Compendium voor de Leefomgeving
461 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Verzuring en vermesting

Stikstof- en fosforbalans voor landbouwgrond, 1980-2005

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Zowel de aanvoer, voornamelijk door dierlijke mest en kunstmest, als de overschotten voor landbouwgrond met stikstof en fosfaat zijn tussen 1986 en 2005 sterk afgenomen.

  1980 1986 1990 2000 2002 2003 2004 2005*
                 
  kg N/ha            
Stikstof                
Aanvoer 1) 447 508 459 394 352 353 351 341
w.v.                
 dierlijke mest 190 241 239 205 187 187 179 180
 kunstmest 240 249 201 169 145 146 150 139
 overig 17 17 19 20 20 20 21 21
Afvoer 210 243 248 212 212 191 215 204
Overschot 237 265 211 182 140 161 136 137
                 
  kg P2O5/ha 2)            
Fosfaat                
Aanvoer 1) 160 176 153 125 108 112 102 107
w.v.                
 dierlijke mest 115 128 108 87 78 79 75 76
 kunstmest 39 41 37 32 25 27 21 25
 overig 7 7 7 6 5 6 6 6
Afvoer 66 73 71 68 68 60 67 66
Overschot 94 103 82 57 40 52 35 42
                 
Bron: CBS. CBS/MNC/sep06/0093
1) Exclusief depositie op landbouwgrond en ammoniakemissie uit dierlijke mest en kunstmest.
2) Omrekening fosfaat naar fosfor: 2,29 kg P2O5 is 1 kg P.

Ontwikkeling aanvoer en overschotten

Tot de invoering van milieuwetten die voor een vermindering van de nutriëntenoverschotten moesten zorgen, steeg het gebruik van stikstof en fosfaat in de landbouw. In 1986 bereikte de aanvoer een maximum.
Aanvankelijk zijn vooral het gebruik en overschot van fosfaat sterk afgenomen. In de periode 1986 tot en met 2005 (voorlopig cijfer) is de aanvoer van stikstof gedaald met 33% en van fosfaat met 39%. De overschotten van deze stoffen zijn in deze periode verminderd met respectievelijk 48 en 59%.
Door een lagere afvoer via de gewassen als gevolg van de droge zomer zijn de overschotten in 2003 relatief hoog in vergelijking met omliggende jaren.

Beleid

Tot 1998 heeft het mestbeleid zich vooral gericht op het terugdringen van het fosfaatgebruik. Om aan de Europese Nitraatrichtlijn te kunnen voldoen is in 1998 het mineralenaangiftesysteem (MINAS) ingevoerd. Deze is in 2006 vervangen door de nieuwe Meststoffenwet.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Technische toelichting

Als gevolg van een herberekening van de ammoniakemissie uit kunstmest is de netto aanvoer N-kunstmest in 2002 en 2003 gewijzigd in vergelijking met de vorige versie van deze indicator. Hierdoor zijn ook de totale aanvoer en het overschot van stikstof op landbouwgrond gewijzigd.Een korte beschrijving van de berekeningsmethode geeft het artikel Balansen van mineralen en zware metalen (CBS, 2006). Meer gedetailleerde informatie over de gehanteerde berekeningswijzen is vanaf december 2006 beschikbaar in het Datawarehouse van de Emissieregistratie (meta-informatie) (Emissieregistratie, 2006).

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2006). Stikstof- en fosforbalans voor landbouwgrond, 1980-2005 (indicator 0093, versie 07 , 14 september 2006 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.