Compendium voor de Leefomgeving
463 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Bodem en grondwater

Stikstofbalans van bodem en grondwater, 1986-2002

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

De aanvoer van stikstof op landbouwgrond is in de periode 1986-2002 met bijna eenderde afgenomen. Ongeveer 90% van de aanvoer van stikstof komt op landbouwgrond terecht, hoofdzakelijk van dierlijke mest en kunstmest.

Aanvoer 1986 1990 2000 2001 2002*
         
miljoen kg N      
Totaal landbouwgronden 1 090 985 822 781 763
Dierlijke mest 479 462 386 389 371
Kunstmest 492 403 330 291 291
Andere organische meststoffen 9 9 11 12 11
Atmosferische depositie 84 82 67 63 63
Overig 26 29 28 26 27
           
Totaal overige gronden 94 96 98 98 98
Lokale stortingen          
w.v.          
  zuiverinsslib 5 7 3 3 3
  baggerspecie 7 6 3 3 3
  overig afval 9 11 22 22 22
Diffuse aanvoer          
w.v.          
  atmosferische depositie 56 57 50 49 49
  overige 17 15 20 23 23
             
Bron: CBS. CBS/MC/sep03/0195
1) Vanaf jaar 2000 volgens nieuwe berekeningsmethode. Op termijn zullen de historische jaren volgens een vergelijkbare methode worden herberekend. Hierdoor zal de thans ontstane trendbreuk worden hersteld.
Afvoer 1986 1990 2000 2001 2002*
         
miljoen kg N      
Totaal landbouwgronden 1 090 985 822 781 763
Afvoer gewassen (incl. gras) 489 497 414 400 429
Uit- en afspoeling1) 86 86 70 70 70
Accumulatie en denitrificatie 515 402 338 311 264
           
Totaal overige gronden 94 96 98 98 98
Uit- en afspoeling 4 4 4 4 4
Accumulatie en denitrificatie 90 92 94 94 94
           
Bron: CBS. CBS/MC/sep03/0195
1) Vanaf jaar 2000 volgens nieuwe berekeningsmethode. Op termijn zullen de historische jaren volgens een vergelijkbare methode worden herberekend. Hierdoor zal de thans ontstane trendbreuk worden hersteld.

Ontwikkeling aanvoer van stikstof

De aanvoer van stikstof op landbouwgrond is tussen 1986 en 2002 met circa 30% gedaald. Van de totale aanvoer van stikstof naar de bodem komt circa 90% op landbouwgronden terecht, hoofdzakelijk in de vorm van dierlijke mest en kunstmest.

Ontwikkeling afvoer van stikstof

Van de aangevoerde hoeveelheid stikstof op landbouwgronden nemen de gewassen (inclusief gras) circa 50% op. De rest komt in het milieu terecht, door uit- en afspoeling naar het oppervlaktewater (circa 10% van het totaal), door denitrificatie naar de lucht en door accumulatie in bodem en grondwater.

Methodiek

Vanaf jaar 2000 volgens nieuwe berekeningsmethode. Op termijn zullen de historische jaren volgens een vergelijkbare methode worden herberekend. Hierdoor zal de thans ontstane trendbreuk worden hersteld. Meer over achtergronden van de berekening zijn te vinden op het Datawarehouse Emissieregistratie.

Referenties

Relevante informatie

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2003). Stikstofbalans van bodem en grondwater, 1986-2002 (indicator 0195, versie 04 , 25 september 2003 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.