Compendium voor de Leefomgeving
482 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Milieubeleid en milieumaatregelen

Opbrengsten van milieuheffingen, 1987-2011

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

De opbrengsten van de meeste milieubestemmingsheffingen, heffingen waarvan de opbrengsten direct ten goede komen aan het milieu, zijn sinds het einde van de jaren tachtig flink gestegen. Na de topjaren 2007 en 2008 daalden de jaarlijkse opbrengsten uit milieuheffingen een weinig tot een niveau van ruim 4 miljard euro in 2010 en 2011.

Totale opbrengsten milieuheffingen ruim 4 miljard euro

Na een periode van groei bereikten de totale opbrengsten van de milieuheffingen in 2007 en 2008 een top. In de jaren 2009 tot en met 2011 waren de opbrengsten een fractie lager.
De groei tussen 1987 en 2007 werd veroorzaakt door hogere opbrengsten van voornamelijk de afvalstoffenheffing en reinigingsrechten, maar ook van de waterverontreinigingsheffing en de rioolheffing en rioolrechten. De lokale overheid int het merendeel van de milieubestemmingsheffingen.

Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten

De afvalstoffenheffing en reinigingsrechten worden door gemeenten geheven voor de inzameling en verwerking van vast afval. De opbrengsten uit deze heffingen bedragen de laatste jaren circa 1,7 miljard euro.
De opbrengsten van de afvalstoffenheffing en reinigingsrechten groeiden in de jaren negentig en het begin van de 21e eeuw gestaag en bereikten een top tussen 2007 en 2009. Daarna daalden de opbrengsten licht. Wel blijven de opbrengsten uit de afvalstoffenheffing en reinigingsrechten de grootste post van de milieuheffingen.

Waterverontreinigingsheffing

Het overgrote deel van de waterverontreinigingsheffing wordt geïnd door de waterschappen. Daarnaast wordt een klein deel van de waterverontreinigingsheffing geïnd door het Rijk.
De opbrengsten van de waterverontreinigingsheffing bedragen ruim een miljard euro. Sinds halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw zijn de opbrengsten slechts een weinig toegenomen. In 2009 daalden de opbrengsten, waarna er in 2010 en 2011 weer een lichte stijging plaatsvond.

Rioolheffing en rioolrechten

De opbrengsten uit de rioolheffing en rioolrechten zijn tussen 1987 en 2011 ruim verviervoudigd. Sinds 2005 zijn de rioolrechten door gemeenten extra verhoogd om een kostendekkend niveau te kunnen houden. Inmiddels zijn de meeste gemeenten in staat om de kosten voor het onderhoud en de uitbreiding en vervanging van riolen compleet uit de opbrengsten van de rioolrechten te betalen. De opbrengsten uit deze heffing hoeven daarom niet meer noodzakelijkerwijs zoveel te stijgen als dat dat in voorgaande jaren het geval was.

Inflatiecorrectie

De bedragen die in de grafieken worden vermeld zijn voor inflatie gecorrigeerd (prijspeil 2009). Hierdoor zijn de opbrengsten beter met elkaar vergelijkbaar en is de geschetste ontwikkeling meer reëel.
In de "cijfers achter de grafiek" (aan te klikken via "download figuurdata" rechtsonder de grafieken) worden de opbrengsten van milieuheffingen tevens gepresenteerd in lopende prijzen (= prijzen die in het betreffende jaar werden betaald). Voor meer informatie hierover zie de technische toelichting.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over heffingen is te vinden in de databank StatLine van het CBS.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Opbrengsten van milieuheffingen

Omschrijving

Ontwikkeling van de opbrengst van de verschillende milieuheffingen. Uitsplitsing van de opbrengst van deze heffingen naar betalingsplichtige (huishoudens, bedrijven en niet-ingezetenen van Nederland). Voor 2010 en 2011 betreft het (nader) voorlopige cijfers. De in de grafieken gepresenteerde cijfers zijn voor inflatie gecorrigeerd (prijspeil 2009). De cijfers over de afvalstoffenheffing en reinigingsrechten, en de rioolheffing en rioolrechten zijn bruto. Dat wil zeggen vóór aftrek van de zogenaamde Zalmsnip en kwijtscheldingsregelingen.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Berekeningswijze

Het artikel Milieuheffingen en belastingen (CBS, 2006) geeft een korte onderzoeksbeschrijving. Ook is informatie over de onderzoeksmethode te vinden in de publicatie Milieurekeningen 2008 (CBS, 2009). De totalen van de Milieuheffingen zijn ontleend aan cijfers van overheden (gemeenten, provincies en rijk) en berusten op directe waarneming.

Basistabel

StatLine: Milieubelastingen en milieuheffingen; opbrengst naar betalingsplichtige

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Binnen het systeem van de Nationale rekeningen van het CBS worden de milieuheffingen toegedeeld aan verschillende bedrijfscategorieën, huishoudens en niet-ingezetenen van Nederland.

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Milieuheffingen en -belastingen (CBS, 2006)Milieurekeningen 2008 (CBS, 2009)Environmental Accounts of the Netherlands 2011 (CBS, 2012a)

Opmerking

De gegevens in de tekst en grafieken van deze indicatorversie wijken af van die in de vorige versie. De opbrengsten van milieuheffingen worden in deze versie gepresenteerd in inflatie-gecorrigeerde prijzen met een prijspeil 2009. In de vorige versie van deze indicator staan bedragen in lopende prijzen, dit wil zeggen prijzen die in het betreffende jaar daadwerkelijk zijn betaald.In de bedragen is nu een inflatiecorrectie toegepast waardoor de prijzen beter met elkaar vergelijkbaar zijn en de geschetste ontwikkeling meer reëel is.In de "cijfers achter de grafiek" (aan te klikken via "download figuurdata" rechtsonder de grafieken), als ook in de StatLine-tabel Milieubelastingen en milieuheffingen; opbrengst naar betalingsplichtige (CBS, 2012b) worden gegevens gepresenteerd over de opbrengsten van milieuheffingen in lopende prijzen. In de "cijfers achter de grafiek" staan eveneens de omrekeningsfactoren waarmee de lopende prijzen omgerekend zijn naar inflatie-gecorrigeerde prijzen.

Betrouwbaarheidscodering

B (schatting op basis van een groot aantal zeer accurate metingen, waarbij de representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is)

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2013). Opbrengsten van milieuheffingen, 1987-2011 (indicator 0358, versie 12 , 5 maart 2013 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.