Compendium voor de Leefomgeving
603 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Monitor Infrastructuur en Ruimte

Geluidhinder Schiphol, 2004 - 2014

De ontwikkeling van de ernstige hinder houdt vrijwel gelijke tred met het volume van het vliegverkeer, gemiddeld over het etmaal. De ernstige slaapverstoring neemt minder toe dan het volume van het nachtelijke vliegverkeer. Woningbouw binnen de contouren voor hinder en slaapverstoring zorgt voor extra gehinderden en slaapverstoorden.

Bescherming van de omgeving van Schiphol

De omgeving van Schiphol wordt beschermd tegen gevolgen van de luchtvaart door de luchtvaartsector restricties op te leggen voor uitstoot van luchtverontreinigende stoffen, geluidbelasting van de omgeving en externe veiligheidsrisico's. De maximaal toegelaten belasting van de omgeving door geluid en extern veiligheidsrisico is afgeleid van grenzen die eerder zijn vastgelegd in de Planologische Kernbeslissing Schiphol, die gold van 1995 tot 2003. De aantallen (woningen resp. geluidgehinderden) die bij deze grootheden horen zijn formeel vastgelegd als 'gelijkwaardigheidscriteria'. Voor ieder nieuw stelsel geldt dat de bescherming minimaal gelijkwaardig moet zijn aan die van het voorgaande stelsel. De gelijkwaardigheidscriteria gelden daarbij als ijkpunt (TK, 2007). Het woningbestand van 2005 geldt als basis voor de criteria. Dit houdt in dat woningen die na 2005 zijn gebouwd, niet worden meegenomen in de jaarlijkse toetsing van de feitelijke geluidcontouren aan de criteria. Doordat het woningbestand een vast gegeven is bij de toetsing aan de gelijkwaardigheidscriteria wordt de luchtvaart niet verder in vliegen beperkt als er woningen worden bijgebouwd.
Momenteel wordt gewerkt aan een nieuw normen- en handhavingsstelsel voor Schiphol. De kern van dit nieuwe stelsel is een zo hoog mogelijk gebruik van de geluidpreferente banen (regels voor baangebruik) en de toetsing aan gelijkwaardigheidscriteria. Vooruitlopend op de formele implementatie wordt het luchtverkeer al volgens de nieuwe regels afgewikkeld. In het nieuwe stelsel wordt de geluidbelasting van de omgeving door de luchtvaart onder andere afgemeten aan de ernstige hinder binnen de 48 Lden-contour en ernstige slaapverstoring binnen de 40 dB(A) Lnight-contour. De grafiek laat zien hoe de geluidhinder en de slaapverstoring binnen deze contouren zich ontwikkelden sinds 2004. De geluidhinder (gemeten over het etmaal) volgt de ontwikkeling van het aantal vluchten op Schiphol, dat na een dip rond 2010 weer toeneemt. De slaapverstoring blijft de laatste jaren bijna gelijk omdat geluidbeperkende maatregelen de toename van de geluidbelasting in de nacht beperkt houden. Vooral langer toepassen van nachtelijke start- en landingsprocedures en sneller stiller worden van de nachtelijke vloot dragen daaraan bij.
De ontwikkeling van hinder en slaapverstoring is berekend op basis van het referentiewoningbestand van 2005, dus zonder rekening te houden met nieuwe woningen na 2005 binnen de betreffende contouren. Indien wel rekening wordt gehouden met de toename van het aantal inwoners door nieuwbouw na 2005, liggen de cijfers voor hinder en slaapverstoring in 2014 ongeveer 11% hoger (deze extra toename komt dus niet door meer vliegen, maar door meer woningbouw.) Het overgrote deel van deze nieuwe woningen is gesitueerd buiten de LIB4-contour

Beleidsdoelstellingen Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

Deze indicator verwijst naar de volgende doelen en nationale belangen:

  • Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuur-historische waarden behouden zijn (leefbaar en veilig)
  • Nationaal belang 8: Verbeteren van de milieukwaliteit (lucht, bodem, water) en bescherming tegen geluidsoverlast en externe veiligheidsrisico's

Referenties

  • TK (2007), Brief van de minister van Verkeer en Waterstaat aan de Tweede Kamer over Gelijkwaardigheidscriteria Schiphol, VenW/DGTL-2007/8256, 25 mei 2007.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Ernstige hinder en ernstige slaapverstoring rond Schiphol

Omschrijving

Trend van de ernstige hinder en ernstige slaapverstoring door vliegtuiggeluid rond Schiphol 2004 - 2014

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

De geluidbelasting, uitgedrukt in Lden, is berekend door het NLR, op basis van radartracks (werkelijk gevlogen routes) en geleverd als geluidcontouren en 100x100m-grids met geluidbelasting

Telling inwoners 2005: "Woningenbestand Schiphol 2008", woningen/inwoners 2005, gecorrigeerd in 2008. Ministerie van IenM.

Telling inwoners overige jaren: CBS, Structuurtelling Gemeentelijke Basisadministratie (GBA).

De ernstige geluidhinder is berekend door PBL binnen de 48 dB(A) Lden-contour, de ernstige slaapverstoring is berekend binnen de 40 dB(A) Lnight-contour.

De hinder en slaapverstoring zijn berekend met de dosis-effectrelaties uit de Gezondheidskundige Evaluatie Schiphol (Breugelmans, 2005).

De Lden (Engels: Level day-evening-night) is een maat om de geluidsbelasting door omgevingslawaai uit te drukken. Met ingang van 2004 werd het gebruik van de Lden in alle Europese landen verplicht. Dit hing samen met de implementatie van de Europese Richtlijn Omgevingslawaai (bron: Wikipedia).

Geografisch verdeling

Gebieden rond de luchthaven Schiphol

Verschijningsfrequentie

2 jaar

Achtergrondliteratuur

Geluidbelasting: Notitie Uitgangspunten en resultaten van werkzaamheden t.b.v. Monitoring luchtvaartdata 2014, d.d. 3 februari 2016. Rapportage van Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) aan PBL. Hinder en slaapverstoring: Breugelmans, O.R.P. (2005), De relatie tussen vliegtuiggeluid en zelfgerapporteerde ernstige hinder en ernstige slaapverstoring in Nederland: Uitkomst van de Gezondheidskundige Evaluatie Schiphol, Bilthoven: RIVM.

Opmerking

De trend van de grafiek is berekend op basis van het referentiewoningbestand Schiphol 2008

Betrouwbaarheidscodering

Geluidbelasting: modelberekening Telling inwoners 2005

Telling inwoners overige jaren.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, WUR (2016). Geluidhinder Schiphol, 2004 - 2014 (indicator 2161, versie 03 , 7 september 2016 ). www.clo.nl. CBS, Den Haag; PBL, Den Haag en WUR, Wageningen.

CLO.nl is een samenwerkingsverband van PBL, CBS en WUR.