Compendium voor de Leefomgeving
463 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Ecosystemen

Soortenrijkdom wegbermen 2002/2006

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

De bermen langs rijkswegen zijn sinds 2000 soortenrijker geworden. Het bermbeheer heeft hier aan bijgedragen. De soortenrijkdom van andere bermen is min of meer gelijk gebleven.

Soortenrijkdom bermen

Sinds 2000 is de soortenrijkdom van bermen langs rijkswegen toegenomen (linker figuur). Het gaat voor een groot deel om een toename van algemene soorten, maar ook sommige zeldzamere soorten nemen toe. De soortenrijkdom van bermen van provinciale en gemeentewegen is in min of meer gelijk gebleven.

Beheer bermen

De bermen van rijkswegen worden slechts één of twee keer per jaar gemaaid, en op zijn vroegst half juni als veel zaden al rijp zijn. Het maaisel wordt daarbij weggehaald, zodat de grond geleidelijk voedselarmer wordt. Dankzij dit zogenoemde verschralend beheer zijn de bermen veel bloemrijker geworden
Begin jaren zeventig is Rijkswaterstaat met dit verschralende beheer begonnen. Voor die tijd maaide men de bermen vijf of zes keer per jaar en bleef het maaisel liggen. Dit beheer leidde tot een soortenarme vegetatie.

Bermflora

Langs de weg groeien vooral de wat algemenere soorten die niet zulke specifieke eisen aan hun groeiplaats stellen, zoals margriet, smalle weegbree, rood zwenkgras, gestreepte witbol, kropaar, glanshaver en duizendblad.

Lengte wegen

De totale lengte van alle rijkswegen, provinciale wegen en gemeentewegen is 134981 km (rechter figuur). De bermen van al deze wegen beslaan gezamenlijk een vrij grote oppervlakte in Nederland.

Referenties

  • Duuren, L. van, T. van der Meij, M. Rijken, M.P. van Veen & A.J. van Strien (2008). Botanische veranderingen in de Nederlandse natuurgebieden. De Levende Natuur 209 (1).
  • Kalwij, J.M., K.V. Sykora en P.J. Keizer (2004). Een botanische evaluatie van 15 jaar rijkswegbermbeheer. De Levende Natuur 105 (3): 104-108.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Soortenrijkdom bermen

Omschrijving

Ontwikkeling van de soortenrijkdom in bermen en lengte wegen in 2006

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De flora van de bermen wordt naast die van bossen, houtwallen, duinen, heide, graslanden en moerassen gemeten in het Landelijk Meetnet Flora. Dit is een meetnet met circa 10.000 proefvlakken op vaste locaties, waarin alle plantensoorten iedere vierde jaar worden geteld. Naast het CBS nemen provincies, Rijkswaterstaat en MNP aan dit meetnet deel. Het meetnet is in 1999 gestart met een aantal provincies. Sinds 2002 wordt in alle provincies gemeten. Rijkswaterstaat is in 2000 (1999 was een proefjaar) begonnen met het meten van de flora in de bermen.
In de steekproefpunten van het florameetnet in de bermen langs rijkswegen komen 490 soorten planten voor, dat is bijna een derde van de Nederlandse flora.
De categorie Overige wegen in linker figuur heeft betrekking op de provinciale, gemeente- en waterschapswegen buiten de bebouwde kom.
De lengte van wegen is afkomstig van de CBS publicatie "Lengte van wegen" die gebaseerd is op het Nationale Wegenbestand. De lengte van de gemeentewegen is inclusief de waterschapswegen en bevat zowel de wegen binnen als buiten de bebouwde kom. De lengte van de wegen is een totaal van hoofdrijbanen, verbindingsbanen en overige rijbanen.

Basistabel

zie tabblad figuurdata onder download figuurdata

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

onregelmatig

Achtergrondliteratuur

Duuren, L. van, T. van der Meij, M. Rijken, M.P. van Veen & A.J. van Strien (2008). Botanische veranderingen in de Nederlandse natuurgebieden. De Levende Natuur 209 (1).

Betrouwbaarheidscodering

C. Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2007). Soortenrijkdom wegbermen 2002/2006 (indicator 1433, versie 01 , 19 november 2007 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.