Ecosystemen

Muurhagedis Maastricht, 1995-2012

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

De muurhagedis is vanaf 1995 sterk met mate in aantal toegenomen dankzij het op deze soort afgestemde beheer van de belangrijkste vindplaatsen in Maastricht. De populatie is klein en kwetsbaar voor verstoring.

Voorkomen muurhagedis

Veel van de oude stadswallen en vestingwerken in Maastricht zijn in de loop der jaren verdwenen. Dat is ongunstig voor de muurhagedis die op de oude muren leeft. De muurhagedis komt in Nederland voor op de restanten van oude vestingwerken (de Hoge en de Lage Fronten) in Maastricht. De muurhagedis wordt ook aangetroffenop langs het spoor richting Lanaken (België). Dit gebied is door de muurhagedis gekoloniseerd nadat de spoorlijn in de jaren '80 van de vorige eeuw buiten gebruik raakte. Voordat de spoorlijn in 2011 weer in gebruik werd genomen zijn muurtjes aangelegd ter compensatie van het verloren gaan van het oorspronkelijk leefgebied. Deze muurtjes raken steeds meer in trek bij de muurhagedissen. Begin jaren tachtig waren er nog maar enige tientallen exemplaren van deze soort over.
De muurhagedis staat op de Rode Lijst van reptielen en amfibieën.

Herstel populatie

Vanaf de jaren tachtig herstelt de populatie zich weer door bij het restaureren van muren in de Hoge Fronten rekening te houden met de muurhagedis en door de soort te kweken en weer uit te zetten. Ook een aantal warme zomers heeft aan de toename bijgedragen. In 2005 waren er circa 290 volwassen en halfvolwassen dieren in de Hoge Fronten. De Lage Fronten worden pas sinds 1996 onderzocht. Van het spoorwegemplacement zijn vanaf 1997 gegevens beschikbaar.
In 2008 is de populatie behoorlijk gedaald; verstoring door werkzaamheden en recreanten zijn mogelijke oorzaken voor deze daling. Na 2008 herstelt de populatie zich weer.

Referenties

  • Janssen, I. (2010). Herstel Muurhagedispopulatie gestopt. www.natuurbericht.nl.
  • Janssen, I. en T. van der Meij (2010). Meetnet reptielen 2009. Schubben & Slijm nr. 4, juni 2010, Ravon, Nijmegen.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Muurhagedis op vestingwerken Maastricht

Omschrijving

Ontwikkeling van de populatie muurhagedissen op de vestingwerken in Maastricht

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De figuur geeft de verandering in het totaal aantal volwassen en halfvolwassen muurhagedissen op de Hoge Fronten en de Lage Fronten en omgeving. De gegevens komen van het Centrum voor Natuur- en Milieueducatie in Maastricht.

Basistabel

Zie tabblad figuurdata onder Download figuurdata

Geografisch verdeling

Maastricht

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Creemers, R.C.M. en J.J.C.W. van Delft (red) (2009). De amfibieën en reptielen van Nederland. Nederlandse fauna 9. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, European Invertebrate Survey, Leiden, NL.
Smit G.F.J. en A. Zuiderwijk (2003). Handleiding voor het monitoren van reptielen in Nederland. Ravon-WM, CBS, Nijmegen (3e druk).
CNME (2008). Jaarverslag 2007. Centrum voor Natuur en Milieu-educatie. Maastricht en Regio. Pdf-bestand.

Betrouwbaarheidscodering

C. Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2013). Muurhagedis Maastricht, 1995-2012 (indicator 1199, versie 12 , 16 september 2013 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.