Milieubeleid en milieumaatregelen

Tarieven van enkele milieuheffingen, belastingen op een milieugrondslag en verwijderingsbijdragen, 2000-2012

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

De tarieven van de meeste milieubestemmingsheffingen en belastingen op een milieugrondslag zijn de laatste jaren gestegen. Een aantal verwijderingsbijdragen is begin 2011 afgeschaft.

  eenheid 2000 2005 2010 2011 2012
           
Milieuheffingen            
Waterverontreinigingsheffing (Rijk) euro / vervuilingseenheid 31,76 31,76 35,50 35,50 35,50
Waterverontreinigingsheffing (water- en zuiveringsschappen) euro / vervuilingseenheid 42,36 51,78 51,17 52,43 53,52
Rioolheffing en rioolrecht 1) euro / inwoner 41,00 56,70 77,00 80,00 84,00
Afvalstoffenheffing / reinigingsrechten 1) euro / inwoner 77,00 100,30 107,00 106,00 106,00
             
Belastingen op milieugrondslag            
Brandstoffenbelasting kolen 2) euro / 1 000 kg 10,61 12,45 13,42 13,50 13,73
Grondwaterbelasting 3) euro / 100 m3 16,02 18,10 19,51 19,63 -
Belasting op leidingwater (tot 300 m3) euro / 100 m3 12,93 14,60 15,70 15,80 16,10
Afvalstoffenbelasting (storten van brandbare afvalstoffen) 3) euro / 1 000 kg 64,28 84,78 107,49 108,13 -
Afvalstoffenbelasting (storten van overige afvalstoffen) 3) euro / 1 000 kg 12,38 13,98 16,79 16,89 -
Energiebelasting 4)            
aardgas (tot 5 000 m3) euro / m3 0,09 0,15 0,16 0,16 0,17
elektriciteit (tot 10 000 kWh) euro / kWh 0,04 0,07 0,11 0,11 0,11
halfzware olie (tot 159 duizend liter) euro / 1 000 l 79,09 159,72 - - -
gasolie (tot 153 duizend liter) euro / 1 000 l 79,68 161,05 - - -
lpg (tot 119 duizend liter) euro / 1 000 kg 94,30 190,68 - - -
Verpakkingenbelasting (algem. tarief) euro / 1 000 kg - - 500,00 510,00 520,00
             
Verwijderingsbijdragen            
Personenauto 5) euro 68,07 45,00 15,00 / 45,00 45,00 45,00
Koel- en vriesapparatuur euro 18,15 17,00 17,00 17,00 17,00
Overig groot witgoed euro 9,08 5,00 5,00 5,00 5,00
Bruingoed (televisie, plasma, LCD) euro 11,34 8,00 8,00 - -
Beeld- en geluidsapparatuur euro 6,81 3,00 3,00 - -
Kleine huishoudelijke apparaten euro 1,13 1,00 1,00 - -
 
Bron: CBS. CBS/mrt12/0362
1) Voor 2011 en 2012 voorlopig cijfer.
2) M.i.v. 2004 geldt alleen een brandstoffenbelasting voor kolen; voor de andere brandstoffen is de brandstoffenbelasting opgenomen in de energiebelasting en de accijns.
3) M.i.v. 2012 afgeschaft.
4) Tot 2004 Regulerende energiebelasting (REB).
5) Tot 1 juli 2010 geldt een tarief van 15,00 euro; vanaf 1 juli 2010 is dit 45,00 euro.

Tarieven waterverontreinigingsheffing

Het overgrote deel van de waterverontreinigingsheffing wordt geïnd door water- en zuiveringsschappen. Daarnaast wordt een klein deel geheven door het Rijk.
De tarieven voor de heffing door de water- en zuiveringsschappen die in de tabel genoemd worden, zijn gemiddelden. Het laagste tarief in 2012 was 41,76 euro en het hoogste tarief was 85,14 euro. Het gemiddelde tarief is in 2009 verlaagd als gevolg van de herziening van de waterverontreinigingsheffing die op 1 januari 2009 werd doorgevoerd.

Herziening waterverontreinigingsheffing

Tot 2009 werd de zorg voor de waterkwaliteit bekostigd uit de waterverontreinigingsheffing 'oude stijl'. Bij de wijziging van de Waterschapswet in 2009 is de waterverontreinigingsheffing opgesplitst in een zuiveringsheffing en een waterverontreinigingsheffing 'nieuwe stijl'.
De zuiveringsheffing geldt voor lozingen via het rioolstelsel op een zuiveringswerk en wordt alleen geheven door de water- en zuiveringsschappen. De waterverontreinigingsheffing 'nieuwe stijl' geldt voor directe lozingen op het oppervlaktewater en wordt geheven door zowel het Rijk als de water- en zuiveringsschappen. De waterverontreinigingsheffing van het Rijk belast lozingen op rijkswateren en de heffing van water- en zuiveringsschappen de lozingen op regionale oppervlaktewateren. De opbrengst van deze heffingen komt ten goede aan het beheer van deze watersystemen.
Het onderscheid tussen zuiveringsheffing en waterverontreinigingsheffing 'nieuwe stijl' is het resultaat van de politieke wens om de kosten van het zuiveringsbeheer (van de waterschappen) te scheiden van het watersysteembeheer en deze afzonderlijk en transparant in rekening te brengen bij bedrijven en burgers.

Tarieven rioolheffing en rioolrecht in tien jaar bijna verdubbeld

De ontwikkeling van de tarieven voor rioolheffing en rioolrecht wordt in belangrijke mate verklaard door de grote investeringen die nodig waren voor de vervanging van oude rioolstelsels.

