Compendium voor de Leefomgeving
461 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Verzuring en vermesting

Stikstof- en fosforbalans voor landbouwgrond, 1980-2006

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Zowel de aanvoer, voornamelijk door dierlijke mest en kunstmest, als de overschotten voor landbouwgrond met stikstof en fosfaat zijn tussen 1986 en 2006 sterk afgenomen.

  1980 1986 1990 2000 2003 2004 2005 2006*
                 
  kg N/ha            
Stikstof                
Aanvoer 1) 447 508 459 394 353 351 344 338
w.v.                
 dierlijke mest 190 241 239 205 187 179 183 179
 kunstmest 240 249 201 169 146 150 140 139
 overig 17 17 19 20 20 21 21 20
Afvoer 210 243 248 212 191 215 200 180
Overschot 237 265 211 182 161 136 144 158
                 
  kg P2O5/ha 2)            
Fosfaat                
Aanvoer 1) 160 176 153 125 112 102 108 106
w.v.                
 dierlijke mest 115 128 108 87 79 75 77 75
 kunstmest 39 41 37 32 27 21 25 25
 overig 7 7 7 6 6 6 6 6
Afvoer 66 73 71 68 60 67 64 55
Overschot 94 103 82 57 52 35 44 50
                 
Bron: CBS. CBS/MNC/okt07/0093
1) Exclusief depositie op landbouwgrond en ammoniakemissie uit dierlijke mest en kunstmest.
2) Omrekening fosfaat naar fosfor: 2,29 kg P2O5 is 1 kg P.

Ontwikkeling aanvoer en overschotten

Tot de invoering van milieuwetten die voor een vermindering van de nutriëntenoverschotten moesten zorgen, steeg het gebruik van stikstof en fosfaat in de landbouw. In 1986 bereikte de aanvoer een maximum.
Aanvankelijk zijn vooral het gebruik en overschot van fosfaat sterk afgenomen. In de periode 1986 tot en met 2006 (voorlopig cijfer) is de aanvoer van stikstof gedaald met 33% en van fosfaat met 40%. De overschotten van deze stoffen zijn in deze periode verminderd met respectievelijk 40 en 51%.
Door een lagere afvoer via de gewassen als gevolg van de droge zomer zijn de overschotten in 2003 relatief hoog in vergelijking met omliggende jaren. Een soortgelijke ontwikkeling doet zich voor in 2006 (voorlopige cijfers), vooral in de zomer een topjaar qua temperatuur en hoeveelheid zon, waardoor de grasproductie achterbleef ten opzichte van een gemiddeld weerjaar.

Beleid

Tot 1998 heeft het mestbeleid zich vooral gericht op het terugdringen van het fosfaatgebruik. Om aan de Europese Nitraatrichtlijn te kunnen voldoen is in 1998 het mineralenaangiftesysteem (MINAS) ingevoerd. Deze is in 2006 vervangen door de nieuwe Meststoffenwet.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Technische toelichting

Een korte beschrijving van de berekeningsmethode geeft het artikel Balansen van mineralen en zware metalen (CBS, 2006). Meer gedetailleerde informatie over de gehanteerde berekeningswijzen is beschikbaar in het Datawarehouse van de Emissieregistratie (meta-informatie) (Emissieregistratie, 2007).

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2007). Stikstof- en fosforbalans voor landbouwgrond, 1980-2006 (indicator 0093, versie 08 , 9 oktober 2007 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.