Compendium voor de Leefomgeving
461 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Natuurbeleid en natuurbescherming

Bouwen in natuurgebieden in de Ecologische Hoofdstructuur, 2000 - 2006

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

In de periode 2000-2006 zijn ruim 3000 woningen gebouwd binnen natuurgebieden met een (beoogd) "nee, tenzij-regime". Deze bouwprojecten zijn meestal gerealiseerd in gebieden waarvan het planologische regime nog niet voldoende juridisch is vastgelegd.

  Verandering woningaantallen tussen 2000 en 2006
provincie Natuurbeschermings-wetgebieden overige Natura 2000-gebieden overige EHS-gebieden overige robuuste verbindszones
Groningen 0 0 24 0
Friesland 0 11 39 11
Drenthe 0 2 12 2
Overijssel 0 8 5 8
Flevoland 0 0 10 0
Gelderland 0 97 420 97
Utrecht 0 -2 227 -2
Noord-Holland 0 28 427 28
Zuid-Holland -2 14 245 14
Zeeland 25 4 175 4
Noord-Brabant 0 0 649 0
Limburg 0 12 492 12
Nederland totaal 23 174 2725 174

Nota Ruimte

De Nota Ruimte geeft aan dat voor natuurgebieden binnen de Ruimtelijke Hoofdstructuur (RH) een "nee, tenzij-regime" geldt. Het gaat daarbij Natuurbeschermingswetgebieden (NB-gebieden), Natura 2000-gebieden of overig Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Bouwen binnen deze gebieden is niet toegestaan, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn en voldoende wordt gecompenseerd (zie indicator Natuurcompensatie). Dit planologische regime wordt juridisch vastgelegd in bestemmingsplannen en aanwijzing in kader van de Natuurbeschermingswet. Een deel van de Ecologische Hoofdstructuur is nog niet juridisch beschermd, met name delen die nog niet zijn verworven en/of ingericht als natuurgebied. Deze indicator meet in hoeverre in deze natuurgebieden is gebouwd.

Ontwikkeling 2000-2006

In de periode 2000 - 2006 zijn er ruim 3000 woningen in de beschermde natuurgebieden bijgekomen (zie tabel). Hiervan zijn er 1200 tussen 2004 en 2006 gebouwd. In NB-wet- en Natura 2000-gebieden werd nauwelijks bijgebouwd, namelijk 200 woningen. Het overgrote deel van de 3000 woningen werd gebouwd in EHS zonder NB- en/of Natura 2000-status. Twee voorbeelden van bouwen in bestaande natuurgebieden zonder deze status zijn hoogbouw in het Gooimeer bij Huizen en stedelijke verdichting in een verbindingszone langs de Dommel bij Helmond. Er is niet onderzocht in hoeverre in deze bouwplannen de spelregels EHS zijn gehanteerd en of mitigatie en compensatie zijn toegepast. Een deel van de gemeten 3000 woningen ligt in delen van de EHS waarbij tijdens de planuitwerking de begrenzing is aangepast, zoals in de ecologische verbindingszone langs Purmerend-Weidevenne.

Relevante doelstellingen Nota Ruimte

Uitvoeringsdoelstellingen:

  • Bescherming, instandhouding en ontwikkeling ehs, vhr en nb-wet gebieden


Operationele doelstellingen:

  • Borging en ontwikkeling van natuurwaarden


Algemene doelstellingen:

  • Borging en ontwikkeling van belangrijke (inter)nationale ruimtelijke waarden

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Bouwen in natuurgebieden Ruimtelijke Hoofdstructuur

Omschrijving

Ontwikkeling aantal woningen binnen natuurgebieden met een nee, tenzij regime: Ecologische Hoofdstructuur, Natura 2000-gebieden en/of Natuurbeschermingswetgebieden.

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

Het CBS heeft voor 2000, 2004 en 2006 alle adressen binnen de Ecologische Hoofdstructuur, Natura 2000-gebieden en de Natuurbeschermingswetgebieden bepaald. Veranderingen in aantallen zijn beschouwd als het resultaat van afbraak en nieuwbouw. Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de bestuurlijke afwegingen die bij vergunningverlening van deze bouwprojecten hebben gespeeld.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2009). Bouwen in natuurgebieden in de Ecologische Hoofdstructuur, 2000 - 2006 (indicator 2050, versie 02 , 8 december 2009 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.