Compendium voor de Leefomgeving
467 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Natuurlijke hulpbronnen

Visvangst in de Noordzee, 1990-2011

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

De visvangst is teruggelopen door een combinatie van een lagere visstand en daaruit voortkomende visserijmaatregelen.

Toelichting bij de grafieken

De grafieken geven voor elk van de 4 vissoorten informatie over (1) de vangst door alle landen die in de Noordzee mogen vissen en (2) de Total Allowable Catch (totale toegestane vangst, TAC).
Voor de vangst zijn in de grafieken gegevens opgenomen zoals berekend door de International Council for the Exploration of the Sea (ICES). Hierin is naast de officieel aangelande vis ook een bijschatting door ICES opgenomen voor niet toegewezen en verkeerd gerapporteerde aanlandingen en de overboord gezette vis. Voor tong zijn geen gegevens bekend over de hoeveelheden overboord gezette vis en betreft de bijschatting alleen de niet toegewezen en verkeerd gerapporteerde aanlandingen.
De cijfers over de TAC moeten worden vergeleken met de gegevens over de officieel aangelande vis. In de schatting voor de TAC is het effect voor de bijschattingen al meegenomen, hetgeen betekent dat de bijgeschatte vangst niet opgevat moet worden als overschrijding van de TAC.

Lage vangsten

De vangst van veel commerciële vissoorten in de Noordzee is de laatste decennia afgenomen. Door overbevissing zijn veel visbestanden geslonken. Met name in de Zuidelijke Noordzee is de visserij-intensiteit hoog. Daarnaast wordt er ook door vangstbeperkende maatregelen minder vis gevangen.

Visserijbeleid

Het Gemeenschappelijke visserijbeleid van de Europese Unie is sinds 1983 van kracht en is in 1992 en in 2002 herzien. Het streeft naar een duurzaam voortbestaan van de visbestanden en naar een evenwichtige exploitatie door de visserij. De beleidsmaatregelen omvatten vooral de toepassing van toegestane jaarlijkse vangsthoeveelheden (TAC's) en beperkingen aan de capaciteit en de inzet van de visserijvloot.

TAC's

Voor een groot aantal commercieel belangrijke vissoorten wordt jaarlijks een TAC vastgesteld. Deze vangstbeperkende maatregel geeft de totale toegestane vangst voor de soort in een bepaald visgebied voor alle Europese landen die in dat gebied mogen vissen. Hiermee beoogt men te voorkomen dat er door overbevissing te weinig volwassen vis binnen het visbestand overblijft.
TAC's worden berekend op basis van wetenschappelijke onderzoek naar de visstand in een zeegebied, met inachtneming van een bijschatting voor de hoeveelheid overboord gezette vis. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de International Council for the Exploration of the Sea (ICES) en leidt tot een advies aan de Raad van visserijministers, die daarna de TAC officieel vaststelt.

Nationale quota

Nadat de TAC's zijn vastgesteld, worden zij door de EU-lidstaten verdeeld in nationale quota. Dit gebeurt volgens een vaste verdeelsleutel op grond van hun historische vangsten. Zo krijgt Nederland voor schol en tong altijd een belangrijk deel van de TAC toegekend als quotum.

Herziening van het Europese visserijbeleid

In juli 2011 heeft de Europese Commissie voorstellen voor een nieuw gemeenschappelijk visserijbeleid gepresenteerd (Europese Commissie, 2011). Centraal in dit beleid staat het begrip duurzaamheid, zowel vanuit ecologisch, economisch als sociaal oogpunt (Maximum Sustainable Yield, MSY). Enkele hoofdelementen in de voorstellen zijn: er moeten meerjarenplannen opgesteld worden voor meerdere visbestanden per plan, het overboord gooien van ongewenste vis wordt verboden, er komt een systeem van overdraagbare vangstquota, en de ontwikkeling van een duurzame aquacultuursector wordt gestimuleerd. Het is de bedoeling dat het hervormde gemeenschappelijk visserijbeleid in 2013 in werking treedt.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Visvangst in de Noordzee

Omschrijving

Ontwikkeling van de internationale vangst van vier commerciële vissoorten (haring, kabeljauw, schol, tong) in de Noordzee. Vastgestelde TAC (totale toegestane vangst) voor de betreffende vissoorten in de Noordzee. Zowel de TAC als de internationale vangst hebben betrekking op alle landen die in de Noordzee mogen vissen.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van gegevens van de International Council for the Exploration of the Sea (ICES).

Berekeningswijze

De vangst omvat naast de hoeveelheid vis die officieel wordt aangeland ook een aantal bijschattingen. Op basis van onderzoek maakt ICES een bijschatting voor de niet toegewezen en verkeerd gerapporteerde aanlandingen en de hoeveelheden overboord gezette vis. Voor tong zijn geen gegevens bekend over de hoeveelheden overboord gezette vis en betreft de bijschatting dus alleen de niet toegewezen en verkeerd gerapporteerde aanlandingen. Voor kabeljauw verschillen de waarden over de hoeveelheid overboord gezette vis van die in de vorige versie van deze indicator. Dit is een gevolg van aanpassingen aan het berekeningsmodel SAM waarmee deze waarden berekend zijn.

Basistabel

De website van ICES geeft een zoeksysteem voor het opzoeken van gegevens over de vangst van commerciële vissoorten per soort en zeegebied.

Geografisch verdeling

Noordzee (ICES IV) en het Oostelijk Kanaal (ICES VIId) voor haring. Noordzee (ICES IV), het Oostelijk Kanaal (ICES VIId) en het Skagerrak (deel van ICES IIIa) voor kabeljauw. Noordzee (ICES IV) voor schol en tong.

Andere variabelen

Internationale vangst van diverse andere commerciële vissoorten per zeegebied.TAC's voor diverse andere commerciële vissoorten per zeegebied.Vangst van diverse andere commerciële vissoorten per zeegebied en land.Bestandsomvang en aanwas voor diverse commerciële vissoorten per zeegebied.

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Website van de International Council for the Exploration of the Sea (ICES)

Betrouwbaarheidscodering

D (schatting op basis van een aantal metingen, expert judgement, een aantal relevante feiten of gepubliceerde bronnen terzake).

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2011). Visvangst in de Noordzee, 1990-2011 (indicator 0074, versie 12 , 13 september 2011 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.