Compendium voor de Leefomgeving
617 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte

Nieuwe Living Planet-indicatoren op het CLO

In 2014 is op het Compendium voor de Leefomgeving (CLO) voor het eerst de Nederlandse Living Planet index (LPI) als indicator gepubliceerd. Op 29 oktober 2015 heeft het Wereld Natuur Fonds het rapport Living Planet Report - Natuur in Nederland gepubliceerd. De indicatoren uit dit rapport die de LPI-trends van verschillende onderdelen van de natuur weergeven, zijn nu ook in het CLO opgenomen.

Het Wereld Natuur Fonds heeft al vele jaren de Living Planet Index (LPI) als maatstaf voor de staat van de wereldwijde biodiversiteit gepubliceerd,  samen met het onderzoeksinstituut Zoological Society London (WWF, 2014). De LPI geeft de gemiddelde veranderingen weer van de populatieomvang van een groot aantal soorten gewervelde dieren (zoogdieren, vogels, reptielen, amfibieën en vissen). In navolging van de mondiale LPI heeft CBS in samenwerking met het WNF, de Nederlandse soortenorganisaties en overige bronhouders de Nederlandse Living Planet Index ontwikkeld.

Verschillen tussen Nederlandse en mondiale LPI

Voor Nederland zijn vanaf ongeveer 1990 nauwkeurige meetgegevens van veel soorten beschikbaar, dankzij de vele vrijwilligers die tellingen verrichten. Daarnaast maken nieuwe statistische technieken het mogelijk trends te berekenen uit verspreidingsgegevens. Daardoor kunnen voor Nederland meer soortgroepen met voldoende nauwkeurigheid worden meegenomen in de verbeterde LPI voor 2015.

Deze graadmeter is uitgesplitst naar aparte LPI-indicatoren voor land, zoetwater en marien. Daaronder komt een tweede onderverdeling naar natuurgebieden, agrarisch landschap en stedelijke omgeving. Voor Natuurgebieden is nog een derde opsplitsing gemaakt naar bossen en open natuurgebieden, zoals duinen en heide. Daarnaast is er nog een aparte indicator voor zogenaamde habitatgeneralisten. Al deze indicatoren kennen een selectie van specifieke soorten en/of soortgroepen die samen opgeteld weer de ‘moeder-LPI’s’ vormen. Hiermee wordt ook een beter inzicht geboden in waar soorten en/of soortgroepen toe- of afnemen.

Toekomstige uitbreidingen

Het LPI rapport zal tweejaarlijks verschijnen. In de komende jaren wordt ernaar gestreefd om de huidige verzameling LPI’s verder uit te breiden naar leefgebieden zoals Noordzee, Wadden, Delta en kust.

Ook het toevoegen van soortgroepen als zeevogels, overwinterende watervogels, macrofauna (zowel zout als zoet), planten en paddenstoelen aan de LPI is een wens, maar dit vergt nog uitzoek- en bewerkingswerk.

Verder zijn op het CLO nog vele andere milieu-indicatoren van ‘drukfactoren’ zoals verdroging, klimaatsverandering en vermesting aanwezig die ten grondslag (kunnen) liggen aan de trends. Het streven is om in de toekomst ook meer verbanden te leggen tussen de verschillende indicatoren ter duiding.

Hieronder staat een overzicht van de LPI-indicatoren.

 

 

CLO.nl is een samenwerkingsverband van PBL, CBS en Wageningen UR.