Compendium voor de Leefomgeving
557 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Afval

Gescheiden ingezameld afval van huishoudens, 1985-2017

De fractie gescheiden ingezameld afval van huishoudens is licht toegenomen van 45 procent in 2000 naar 56 procent in 2017. In de jaren negentig van de vorige eeuw nam het scheiden van afval veel sterker toe.

Fractie gescheiden ingezameld afval

Tussen 2000 en 2017 is de fractie gescheiden ingezameld huishoudelijk afval toegenomen van 45 naar 56 procent.

Hoeveelheid gescheiden ingezameld afval

In de jaren negentig van de vorige eeuw neemt de hoeveelheid gescheiden ingezameld huishoudelijk afval sterk toe. Dit komt vooral doordat veel gemeenten begin jaren negentig de gescheiden inzameling van GFT-afval hebben ingevoerd. Ook is er toen meer oud papier en glas door de gemeenten ingezameld. Vanaf 1998 neemt het scheiden van huishoudelijk afval minder snel toe: van 3,6 miljard kg in 1998 tot 4,6 miljard kg in 2007.
Na 2007 daalt de jaarlijkse hoeveelheid gescheiden ingezameld afval licht tot 4,1 miljard kg in 2013. Deze daling wordt deels veroorzaakt doordat er steeds minder oud papier wordt ingezameld. Ondanks dat in 2010 de gescheiden inzameling van kunststof verpakkingen ingevoerd wordt, is er in dat jaar iets minder afval gescheiden ingezameld dan in 2009. Vanaf 2014 neemt de hoeveelheid weer toe naar 4,7 miljard kg in 2017.

Na 2008 minder papier gescheiden ingezameld

De jaarlijkse hoeveelheid gescheiden ingezameld papier verdubbelt tussen 1985 en het begin van deze eeuw van 0,5 tot ongeveer 1 miljard kg. Vanaf 2000 groeit de hoeveelheid nog maar licht tot 1,1 miljard kg in 2008.
Na 2008 halen de gemeenten jaarlijks minder oud papier op. In 2016 is de hoeveelheid gescheiden ingezameld papier afgenomen tot 0,9 miljard kg.

Totale hoeveelheid huishoudelijk afval in 2016 gelijk aan 2015

De totale hoeveelheid huishoudelijk afval (gescheiden plus niet-gescheiden ingezameld) groeit tussen 1995 en 2000 gemiddeld met 270 miljoen kg per jaar. Na 2000 is de groei veel minder, en na 2007 neemt de jaarlijkse hoeveelheid huishoudelijk afval af.
In 2014 is weer iets meer huishoudelijk afval ingezameld dan het jaar ervoor. De totale hoeveelheid huishoudelijk afval die de gemeenten in 2015 en 2016 hebben ingezameld is nagenoeg gelijk aan die van 2014.

Beleid

De uitgangspunten voor het beleid worden omschreven in de notitie Publiek kader huishoudelijk afval 2025 (VANG-HHA, 2014). Binnen het kader van de circulaire economie wil men de grondstoffen- en materiaalketens zoveel mogelijk sluiten. De ambitie is dat in 2020 maximaal 100 kg grof én fijn restafval per jaar per inwoner naar de eindverwerking (verbranden) gaat. In 2025 zou dit verder terug gebracht zijn tot maximaal 30 kg restafval per jaar.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over gescheiden ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen is te vinden in de databank StatLine van het CBS en bij Rijkswaterstaat Leefomgeving (zie onder andere de Afvaldatabase).

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Gescheiden ingezameld afval van huishoudens

Omschrijving

Ontwikkeling van de hoeveelheid gescheiden ingezameld afval van huishoudens tussen 1985 en 2017, verdeeld naar een aantal afvalstromen.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Berekeningswijze

Definities van de genoemde afvalstromen en informatie over de wijze waarop bovenstaande gegevens tot stand zijn gekomen zijn te vinden in het artikel Statistiek gemeentelijk afval; opzet van het onderzoek (CBS, 2004).

Basistabel

StatLine: Gemeentelijke afvalstoffen, hoeveelheden (CBS, 2018b)

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Er zijn gegevens over de diverse afvalstromen, de wijze van inzameling en de inzamelende instantie. De gegevens zijn beschikbaar voor Nederland, per provincie, per gemeente, naar mate van stedelijkheid van de gemeenten en naar grootte van de gemeenten.

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Statistiek gemeentelijk afval; opzet van het onderzoek (CBS, 2004)Gescheiden afvalinzameling stagneert (CBS, 2007)Minder huishoudelijk afval en meer plastic ingezameld (CBS, 2010)Gemeenten zamelen minder oud papier in (CBS, 2016)Gemeenten zamelen meer afval gescheiden in (CBS, 2018a)

Opmerking

De gegevens over huishoudelijk afval in het Compendium voor de Leefomgeving wijken af van die het CBS publiceert in de databank StatLine (CBS, 2018b). Dit verschil komt door:- Het afval dat door derden is ingezameld: dit afval (vooral wit- en bruingoed dat via de detailhandel is ingezameld en oud papier en karton) is wel in het Compendium voor de Leefomgeving inbegrepen maar niet in de cijfers in de StatLine-publicatie.- Het verbouwingsafval (zoals puin, hout, metalen en vlakglas). In de StatLine-tabel is al het door gemeenten ingezamelde verbouwingsafval toegerekend aan het afval van huishoudens. Voor het bepalen van de cijfers in het Compendium voor de Leefomgeving is maar een deel van dit afval toegedeeld aan de huishoudens. Reden daarvoor is dat een deel van dit afval niet door huishoudens maar door bedrijven is afgegeven. Het gaat daarbij vooral om aannemersbedrijven die hun verbouwingsafval afgeven bij milieustraten. In het verleden is daarom tussen het RIVM en CBS afgesproken dat 50 procent van het verbouwingsafval aan het huishoudelijk afval wordt toegerekend. In het onderzoek over 2003 is navraag gedaan naar het acceptatiebeleid van verbouwingsafval van bedrijven door gemeenten. Daaruit bleek dat ongeveer 85 procent van het door de gemeenten ingezameld verbouwingsafval afkomstig is van huishoudens. Dat het aandeel van de huishoudens hoger ligt komt onder andere door een strikter acceptatiebeleid van milieustraten. Steeds meer milieustraten accepteren geen afval meer van bedrijven. Gezien deze ontwikkeling is in overleg tussen het toenmalige Ministerie van VROM, Uitvoering Afvalbeheer en het CBS afgesproken om met terugwerkende kracht het aandeel van huishoudens te laten toenemen van 50 naar 85 procent. Voor 2000 en eerder wordt het oude percentage van 50 procent gehanteerd. In 2001, 2002 en 2003 stijgt dit percentage naar respectievelijk 60, 70 en 80 procent. Voor 2004 en later wordt 85 procent van het verbouwingsafval aan het huishoudelijk afval toegerekend. Het CBS ontvangt nog regelmatig aanvullingen en correcties over de gegevens van oudere jaren. Daarom hebben de cijfers over de jaren 2015 en 2016 de status 'nader voorlopig'. Ze kunnen nog worden aangepast maar de omvang van die aanpassing zal beperkt zijn. Eind 2017 zijn de cijfers over 2013 en 2014 definitief vastgesteld.

Betrouwbaarheidscodering

Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2018). Gescheiden ingezameld afval van huishoudens, 1985-2017 (indicator 0143, versie 29 , 24 juli 2018 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.