Compendium voor de Leefomgeving
482 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Milieubeleid en milieumaatregelen

Opbrengsten van de belastingen op een milieugrondslag, 1987-2011

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

De opbrengst van belastingen op een milieugrondslag is voor het grootste deel afkomstig van de energiebelasting. De opbrengst van de energiebelasting is sinds de invoering in1996 verzevenvoudigd.

Opbrengst belastingen op een milieugrondslag 4,5 miljard euro

De totale opbrengst van de belastingen op een milieugrondslag (circa 4,5 miljard euro in 2011) komt voor het grootste deel voor rekening van de energiebelasting. De belastingen op een milieugrondslag zijn in 2011 goed voor bijna een kwart van de totale inkomsten uit groene belastingen. De toename in de opbrengst van groene belastingen in de afgelopen 20 jaar is voor circa een derde veroorzaakt door de toename van de belastingen op een milieugrondslag.

Energiebelasting

De opbrengst van de energiebelasting (tot 2004 de regulerende energiebelasting, REB) is sterk toegenomen sinds de invoering in 1996. In 2011 bedraagt de opbrengst circa 4 miljard euro, en is daarmee 7 keer zo groot als in 1996. Wel werd in 2011 iets minder energiebelasting geïnd dan in het topjaar 2010.

Fiscale vergroening

Belastingen op een milieugrondslag is een verzamelnaam voor een aantal productgebonden belastingen die zijn opgenomen in de Wet belastingen op milieugrondslag (Wbm) die in 1995 van kracht is geworden. Belangrijk uitgangspunt bij invoering van deze wet was om een verschuiving aan te brengen van de belasting op inkomen uit arbeid naar belastingen op milieuschadelijke activiteiten.
Belastingen die onder de Wbm vallen zijn de verbruiksbelasting op brandstoffen (die ook al voor 1995 bestond en inmiddels voor een groot deel in de energiebelasting is geïntegreerd), grondwaterbelasting, afvalstoffenbelasting, energiebelasting, belasting op leidingwater, vliegbelasting en verpakkingenbelasting.

Beleidsvoornemens voor de komende jaren

Inmiddels is het beleid ten aanzien van fiscale vergroening gewijzigd. Om het belastingstelstel te vereenvoudigen stonden in 2011 7 van de 22 rijksbelastingen op de nominatie te worden afgeschaft, waaronder 4 belastingen op een milieugrondslag. Het voornemen was per 2012 de afvalstoffenbelastingen en grondwaterbelasting af te schaffen. De afschaffing van de verpakkingenbelasting en de belasting op leidingwater zouden in 2013 volgen (Ministerie van Financiën, 2011). Inmiddels is de afschaffing van de belasting op leidingwater weer herroepen. Deze blijft dus gewoon voortbestaan. De verpakkingenbelasting wordt inderdaad afgeschaft, en is vanaf dit jaar een 'afvalbeheerder bijdrage'.

Groene belastingen

De belastingen op een milieugrondslag vormen een onderdeel van de groene belastingen. Groene belastingen zijn belastingen die het afremmen van milieubelastende activiteiten beogen door een verhoging van de prijs. De opbrengst van deze belastingen, en daarmee dus ook de opbrengst van de belastingen op een milieugrondslag, gaat naar de algemene middelen. Zij worden dus niet speciaal gebruikt voor de financiering van milieumaatregelen door de overheid.

Inflatiecorrectie

De bedragen die in de grafieken worden vermeld zijn voor inflatie gecorrigeerd (prijspeil 2009). Hierdoor zijn de opbrengsten beter met elkaar vergelijkbaar en is de geschetste ontwikkeling meer reëel.
In de "cijfers achter de grafiek" (aan te klikken via "download figuurdata" rechtsonder de grafieken) worden de opbrengsten van milieuheffingen tevens gepresenteerd in lopende prijzen (= prijzen die in het betreffende jaar werden betaald). Voor meer informatie hierover zie de technische toelichting.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over belastingen op milieugrondslag is te vinden op StatLine (CBS).

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Opbrengsten van de belastingen op een milieugrondslag

Omschrijving

Ontwikkeling van de opbrengsten van de verschillende belastingen op een milieugrondslag. Uitsplitsing van de totale opbrengst van deze belastingen naar betalingsplichtige (huishoudens, bedrijven en niet-ingezetenen van Nederland). Voor 2010 en 2011 betreft het (nader) voorlopige cijfers. De in de grafieken gepresenteerde cijfers zijn voor inflatie gecorrigeerd (prijspeil 2009).

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Berekeningswijze

Het artikel Milieuheffingen en -belastingen (CBS, 2006) geeft een korte onderzoeksbeschrijving. Ook is informatie over de onderzoeksmethode te vinden in de publicatie Milieurekeningen 2008 (CBS, 2009).

Basistabel

StatLine: Milieubelastingen en milieuheffingen; opbrengst naar betalingsplichtige (CBS, 2012b)

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Binnen het systeem van de Nationale rekeningen van het CBS worden de belastingen op een milieugrondslag toegedeeld aan verschillende bedrijfscategorieën, huishoudens en niet-ingezetenen van Nederland.

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Milieuheffingen en -belastingen (CBS, 2006)Milieurekeningen 2008 (CBS, 2009)Environmental Accounts of the Netherlands 2011 (CBS, 2012a)

Opmerking

De gegevens in de tekst en grafieken van deze indicatorversie wijken af van die in de vorige versie. De opbrengsten van de belastingen op een milieugrondslag worden in deze versie gepresenteerd in inflatie-gecorrigeerde prijzen met een prijspeil 2009. In de vorige versie van deze indicator staan bedragen in lopende prijzen, dit wil zeggen prijzen die in het betreffende jaar daadwerkelijk zijn betaald.In de bedragen is nu een inflatiecorrectie toegepast waardoor de prijzen beter met elkaar vergelijkbaar zijn en de geschetste ontwikkeling meer reëel is.In de "cijfers achter de grafiek" (aan te klikken via "download figuurdata" rechtsonder de grafieken), als ook in de StatLine-tabel Milieubelastingen en milieuheffingen; opbrengst naar betalingsplichtige (CBS, 2012b) worden gegevens gepresenteerd over de opbrengsten van de belastingen op een milieugrondslag in lopende prijzen. In de "cijfers achter de grafiek" staan eveneens de omrekeningsfactoren waarmee de lopende prijzen omgerekend zijn naar inflatie-gecorrigeerde prijzen.

Betrouwbaarheidscodering

B (schatting op basis van een groot aantal zeer accurate metingen, waarbij de representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is)

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2013). Opbrengsten van de belastingen op een milieugrondslag, 1987-2011 (indicator 0359, versie 10 , 5 maart 2013 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.