Toelichting rioolheffing en rioolrecht

Rioolrecht en rioolheffing zijn twee verschillende gemeentelijke heffingen die enige tijd naast elkaar hebben bestaan. De rioolheffing is de opvolger van het tot 2010 bestaande rioolrecht. De rioolheffing is geleidelijk ingevoerd. In 2008 en 2009 konden gemeenten kiezen uit het heffen van rioolrecht of de nieuwe rioolheffing. Met ingang van 2010 is de rioolheffing verplicht.
De rioolheffing wordt geheven om de kosten te bestrijding van (1) de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, (2) de zuivering van het huishoudelijk afvalwater, en (3) de inzameling en verwerking van regenwater en het beheer van grondwater. Uit de opbrengsten van het rioolrecht werden alleen de eerste 2 activiteiten bekostigd. De rioolheffing geeft hierop een uitbreiding omdat zij ook kan worden geheven op activiteiten als het afvoeren van regenwater en het grondwaterbeheer.

Belastingen op een milieugrondslag

De belastingen op een milieugrondslag zijn in de jaren negentig van de vorige eeuw ingevoerd om een verschuiving aan te brengen van de belasting op inkomen uit arbeid naar belastingen op milieu, om zo een evenwichtige spreiding te bewerkstelligen van de lasten over bedrijfsleven en huishoudens.
De tarieven voor de energiebelasting op halfzware olie, gasolie en LPG zijn tussen 2000 en 2009 grofweg verdubbeld. Per 1 januari 2010 is de energiebelasting op een aantal brandstoffen vervallen en zijn deze belastingen overgegaan naar de accijns. Met ingang van 2012 zijn de grondwaterbelasting en afvalstoffenbelasting afgeschaft.

Veel verwijderingsbijdragen afgeschaft

Door schaalvergroting, concurrentie tussen verwerkers en efficiëntere recyclingtechnieken zijn de tarieven van de meeste verwijderingsbijdragen gedaald.
Na een verlaging van het tarief voor de verwijderingsbijdrage van personenauto's enkele jaren ervoor is dit tarief halverwege 2010 weer verhoogd van 15 naar 45 euro.
In de aanloop naar de afschaffing van de verwijderingsbijdrage voor beeld- en geluidsapparatuur gold tussen 2005 en 2011 een tarief van 3,00 euro voor nog maar een beperkt aantal producten. Begin 2011 zijn de verwijderingsbijdragen op beeld- en geluidsapparatuur, bruingoed (onder andere televisies en cd-spelers), klein witgoed (kleine huishoudelijke apparaten, zoals friteuses), en energiezuinige verlichting (spaarlampen en tl-buizen) afgeschaft. De bijdrage voor deze producten wordt nu verwerkt in de prijs. Tot 2013 blijft alleen een verwijderingsbijdrage bestaan voor personenauto's, koel- en vriesapparatuur en overig groot witgoed (zoals wasmachines, magnetrons en ovens).

Doel verwijderingsbijdrage

De verwijderingsbijdrage is ingevoerd als een ondersteunende regelgeving voor de milieuvriendelijke verwijdering van verschillende categorieën afvalstoffen. De verantwoordelijkheid voor de inname en milieuvriendelijke verwerking ligt bij de producent / importeur. Financiering vindt voor een deel plaats uit een toeslag op de prijs van nieuw op de markt te brengen producten.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over heffingen en verwijderingsbijdragen is te vinden in de databank StatLine van het CBS.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Tarieven van enkele milieuheffingen, groene belastingen en verwijderingsbijdragen

Omschrijving

Deze indicator geeft de ontwikkeling van de tarieven van waterverontreinigingsheffing, rioolrecht en rioolheffing, afvalstoffenheffing / reinigingsrechten, enkele belastingen op een milieugrondslag en enkele verwijderingsbijdragen.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

Het tarief van de waterverontreinigingsheffing door water- en zuiveringsschappen is berekend op basis van CBS-gegevens. De totale opbrengst van de heffingen door water- en zuiveringsschappen is gedeeld door het totale aantal vervuilingseenheden. De tarieven van de rioolheffing en rioolrecht, alsmede de afvalstoffenheffing / reinigingsrecht komen uit een door het CBS uitgevoerde enquête onder alle Nederlandse gemeenten. Het zijn gemiddelde tarieven die zijn berekend door de totale opbrengst te delen door het aantal inwoners.De belastingen op een milieugrondslag zijn ontleend aan het rapport Pro Memorie van KPMG Meijburg & Co. Belastingadviseurs. Bron van het tarief van de verwijderingsbijdrage van personenauto's is het Duurzaamheidsverslag 2010 van ARN (ARN, 2011). De tarieven van de overige verwijderingsbijdragen zijn afkomstig van Milieu Centraal.

Basistabel

StatLine: Gemeentebegrotingen: heffingen naar regio en grootteklasse (CBS, 2012)

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Website ARN (ARN, 2012)Pro Memorie 2012, hoofdstuk 12, Wet belastingen op milieugrondslag (Wbm) (KPMG, 2012);Website Milieu Centraal: Verwijderingsbijdrage (Milieu Centraal, 2012)

Betrouwbaarheidscodering

A

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2012). Tarieven van enkele milieuheffingen, belastingen op een milieugrondslag en verwijderingsbijdragen, 2000-2012 (indicator 0362, versie 11 , 20 maart 2012 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.