Lokale leefomgeving

Blootstelling kinderen aan magnetische velden van hoogspanningslijnen, 2002

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Kinderen die in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen wonen, lopen mogelijk een verhoogd risico om leukemie te krijgen. Het magnetische veld zou de oorzaak kunnen zijn. In Nederland wonen er ongeveer 18.000 kinderen dichtbij een hoogspanningslijn.

Mogelijk leukemie bij kinderen door wonen nabij hoogspanningslijnen

Buitenlands onderzoek wijst op een mogelijk verband tussen het wonen in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen en het optreden van leukemie bij kinderen. Het magnetische veld zou de oorzaak van dit mogelijk verhoogde risico kunnen zijn. Hoe blootstelling aan magnetische velden tot leukemie bij kinderen zou kunnen leiden, is echter niet bekend. In gebieden waar de magnetische veldsterkte hoger is dan ergens tussen 0,2 microtesla en 0,5 microtesla is er mogelijk sprake van een verhoogd risico op kinderleukemie. Op grond van deze onderzoeken heeft IARC, het International Agency for Research on Cancer, een agentschap van de Wereldgezondheidsorganisatie, de magnetische velden rond hoogspanningslijnen als 'mogelijk kankerverwekkend' gekwalificeerd.

Aantal kinderen dat nabij bovengrondse hoogspanningslijnen woont

Van de 3 miljoen Nederlandse kinderen wonen er ongeveer 18.000 in het gebied bij een hoogspanningslijn waar de sterkte van het magnetische veld hoger is dan 0,2 microtesla. Circa 10.000 kinderen worden blootgesteld aan veldsterkten hoger dan 0,4 microtesla. Blootstelling aan magnetische velden rond hoogspanningslijnen in Nederland zou maximaal 0,5 van de 110 nieuwe gevallen van kinderleukemie per jaar kunnen verklaren (Van der Plas et al., 2001; Pruppers, 2003). In de groep van 18.000 blootgestelde kinderen zou het aantal gevallen van kinderleukemie maximaal 1,2 per jaar bedragen.

Invloed van de afstand tot de hoogspanningslijn op de blootstelling

De afstand waarop de veldsterkte van 0,4 microtesla wordt bereikt is sterk afhankelijk van het type hoogspanningslijn en de stroom door de elektriciteitsdraden (Kelfkens et al., 2002).

  • Bij 50 kV-lijnen, de laagst voorkomende spanning van een bovengrondse hoogspanningslijn, is deze afstand tussen 25 en 40 m.
  • Voor 150 kV-lijnen is de afstand tussen de 35 en 80m. 150 kV is de meest voorkomende spanning.
  • Bij 380 kV-lijnen is deze afstand tussen de 100 en 200 meter. 380 kV is de hoogst voorkomende spanning.

Hoogspanningslijnen en overheidsbeleid

In Nederland is er geen restrictief beleid voor het wonen in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen. Wel laat de overheid in het kader van het Nationaal Milieubeleidsplan 4 (VROM, 2001), op basis van het voorzorgprincipe, inventariseren welke mogelijkheden er zijn om de blootstelling aan magnetische velden rond hoogspanningslijnen te reduceren. In een gemeenschappelijk onderzoek naar dergelijke reductiemogelijkheden heeft RIVM berekend hoeveel woningen in diverse zones rond hoogspanningslijnen staan (Kelfkens et al., 2002) en heeft KEMA de ruimtelijke effecten en de kosten van technische maatregelen bepaald (Stuurman et al., 2002). Verder heeft RIVM in een aanvullend onderzoek geschat dat er de komende 25 jaar 10.000 nieuwbouwwoningen binnen de 0,4 microtesla contour bij gebouwd zullen worden. (Kelfkens et al., 2003).

Referenties

  • Kelfkens et al. (2002). Kelfkens, G., R.M.J. Pennders en M.J.M. Pruppers, Woningen bij bovengrondse hoogspanningslijnen in Nederland. RIVM, rapportnr. 610 150 001, Bilthoven, 2002..
  • Kelfkens et al. (2003). Kelfkens, G., R.M.J. Pennders en M.J.M. Pruppers, Plannen voor nieuwbouwwoningen bij bovengrondse hoogspanningslijnen. RIVM, rapportnr. 610 150 004, Bilthoven, 2003.
  • Stuurman, C.S. en J.F.Van Wolven (2002) Kostenanalyse van de technische maatregelen ter beperking magnetische velden nabij bovengrondse hoogspanningslijnen (vooronderzoek). KEMA T&D Consulting, rapportnr. 40130074-TDC 02-25766A, Arnhem 2002
  • Pruppers, M.J.M. (2003) Blootstelling aan extreem laag frequente elektromagnetische velden van hoogspanningslijnen - Herberekening naar aanleiding van het KEMA/RIVM-onderzoek naar de kosten en baten van maatregelen ter beperking van magnetische velden bij hoogspanningslijnen. RIVM Briefrapport 032/2003. Bilthoven
  • Van der Plas et al. (2001). Van der Plas, M., D.J.M. Houthuijs, A. Dusseldorp, R.M.J. Pennders en M.J.M. Pruppers (2001). Magnetische velden van hoogspanningslijnen en leukemie bij kinderen. RIVM rapportnr. 610 050 007, Bilthoven.
  • VROM (2001). Nationaal Milieubeleidsplan 4. Een wereld en een wil: werken aan duurzaamheid. Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Den Haag.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2003). Blootstelling kinderen aan magnetische velden van hoogspanningslijnen, 2002 (indicator 0310, versie 04 , 3 oktober 2003 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.