN-berekeningen.

Andere variabelen

Zuurdepositie

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Grootschalige concentratie- en depositiekaarten Nederland. Rapportage 2017. (Velders et al., 2017; zie bij 'Referenties').

Opmerking

De rekenmethodiek is gebaseerd op de laatste wetenschappelijke inzichten. De significantie van de trend is beoordeeld met een 95% betrouwbaarheidsinterval.

Betrouwbaarheidscodering

Kaart: C (Schatting met modelberekeningen, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd). Trend 1990-2016: C (Schatting met modelberekeningen, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd).

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, WUR (2017). Vermestende depositie, 1990-2016 (indicator 0189, versie 16 , 9 november 2017 ). www.clo.nl. CBS, Den Haag; PBL, Den Haag en WUR, Wageningen.

CLO.nl is een samenwerkingsverband van PBL, CBS en WUR.