Lokale leefomgeving

Radioactiviteit in oppervlaktewater, 1980-2006

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Sinds 1980 vertoont de hoeveelheid radioactiviteit, die Nederland via de Rijn, Maas en Schelde binnenstroomt een veranderlijk beeld. Voor de alfa-activiteit in de Westerschelde wordt de streefwaarde overschreden. De tritium-activiteit fluctueert rond de streefwaarde en de beta-rest activiteit ligt daar ruim onder.

Radioactiviteit in het oppervlaktewater

Sinds 1980 vertoont de hoeveelheid radioactiviteit die met het oppervlaktewater Nederland binnenstroomt een veranderlijk beeld.

  • De streefwaarde voor de alfa-activiteit wordt over de periode 1980-2006 in de Westerschelde met een factor 2 tot 3,5 overschreden. Voor Maas en Rijn blijft de alfa-activiteit over die periode onder de streefwaarde.
  • Voor tritium vindt over de periode 1980-2005 regelmatig overschrijding in de Maas plaats. Ook de waarden in de Westerschelde komen af en toe boven de streefwaarde.
  • De beta-rest-activiteit ligt over de periode 1980-2005 op alle locaties ruim onder de streefwaarde.


Lozingen door de procesindustrie en door kerncentrales zijn de belangrijkste kunstmatige (menselijke) bronnen van radioactiviteit in het oppervlaktewater.

Effecten op de volksgezondheid

Blootstelling aan straling vormt een gezondheidsrisico. Straling van radioactieve stoffen kan kanker veroorzaken. Vanwege het verschil in effecten op de gezondheid worden alfa-, beta- en tritium-activiteit apart gemonitord.

Relevante informatie

  • Gezondheidseffecten door milieufactoren in Nederland
  • RIVM. Metingen radioactiviteit. Milieuportaal voor professionals
  • Jacobs, J.E.M. (2001). Monitoring of radiation in the environment. Results in the Netherlands in 1999. RIVM (report 610 056 046), Bilthoven.
  • Knetsch, G.J. (2002). Monitoring of radiation in the environment. Results in the Netherlands in 2000. RIVM (report 610 056 047), Bilthoven.
  • Knetsch, G.J. (2004). Monitoring of radiation in the environment. Results in 2003. RIVM (report 8610 20010), Bilthoven.
  • Knetsch, G.J. (2006). Monitoring of radiation in the environment. Results in 2004. RIVM (report 8610 20011), Bilthoven.
  • Knetsch, G.J. (2007). Monitoring of radiation in the environment. Results in 2006. RIVM (report 610719001), Bilthoven.
  • V&W (1999). Vierde Nota waterhuishouding. Ministerie Verkeer en Waterstaat, Den Haag.

Technische toelichting

Technische toelichting

MetingenDe Rijkswaterstaat Waterdienst (voorheen RIZA) voert meetprogramma's uit om op systematische wijze de radioactiviteit in oppervlaktewater te bepalen. In dit kader wordt ook de 'invoer' van radioactiviteit via Rijn, Maas en Westerschelde in beeld gebracht. De figuren geven meetresultaten voor tritium (waterstof-3), de totale activiteit van alfa-stralers en de zogenaamde beta-rest-activiteit.Beta-rest-activiteit De beta-rest-activiteit is de totale beta-activiteit verminderd met de activiteit van kalium-40. Kalium-40 komt van nature in het oppervlaktewater voor.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2007). Radioactiviteit in oppervlaktewater, 1980-2006 (indicator 0315, versie 08 , 14 december 2007 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.