Compendium voor de Leefomgeving
557 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Emissie naar lucht, water en bodem

Impact rioolwaterzuivering op de belasting van het oppervlaktewater, 2016

Zonder rioolwaterzuivering zou de belasting van het oppervlaktewater voor de meeste stoffen aanzienlijk hoger zijn.

Reductie emissies

De rioolwaterzuiveringsinstallaties zorgen ervoor dat de totale belasting van het oppervlaktewater aanzienlijk wordt beperkt via een reductie van de vervuiling die op het rioolstelsel wordt geloosd.
In de figuur representeert het deel van de balk met aanduiding 'Belasting oppervlaktewater' de werkelijke (echte) belasting van het oppervlaktewater: dat is de som van alle bronnen zoals de directe emissies vanuit bedrijven en huishoudens, de uit- en afspoeling, de atmosferische depositie, en de belasting vanuit riolering en waterzuivering.
Het segment van de balk met aanduiding 'Reductie door rwzi's' representeert het deel wat door de rioolwaterzuiveringsinstallaties wordt tegengehouden. Dus als er geen rioolwaterzuivering zou zijn dan zou de totale belasting van het oppervlaktewater toenemen ter grootte van dat segment. Deze toename ligt voor de getoonde stoffen in 2016 tussen de 3 procent (voor nikkel) tot 94 procent (voor metformine).

Rendementen en overdrachten zijn bepalend

Twee factoren zijn bepalend voor de impact van rioolwaterzuivering. Ten eerste is de hoogte van het zuiveringsrendement van belang. Voor nikkel is dat bijvoorbeeld vrij laag (circa 50 procent verwijdering) terwijl voor fosfor- en stikstofverbindingen het rendement bijna 85 procent is en voor koper zelfs rond de 90 procent. Een tweede bepalende factor is de grootte van de directe lozingen en de overdrachten vanuit andere milieucompartimenten (lucht en bodem) in de belasting van het oppervlaktewater. Bij nikkel, zink, stikstof en de beide PAK's is de bijdrage via uit- en afspoeling en atmosferische depositie ten opzichte van de overige emissiebronnen relatief hoog. Ook bij MCPA is er sprake van relatief veel belasting via uit- en afspoeling vanaf landbouwgronden. De reductie van emissies op het rioolstelsel door rioolwaterzuivering zorgt dan weliswaar voor een verlaging van de belasting van het oppervlaktewater, maar het effect is relatief minder groot. Bij het gewasbeschermingsmiddel terbutylazine is geen reductie door rioolwaterzuivering omdat de uit- en afspoeling vanuit landbouwbodems de enige bron is.

Referenties

  • Emissieregistratie (2018). Jaarcijfers 2016. RIVM, Bilthoven; PBL, Bilthoven; CBS, Den Haag; RWS-WVL, Lelystad; Alterra, Wageningen; Deltares, RVO, Utrecht en TNO, Utrecht. http://www.emissieregistratie.nl.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Impact rioolwaterzuivering op de belasting van het oppervlaktewater

Omschrijving

De belasting, of te wel de vervuiling die daadwerkelijk het oppervlaktewater bereikt, bestaat uit de som van de emissies naar oppervlaktewater, de effluenten, overstorten en regenwaterriolen, de uit- en afspoeling vanuit landbouw- en natuurgronden en de atmosferische depositie op oppervlaktewateren exclusief de Noordzee. Zonder rioolwaterzuivering zou deze belasting veel hoger uitvallen.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek, in samenwerking met de Emissieregistratie (Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieuhygiƫne, Planbureau voor de Leefomgeving, Centraal Bureau voor de Statistiek, Rijkswaterstaat-WVL, Deltares, Wageningen Universiteit-Alterra, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, TNO)

Berekeningswijze

Voor een uitgebreide beschrijving van de berekeningsmethoden wordt verwezen naar de methodebeschrijvingen op de website van de Emissieregistratie

Basistabel

Alle data opvraagbaar op Emissieregistratie

Geografisch verdeling

Nederland, provincie, stroomgebied, waterschap, afwateringseenheid

Andere variabelen

Belasting oppervlaktewater, bodememissies, emissies oppervlaktewater, luchtemissies, luchtemissies volgens IPCCIn totaal circa 300 stoffenCirca 1600 emissieoorzaken en circa 1000 (individuele) puntbronnen

Verschijningsfrequentie

In mei definitieve cijfers t-2

Achtergrondliteratuur

Methoden: op de website van Emissieregistratie achter Overzicht documentenBegrippen: op de website van Emissieregistratie achter Begrippenlijst

Opmerking

Voor nadere uitleg over de begrippen emissies en belasting: zie: Belasting van en emissies naar water: begrippen en definities

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd. (gemiddeld, verschilt per bron en per stof )

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2018). Impact rioolwaterzuivering op de belasting van het oppervlaktewater, 2016 (indicator 0550, versie 11 , 1 oktober 2018 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.