Compendium voor de Leefomgeving
462 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Gezondheid en milieu

Extra huidkankerrisico door toename UV-belasting, 1980-2000

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

Eén van de schadelijke effecten van de recente toename in de UV-belasting, is het ontstaan van extra gevallen van huidkanker. De UV-belasting neemt toe door de aantasting van de ozonlaag.

Extra huidkankerrisico in Nederland

Gebaseerd op de gemiddelde UV-instraling in de periode 1999-2000 zal op termijn het jaarlijks aantal personen met huidkanker in Nederland met bijna 2 000 toenemen ten opzichte van het aantal in 1980. Van deze extra gevallen zullen naar schatting per jaar circa 30 tot 40 personen overlijden. Bij een voortzetting en volledige handhaving van het huidige internationale beleid wordt op termijn een langzaam herstel van de ozonlaag verwacht. In dat geval zal in Nederland het extra aantal jaarlijkse gevallen van huidkanker door aantasting van de ozonlaag rond het midden van de 21e eeuw uitkomen op circa 1 500 per jaar. Er zijn overigens aanwijzingen dat het herstel van de ozonlaag vertraagd kan worden door klimaatverandering.

Extra huidkankerrisico in Europa

Het hoogste toegevoegde risico in Europa treedt op ten zuiden van Nederland en is ruim het dubbele van dat in Nederland.

Toelichting relatie tussen UV-straling en huidkanker

Een toename in de UV-belasting kan leiden tot tal van schadelijke effecten voor de gezondheid van de mens en voor het milieu. Een van de schadelijke effecten is het ontstaan van extra gevallen van huidkanker. De UV-belasting neemt toe door de aantasting van de ozonlaag.De UV-instraling in een jaar veroorzaakt niet meteen een toename van het aantal huidkankergevallen. Huidkanker treedt pas op na vele jaren, als gevolg van de over langere termijn door de huid opgelopen hoeveelheid UV-straling. De risico's worden mede bepaald door de mate waarin de huid wordt blootgesteld aan het UV in de omgeving. De buiten doorgebrachte tijd (gedrag), met name gedurende de uren met een hoge zonnestand, is daarbij bepalend. Verder zijn het gebruik van beschermingsmiddelen, als kleding en anti-zonnebrandcremes van belang voor de risico's.

Methodiek

In de figuur staat het berekende aantal extra gevallen van huidkanker per jaar ten opzichte van 1980, als gevolg van de toename van de UV-instraling in de periode 1999-2000 ten opzichte van 1980. De uitkomsten zijn van toepassing als de UV-instraling langdurig op het gemiddelde niveau van 1999-2000 blijft en het blootstellingsgedrag niet verandert. De kaart is berekend voor een bevolking met een gevoeligheid, leeftijdsopbouw en het gedrag van de Nederlandse bevolking. De verschillen in risico's op de kaart tussen Nederland en andere Europese landen hangen dus uitsluitend samen met de verschillen in lokale UV-belasting.

Referenties

  • Slaper, H., G.J.M. Velders, J.S. Daniel, F.R. de Gruijl and J.C. van der Leun (1996). Estimates of ozone and skin cancer incidence to examine the Vienna Convention achievements. Nature, Vol. 384, 256-258.
  • Slaper, H., G.J.M. Velders and J. Matthijssen (1998). Ozone depletion and skin cancer incidence: a source risk approach. Journal of Hazardous Materials 61, 77-84.
  • Slaper, H., J. Matthijsen, P. N. den Outer and G. J. M. Velders (2001). Climatology of Ultraviolet Budgets using Earth Observation (CUBEO): mapping UV from the perspective of risk assessments, BCRS USP-2 report 00-17, ISBN 90 54 11 32 6.

Relevante informatie

  • Meer informatie over UV-straling is te vinden op de website van het RIVM.
  • Informatie over recente en toekomstige ontwikkelingen met betrekking tot UV-straling zijn te vinden in:
  • RIVM (2002). Natuurverkenning 2, 2000 - 2030. RIVM en de Stichting DLO, Bilthoven.
  • RIVM (2002). Milieubalans 2002. Kluwer, Alphen aan den Rijn.
  • Kelfkens, G., A. Bregman, F.R. de Gruijl, J.C. van der Leun, A. Piquet, T. van Oijen, W.W.C. Gieskes, H. van Loveren, G.J.M. Velders, P. Martens and H. Slaper (2002). Ozone layer - climate change interactions: Influence on UV levels and UV related effects. ISBN 90 5851 079 4, Dutch National Research Programme on Global Air Pollution and climate change, Report 410 200 112.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2002). Extra huidkankerrisico door toename UV-belasting, 1980-2000 (indicator 0345, versie 03 , 17 september 2002 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.