Compendium voor de Leefomgeving
470 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Gezondheid en milieu

Klachten vliegtuig geluidhinder Schiphol 2000 - 2016

Over het gebruiksjaar 2016 is het aantal melders van klachten over het vliegverkeer bovengemiddeld ten opzichte van de laatste vijf jaren. Dit komt vooral omdat door de groei van het aantal vliegbewegingen en de weersomstandigheden meer dan gemiddeld gebruik gemaakt is van minder preferente banen van Schiphol. Ook een wijziging in de nachtnaderingsroute voor de Polderbaan leidde tot meer klachtenmelders.

Klachten en meldingen

Klachten naar aanleiding van het vliegverkeer van en naar Schiphol kunnen gemeld worden bij het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol (BAS). Het BAS analyseert de klachten en rapporteert daar regelmatig over aan onder andere de Omgevingsraad Schiphol. De jaarrapportages beslaan gebruiksjaren, die lopen van 1 november t/m 31 oktober. Het BAS concentreert zich in toenemende mate op melders en minder op het aantal meldingen. Daarbij hanteert BAS een focusgroep die alle melders omvat behalve de veelmelders (jaarlijks meer dan 500 meldingen per persoon). Het aantal melders heeft betrekking op alle soorten meldingen: zowel over geluid als over angst en vervuiling en zorgen over gezondheid. Meldingen over geluidhinder vormen het overgrote deel daarvan (rond 98 %, BAS, 2017).

Gebruiksjaar 2016

Over het gebruiksjaar 2016 is het aantal melders bovengemiddeld ten opzichte van de laatste vijf jaren. Door de groei van het aantal vliegbewegingen en de weersomstandigheden (met als gevolg meer zuidelijk baangebruik) zijn met name de Zwanenburgbaan en de Aalsmeerbaan meer ingezet. Hierdoor hebben de regio's binnen de invloedsfeer van deze banen meer hinder ondervonden en hebben meer melders meldingen ingediend. Bovendien heeft het sluiten van de verkorte nachtnaderingsroute vanuit het Oosten richting de Polderbaan geleid tot veel meldingen van omwonenden uit de provincie Noord-Holland. Van alle vliegtuigtypes die minimaal één keer per dag op Schiphol landen en starten, is de Boeing 747-400 het type dat procentueel gezien per vliegbeweging de meeste specifieke meldingen heeft veroorzaakt, gevolgd door de Boeing 747-800 en de Airbus A380. Dit laatste vliegtuigtype is nieuw en geluidsarm, maar in 2016 is in toenemende mate met dit toestel tijdens de avonduren gestart. Van de top 10 vluchten met meeste meldingen zijn alle vluchten starts. Al deze vluchten zijn uitgevoerd in de late avond of begin van de nacht. (BAS, 2017).

Trend vanaf 2000

Het aantal melders is tussen 2000 en 2016 gehalveerd. Wel zijn er pieken en dalen te zien en lijkt het aantal melders na 2013 toe te nemen. Het grootste aantal melders is geregistreerd in 2003. Die piek is terug te voeren op de opening van de Polderbaan in dat jaar. Door een gunstiger verdeling van het geluid nam de berekende hinder weliswaar met 5% af (MNP, 2005), maar doordat een deel van de omwonenden voor het eerst of in heftiger mate te maken kreeg met geluidhinder nam het aantal melders sterk toe. Na 2003 daalde het aantal melders. Hierbij spelen verschillende zaken een rol, waaronder: tussen 2006 en 2010 nam het aantal vliegtuigbewegingen licht af, de luchtvloot wordt langzamerhand stiller en er zijn verbeterde start- en landingsprocedures ingevoerd. Maar ook treedt mogelijk na verloop van tijd enige gewenning op aan de nieuwe situatie.
De piek in het aantal melders in 2014 komt door veelvuldig afwijkend baangebruik omdat in dat jaar veel onderhoud is gepleegd aan het banenstelsel. Zo was de Polderbaan langdurig buiten gebruik door de "Nuclear Security Summit" in Noordwijk en aansluitend groot onderhoud (BAS, 2015). De sterke groei in het aantal vliegtuigbewegingen in de laatste paar jaar lijkt zichtbaar te worden in het aantal melders.
De website van het BAS geeft informatie over het vliegverkeer rond Schiphol en uitgebreide analyses over de meldingen.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Klachten over vliegtuiggeluid Schiphol 2000-2016

Omschrijving

Aantal melders van klachten in de loop van de jaren, afgezet tegen het aantal vliegtuigbewegingen van het handelsverkeer op Schiphol.

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

n.v.t.

Basistabel

Klachtenregistratie Bewoners aanspreekpunt Schiphol (BAS)

Geografisch verdeling

Omgeving luchthaven Schiphol

Andere variabelen

Aantal vliegtuigbewegingen handelsverkeer Schiphol (bron: CBS-Statline)

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Website Bewoners aanspreekpunt Schiphol (BAS) en jaarverslagen BAS; www.bezoekbas.nl

Opmerking

Met ingang van 2004 vindt de rapportage plaats over gebruiksjaren (van 1 november - 31 oktober). De klachtencijfers tot en met 2003 gaan over kalenderjaren. Bij de analyses van de meldingen zijn de veelmelders (meer dan 500 meldigen p.p.) buiten beschouwing gelaten. Dit betreft (voor 2015 en 2016) ca. 35 melders die verantwoordelijk zijn voor meer dan 70% van het aantal meldingen.

Betrouwbaarheidscodering

Integrale waarneming

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2017). Klachten vliegtuig geluidhinder Schiphol 2000 - 2016 (indicator 0338, versie 15 , 21 december 2017 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.