Compendium voor de Leefomgeving
461 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Biodiversiteit

Vlinders van de Habitatrichtlijn, 2007-2011

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Er staan acht vlindersoorten op de Habitatrichtlijn, drie soorten zijn uit Nederland verdwenen, drie soorten staan als bedreigd op de Rode lijst en twee soorten nemen de laatste jaren toe.

Soorten

Er komen drie dagvlinder- en twee nachtvlindersoorten voor op de Habitatrichtlijn van Europa. Daarnaast zijn er nog drie uit Nederland verdwenen dagvlindersoorten die op de Habitatrichtlijn voorkomen.

Pimpernelblauwtje en donker pimpernelblauwtje

Het pimpernelblauwtje komt voor in twee 10x10 km-hokken in Noord-Brabant. Het pimpernelblauwtje staat op bijlage II en IV van de Habitatrichtlijn. Het donker pimpernelblauwtje komt voor in drie 10x10 km-hokken in Limburg. De soort staat op bijlage II en IV van de Habitatrichtlijn. Beide soorten zijn in 1990 geherintroduceerd in Nederland.

Grote vuurvlinder

De grote vuurvlinder komt voor in vijf 10x10 km-hokken in Overijssel en Friesland. De soort staat op bijlage II en IV van de Habitatrichtlijn.

Spaanse vlag

De Spaanse vlag is een in Europa wijdverspreide nachtvlindersoort, waarvan vooral de ondersoort op Rhodos sterk bedreigd is. Deze ondersoort vormde feitelijk de aanleiding voor plaatsing van de Spaanse vlag op bijlage II van de Habitatrichtlijn.
Nederland ligt aan de noordwestelijke grens van het verspreidingsgebied. In ons land is de soort bekend uit Zuid-Limburg.
Het aantal locaties waarop losse waarnemingen zijn gemeld, neemt nog steeds toe en ook de populaties van Spaanse vlag nemen gemiddeld in grootte toe. De soort komt voor in vijftien 10x10 km hokken in Limburg en twee daarbuiten.
De Spaanse vlag is een prioritaire soort van bijlage II van de Habitatrichtlijn.

Teunisbloempijlstaart

De teunisbloempijlstaart is een Midden-Europese nachtvlindersoort, waarvan het areaal zich de laatste jaren in de richting van Nederland uitbreidt. De soort was lange tijd slechts bekend van enkele waarnemingen van vóór 1900, maar de laatste jaren breidt deze soort zich naar het noorden uit en is sinds 1996 gezien op diverse locaties in Limburg (elf 10x10 km-hokken) en een paar locaties buiten Limburg (vier 10x10 km-hokken).
De soort staat op bijlage IV van de Habitatrichtlijn.

Uit Nederland verdwenen

De dagvlinders moerasparelmoervlinder (bijlage II), tijmblauwtje (bijlage IV) en zilverstreephooibeestje (bijlage IV) zijn in de vorige eeuw uit Nederland verdwenen.

Referenties

  • CBS (2012). Meetprogramma's voor flora en fauna. Kwaliteitsrapportage NEM over 2011. Centraal Bureau voor de Statistiek, 's-Gravenhage. 173 p.
  • Groenendijk, D. (2002). Kansen en mogelijkheden voor monitoring van de Spaanse vlag in Nederland. Rapportnummer VS2002.44. De Vlinderstichting, Wageningen.
  • Janssen, J.A.M. en J.H.J. Schaminée (2008). Europese natuur in Nederland. Soorten van de Habitatrichtlijn. KNNV Uitgeverij, Utrecht. 184 p.
  • Groenendijk, D. (2007). De Spaanse vlag in Nederland. Het belang van Zuid-Limburg voor deze habitatrichtlijnsoort. Natuurhistorisch Maandblad 96(8): 233-239.
  • Swaay, C. van (2006). Basisrapport Rode Lijst Dagvlinders. Rapport VS2006.002. De Vlinderstichting, Wageningen.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Vlinders van de Habitatrichtlijn, 2007-2011

Omschrijving

Verspreiding van vlinders van de Habitatrichtlijn

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Achtergrondliteratuur

CBS (2012). Meetprogramma's voor flora en fauna. Kwaliteitsrapportage NEM over 2011. Centraal Bureau voor de Statistiek, 's-Gravenhage.

Opmerking

Toelichting legenda kaart: Waargenomen sinds 2007 = er is ten minste één individu van de soort in de periode 2007 t/m 2011 in het 10x10 km-hok waargenomen; Nulwaarneming sinds 2007 = in de periode 2007 t/m 2011 is ondanks voldoende onderzoek in het potentieel leefgebied geen enkel exemplaar van de soort waargenomen; Actueel + potentieel leefgebied: alle 10x10 km-hokken waar de soort voortkomt of voorkwam en alle 10x10 km-hokken waar de soort op grond van het geschikte biotoop voor zou kunnen komen.
Voor de Spaanse vlag zijn in 2009 vijf telroutes actief verdeeld over drie 'populaties' in het zuiden van Limburg. Er zijn in totaal zeven populaties.

Betrouwbaarheidscodering

C. Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2012). Vlinders van de Habitatrichtlijn, 2007-2011 (indicator 1414, versie 07 , 6 juli 2012 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.