Compendium voor de Leefomgeving
547 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Verkeer en ruimte

Ontwikkeling mobiliteit, 2005-2016

De afgelopen 10 jaar nam de totale personenmobiliteit (gemeten in reizigerskilometers) in Nederland met 3 procent toe. De per auto afgelegde reizigerskilometers (als bestuurder en als passagier) zijn tussen 2005 en 2016 per saldo gelijk gebleven. Tijdens de economische crisis trad een daling op, met een dieptepunt in 2010. Daarna heeft het autogebruik (kilometers als bestuurder en als passagier) zich gestabiliseerd rond een totaal van 137 miljard reizigerskilometers per jaar.

Ontwikkeling personen en goederenmobiliteit. Bron KiM (Mobiliteitsbeeld 2017)  
                   
Personenmobiliteit Bron 2005 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016
Aantal personenauto's (miljoen)1 CBS 7 7,6 7,7 7,9 7,9 7,9 8 8,3
Mobiliteit in Nederland (miljard reizigerskilometers) 2 MON/OViN 182,5 183,5 185,5 185,5 185,5 186 186,5 188
Autobestuurder 2 MON/OViN 91,5 94,5 96,5 96,5 96 97 97 97,5
Autopassagier 2 MON/OViN 45,5 42 41,5 41,5 41 40,5 40,5 40,5
Openbaar vervoer 2,3 MON/OViN 22,5 23 23 23,5 23,5 23,5 24 24,5
Fiets 2 MON/OViN 14 14,5 15 15 15 15 15,5 15,5
Bromfiets2 MON/OViN 1 1 1 1 1 1 1 1
Lopen 2 MON/OViN 3,5 3,5 3,5 3,5 3,5 4 4 4
Overig 2 MON/OViN 5 5 5 5 5 5 5 5
Trein3 NS, KpVV, schatting KiM 15,2 17,1 17,6 17,9 18 18,1 18,5 18,9
Bus, tram, metro3, 5 CROW/KpVV   6,7 7     5,2 5,4 5,5
Luchtvaart (miljoen passagiersbewegingen op Nederlandse luchthavens) CBS 46,5 48,6 53,9 55,7 58 60,9 64,4 70,3
Luchtvaart (miljard reizigerskilometer Nederlanders) Schiphol/KiM 56,2 61,6 65,5 67,3 67,7 73,2 74,5 81
Goederenvervoer                  
Goederenvervoer op Nederlands grondgebied (miljard tonkilometer) CBS/KiM 122,3 118,5 121,1 120,5 125,1 126,6 126,8 131,1
Weg (exclusief bestelauto's) CBS/KiM 58,7 54,1 54,8 52,8 56,2 56,8 57,2 60
Binnenvaart CBS 43,1 46,6 47,3 47,5 48,6 49,4 48,5 49,4
Spoor CBS 5,9 5,9 6,4 6,1 6,1 6,2 6,5 6,6
Pijpleiding CBS/KiM 14,6 11,9 12,6 14,1 14,2 14,1 14,5 15
Goederenvervoer op Nederlands grondgebied (miljoen ton) CBS 1716 1807 1830 1824 1834 1868 1886 1923
waarvan overslag luchtvracht CBS 1,5 1,6 1,6 1,5 1,6 1,7 1,7 1,7
waarvan overslag zeevracht Havenbedrijven 487 568 578 585 579 589 610 607
                   
1  Stand op 1 januari van het betreffende jaar. 2  Omdat het om een steekproef gaat, heeft de omvang van het jaarlijkse mobiliteitscijfer een statistische onzekerheid. Deze onzekerheid is de afgelopen 15 jaar gestaag toegenomen doordat de steekproefgrootte van het MON/OViN afnam. De cijfers geven een trend weer en geen hard cijfer van jaar tot jaar. Het KiM heeft op basis van de laatste cijfers (inclusief een herziening van de OViN-bestanden van 2010 tot en met 2012) de mobiliteitsontwikkelingen en -trends opnieuw vastgesteld. Er treden verschillen op met de mobiliteitsgegevens zoals die door het CBS zijn gepresenteerd op http://cbs.statline.nl. Het totaalcijfer voor 'openbaar vervoer' is niet gelijk aan de som van de cijfers voor 'trein' en 'bus, tram, metro'. Dit komt doordat de databronnen niet dezelfde zijn. Voor de uitsplitsing van de totale mobiliteit gebruikt het KiM het MON/OViN, de enige bron die uniform meet over alle vervoerwijzen en dan optelbaar is tot 100. Voor analyses binnen de ov-markt gebruikt het KiM de andere databronnen omdat die voor dat doel nauwkeuriger zijn. 4  Cursief: voorlopige cijfers.

Ontwikkeling mobiliteit

De afgelopen 10 jaar nam de totale personenmobiliteit (gemeten in reizigerskilometers) in Nederland met 3% toe. Sinds 2007 doet zich een stabilisatie voor, in het bijzonder bij het autogebruik. Deze stabilisatie komt mede door de afname van het aantal door meerijdende passagiers afgelegde kilometers. Het aantal afgelegde kilometers door autobestuurders en treinreizigers is nog wel gegroeid.

Ongeveer 60 procent van het totaal aantal reizigerskilometers gaat per auto (als bestuurder en passagier). Dit aandeel is tussen 2005 en 2016 gelijk gebleven. Het openbaar vervoergebruik omvatte zowel in 2005 als in 2016 13 procent van alle reizigerskilometers en het fietsgebruik 8 procent. Naar rato van de verplaatsingen zijn er wel kleine verschuivingen zichtbaar: het aandeel van de auto is iets afgenomen en het aandeel van de trein en de fiets iets toegenomen.

Tussen 2005 en 2016 groeide het goederenvervoer (gemeten in tonkilometers) met 7 procent. Na een sterke groei tot 2008 volgde een scherpe daling in 2009 en een herstel vanaf 2010. Het goederenvervoer is meer dan de personenmobiliteit gevoelig voor conjuncturele schommelingen. Binnen het vrachtvervoer zijn vooral de binnenvaart, het spoorvervoer en de luchtvracht conjunctuurgevoelig.

Beleidsdoelstellingen Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

Deze indicator verwijst naar de volgende doelen en nationale belangen:

  • Het verbeteren en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat (bereikbaar)
  • Nationaal Belang: Betere benutting van de capaciteit van het bestaande mobiliteitssysteem

Referenties

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Ontwikkeling van de personen en goederenmobiliteit

Verantwoordelijk instituut

Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), auteur: Peter Jorritsma

Berekeningswijze

Afhankelijk van het gegeven zijn de volgende bron geraadpleegd door KiM: OVG,MON, OViN, NS, KpVV, WROOV/NEA, Luchthavens, CBS, raming KiM

Verschijningsfrequentie

1 keer per 2 jaar

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd (steekproef en schattingen/ramingen)

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2018). Ontwikkeling mobiliteit, 2005-2016 (indicator 2141, versie 04 , 6 september 2018 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Read in English Print pagina Download PDF
Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.