Lokale leefomgeving

Geluidbelasting rondom regionale luchthavens, 2010-2014

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Kaarten met geluidscontouren geven weer hoe de geluidbelasting door luchtverkeer er uitziet rond de luchthavens bij Groningen, Lelystad, Rotterdam, Eindhoven en Maastricht. De geluidscontouren voor de jaren 2010 en 2014 worden getoond. De vijf luchthavens verschillen sterk in volumeontwikkeling, van sterke groei tot forse krimp. Dit is terug te zien in de geluidcontouren.

Luchthavens van nationale betekenis

Nederland kent naast Schiphol vijf regionale luchthavens van nationale betekenis. Dit zijn vliegvelden die internationale vluchten met grote toestellen kunnen ontvangen en belangrijk zijn voor de economie. Het gaat hierbij om de vliegvelden bij Groningen, Lelystad, Rotterdam, Eindhoven en Maastricht. Vanwege de nationale betekenis ligt het bevoegd gezag van deze luchthavens bij het Rijk. Dat betekent dat het Rijk de vergunning voor deze luchthavens verleent.
De regionale luchthavens verschillen onderling sterk in het aantal vliegbewegingen per jaar en in de groei daarin. Deze indicator toont de geluidbelasting rond de regionale luchthavens voor twee verschillende jaren: 2010 en 2014. Over de periode tussen deze jaren varieert de ontwikkeling van het aantal vliegbewegingen van een groei van bijna 70% tot een krimp van 40%, zie de tabel. Lelystad is in deze tabel niet genoemd omdat daar in deze periode nog geen vluchten plaatsvinden met grote vliegtuigen.

  2010 2014 Groei
Eindhoven 16244 27023 66%
Rotterdam 14643 18790 28%
Maastricht 8443 5026 -40%
Groningen 1746 1890 8%

De geluidcontouren

De omgeving van de luchthavens heeft te maken met geluid van het luchtverkeer. De kaarten laten zien waar de hoogste geluidbelasting rond de regionale luchthavens plaats vindt. Voor alle vijf de luchthavens zijn de kaarten op dezelfde schaal weergegeven, de contouren geven dus ook een beeld van de relatieve belasting in vergelijking tussen de luchthavens.
De geluidscontouren in de kaarten hebben alleen betrekking op de gemiddelde geluidbelasting gedurende het etmaal. Contouren voor de geluidbelasting, zoals wel bij Schiphol getoond, over de nachtperiode zijn niet van toepassing omdat alle regionale luchthavens gedurende de nacht gesloten zijn. Alleen in uitzonderingsgevallen is luchtverkeer toegestaan. De contouren zijn uiteraard een kunstmatige weergave van de werkelijkheid. De randen van de contouren laten zien waar de geluidbelasting dezelfde waarde heeft. Ook buiten de contouren is geluidbelasting, maar die neemt met de afstand tot de luchthaven af. Het hoogste geluidsniveau dat in de kaarten getoond wordt (70 Lden) is bij alle luchthavens beperkt tot de landingsbaan en de dichte omgeving en in ieder geval overal binnen het terrein van de luchthaven
Bij Eindhoven is door de sterke groei tussen de getoonde jaren de geluidbelasting vooral uitgebreid naar het zuidwesten. De contouren zijn voornamelijk uitgebreid in gebieden met weinig woonkernen. Wel loopt de 48 Lden-contour in 2014 over delen van de woonkernen van enkele dorpen (Duizel en Knegsel (gem Eersel) en Wintelre).
Bij Rotterdam is sprake van een matige groei. Door een kleine toename van de geluidbelasting komt de geluidcontour in twee gebieden over iets meer woningen te liggen (bij Bergschenhoek en het noorden van Schiedam).
Op de luchthaven Maastricht is in vier jaar het aantal vluchten sterk afgenomen. Dat is terug te zien in de kleiner geworden geluidcontour. Vooral aan de zuidkant is te zien dat de geluidbelasting in Meerssen is afgenomen. Aan de noordkant is de geluidbelasting in Beek en Geleen afgenomen.
Groningen liet een beperkte groei zien, maar omvang van contour (de oppervlakte) is kleiner geworden. Mogelijk heeft dit te maken met stillere vliegtuigen, maar ook met de verlengde baan die in 2013 in gebruik is genomen. Door de langere baan kunnen vliegtuigen in veel gevallen met minder vermogen opstijgen en veroorzaken daardoor minder lawaai. De 48-Lden contour is in 2014 smaller geworden, maar aan de noordoostkant iets langer, waardoor die net over het dorp Glimmen loopt.
In Lelystad is nog geen sprake van grote luchtvaart. De contouren blijven beperkt tot de directe omgeving van het luchthaventerrein, er ligt een zeer beperkt aantal woningen binnen de 48 Lden contour.

