Compendium voor de Leefomgeving
468 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Natuurbeleid en natuurbescherming

Zoogdieren van de Habitatrichtlijn, 2007-2011

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

Vijf landzoogdieren staan op bijlage II of IV van de Habitatrichtlijn. Alle vijf soorten komen voor op de Rode lijst zoogdieren.

Bever

In 1826 werd de laatste Nederlandse bever doodgeslagen in de IJssel bij Zalk. In 1988 zijn in de Biesbosch bevers uitgezet, later gevolgd door uitzettingen in de Gelderse Poort, langs de Nederrijn, in Limburg en Drenthe en Groningen. Sinds 1988 vertoont de beverpopulatie een gestage groei. De populatie wordt anno 2012 geschat op 500-600 dieren
De bever komt voor op bijlage II en IV van de habitatrichtlijn. De bever staat op de Rode lijst zoogdieren met de categorie Gevoelig.

Hamster

Eind jaren negentig van de vorige eeuw leek het verdwijnen van de hamster uit Nederland onontkoombaar. Sinds 2002 worden hamsters uitgezet in het wild. Deze herintroductie heeft geleid tot behoud van de hamster in Nederland.
De hamster komt voor met zes 10 x 10 km-hokken in Limburg. De soort is volgens de Rode lijst ernstig bedreigd. De hamster komt voor op bijlage IV van de habitatrichtlijn.

Hazelmuis

De hazelmuis leeft in loofbos, dicht struikgewas en heggen, in heuvelachtig landschap en in laagland. Door verdwijnen van geschikt leefgebied is de hazelmuis sterk in aantal achteruit gegaan, maar door een gewijzigd beheer is er vanaf 1998 een toename van de populatie.
De hazelmuis komt slechts voor in vier 10x10 km hokken in Zuid-Limburg. De soort staat als Bedreigd op de Rode lijst. De hazelmuis komt voor op bijlage IV van de habitatrichtlijn.

Noordse woelmuis

De Noordse woelmuis komt voornamelijk voor in Friesland, Noord-Holland, Zuid-Holland en Zeeland. Het is een soort van natte biotopen, zoals oevervegetaties langs sloten, plassen en rivieren. De Noordse woelmuis komt voor in 69 10x10 km-hokken. De Noordse woelmuis staat op bijlage II en IV van de habitatrichtlijn. Hij is met de categorie Kwetsbaar in de Rode lijst opgenomen.

Otter

De otter is eind van de twintigste eeuw uit Nederland verdwenen (categorie VN op de Rode lijst), maar in de periode 2002-2009 zijn otters in Nederland uitgezet. De otter komt voor op bijlage II en IV van de habitatrichtlijn.

Zeezoogdieren

De volgende zeezoogdieren staan op de Habitatrichtlijn: Bruinvis (bijlage II en IV), Gewone dolfijn (bijlage IV), Gewone zeehond (bijlage II, V) , Grijze zeehond (bijlage II, V), Tuimelaar (bijlage II, IV), Witflankdolfijn (bijlage IV) en Witsnuitdolfijn (bijlage IV). Behalve van de twee zeehondensoorten is er van deze soorten weinig bekend over verspreiding en trends.

Overige zoogdieren

Boommarter en Bunzing staan op bijlage V van de habitatrichtlijn. Bij de Euraziatische lynx (bijlage II) is sprake van incidentele import, Het voorkomen van de wilde kat (bijlage IV) is onbekend. De Wolf (bijlage II, IV en V) is circa 1850 uit Nederland verdwenen. De wisent (II en IV) is in 2007 als grote grazer in Nederland geherintroduceerd.

Referenties

  • CBS (2012). Meetprogramma's voor flora en fauna. Kwaliteitsrapportage NEM over 2011. Centraal Bureau voor de Statistiek, 's-Gravenhage. 173 p.
  • Janssen, J.A.M. en J.H.J. Schaminée (2008). Europese natuur in Nederland. Soorten van de Habitatrichtlijn. KNNV Uitgeverij, Utrecht. 184 p.
  • Zoogdiervereniging VZZ (2007). Basisrapport voor de Rode Lijst Zoogdieren volgens Nederlandse en IUCN-criteria. VZZ rapport 2006.027. Tweede, herziene druk. Zoogdiervereniging VZZ, Arnhem.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Zoogdieren van de Habitatrichtlijn, 2007-2011

Omschrijving

Verspreiding van zoogdieren van de Habitatrichtlijn

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Basistabel

Niet van toepassing

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

geen

Verschijningsfrequentie

onregelmatig

Achtergrondliteratuur

CBS (2012). Meetprogramma's voor flora en fauna. Kwaliteitsrapportage NEM over 2011. Centraal Bureau voor de Statistiek, 's-Gravenhage.
Zoogdiervereniging VZZ (2007). Basisrapport voor de Rode Lijst Zoogdieren volgens Nederlandse en IUCN-criteria. VZZ rapport 2006.027. Tweede, herziene druk. Zoogdiervereniging VZZ, Arnhem.

Opmerking

Toelichting legenda kaart: Waargenomen sinds 2007 = er is ten minste één individu van de soort in de periode 2007 t/m 2011 in het 10x10 km-hok waargenomen; Nulwaarneming sinds 2007 = in de periode 2007 t/m 2011 is ondanks voldoende onderzoek in het potentieel leefgebied geen enkel exemplaar van de soort waargenomen; Actueel + potentieel leefgebied: alle 10x10 km-hokken waar de soort voortkomt of voorkwam en alle 10x10 km-hokken waar de soort op grond van het geschikte biotoop voor zou kunnen komen.

Betrouwbaarheidscodering

Integrale telling

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2012). Zoogdieren van de Habitatrichtlijn, 2007-2011 (indicator 1555, versie 01 , 3 augustus 2012 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.