Geluidcontouren en beleid bij regionale luchthavens

Geluidbelasting wordt over het algemeen uitgedrukt in decibel (dB) en gecorrigeerd voor de gevoeligheid van het menselijk oor, wat wordt aangeduid met dB(A). Voor de gemiddelde geluidbelasting van een etmaal is dB(A) Lden een gebruikelijke maat. Deze maat wordt in heel Europa gehanteerd en geeft de gemiddelde etmaalgeluidbelasting over een jaar weer. (Lden staat voor: Level day-evening-night, voor verdere toelichting zie bijv.: Wikipedia). De contouren in de kaarten hebben daarom waarden in dB(A) Lden. De rand van een geluidcontour geeft overal dezelfde geluidwaarde weer. Naar de luchthaven toe neemt de geluidbelasting toe.
Luchthavens moeten in het bezit zijn van een luchthavenbesluit (of vanwege een overgangsperiode: een omzettingsbesluit). Het Besluit Burgerluchthavens (BBL, 2016) schrijft voor dat luchthavens in hun luchthavenbesluit de geluidcontouren van 48, 56 en 70 dB(A) Lden moeten opnemen. Die contouren worden bepaald op basis van het volgens de vergunning toegestane maximale aantal vliegbewegingen. Woningen binnen de 70 dB(A) Lden mogen niet meer als woning gebruikt worden en binnen de 56 dB(A) Lden contour mogen geen nieuwe woningen gebouwd worden (behoudens uitzonderingen). Voor het gebied binnen de 48 dB(A) Lden-contour moet duidelijk nagedacht worden of ruimtelijke ontwikkeling (bijvoorbeeld woningbouw) daar wel passend zijn, gezien de nabijheid van de luchthaven.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Geluidcontouren rond regionale luchthavens

Omschrijving

Geluidcontouren van 70, 56 en 48 dB(A) Lden voor de luchthavens bij Groningen, Lelystad, Rotterdam, Eindhoven en Maastricht. Voor de jaren 2010 en 2014.

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

De geluidberekeningen in Lden dosismaat voor de regionale luchthavens zijn door het NLR uitgevoerd volgens de in de RBML voorgeschreven methodiek. Hierin is een maaswijdte van 100 meter toegepast. De in de berekeningen gebruikte verkeersgegevens (aantallen bewegingen en type vliegtuig) zijn gebaseerd op de registraties van het actuele verkeer per kalenderjaar. Voor de vliegbanen zijn in de berekeningen gemodelleerde routes gebruikt. De berekeningen van Lden geluidbelasting zijn uitgevoerd met de Lden tool (versie 3 update 44). De resultaten zijn geleverd als geluidcontouren en 100x100m-grids met geluidbelasting. De getoonde kaarten met contouren zijn gemaakt door PBL.

Geografisch verdeling

Gebieden rond de luchthavens bij Groningen, Lelystad, Rotterdam, Eindhoven en Maastricht.

Verschijningsfrequentie

2 jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Geluidbelasting: Notitie Uitgangspunten en resultaten van werkzaamheden t.b.v. Monitoring luchtvaartdata 2014, d.d. 3 februari 2016. Rapportage van Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) aan PBL.

Betrouwbaarheidscodering

D. De geluidcontouren zijn gebaseerd op geluidberekeningen

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2017). Geluidbelasting rondom regionale luchthavens, 2010-2014 (indicator 0588, versie 01 , 21 december 2017 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.