Compendium voor de Leefomgeving
602 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Milieugevaarlijke stoffen

Afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen, 2011-2015

De afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen is in 2015 gedaald naar minder dan 10 miljoen kg actieve stof. Dat is 6 procent minder dan een jaar eerder.


Aanklikken van "download data" onder aan de grafiek roept een tabel op met de volgende gegevens over de afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen: CBS-cijfers voor 2011-2015, NVWA-cijfers voor 1998-2015, en Nefyto-cijfers voor 1985-2015. Een toelichting bij elk van deze cijfers geven de noten onder de tabel, alsmede de beschrijving van de berekeningsmethode in de technische toelichting.

Totale afzet in 2015 lager dan in 2014

De afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen is in 2015 net onder de 10 miljoen kg actieve stof gedaald. De vier jaar ervoor schommelde de afzet rond 11 miljoen kg.

Ontwikkelingen 1985-2010

Vanaf 1995 schommelde de afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen tussen 9 en 12 miljoen kg. Eind jaren tachtig was de afzet dubbel zo hoog. De forse afname begin jaren negentig kwam door een flinke daling in het gebruik van grondontsmettingsmiddelen (cijfers op basis van NVWA en Nefyto).

Bestrijding van schimmels en bacteriën (fungiciden)

De afzet van fungiciden is 4,4 miljoen kg in 2015. Dit is 0,5 miljoen kg minder dan een jaar eerder. De laatste 20 jaar hebben de fungiciden het grootste aandeel in de totale afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen. Het aandeel schommelt rond de 40 procent. Droge warme zomers leiden tot een lager gebruik, natte koude zomers juist tot een hoger gebruik.

Bestrijding van onkruiden en loofdoding (herbiciden)

De afzet van herbiciden is 2,9 miljoen kg in 2015. Een jaar eerder was dit 3,3 miljoen kg. De afzet van herbiciden fluctueert ook jaarlijks, maar doorgaans minder dan bij de fungiciden. Het aandeel herbiciden schommelt de laatste 20 jaar rond de 30 procent.

Bestrijding van insecten en mijten (insecticiden en acariciden)

De afzet van insecticiden en acariciden schommelt sinds 2000 rond een kwart miljoen kg. Het aandeel in de totale afzet is een paar procenten.

Overige gewasbeschermingsmiddelen

De afzet van de 'overige middelen', vooral grondontsmettingsmiddelen en minerale oliën, is 2,4 miljoen kg in 2015. Een jaar eerder was dit 2,3 miljoen kg. Twee jaar eerder was het 3,4 miljoen kg. De afzet van 'overige middelen' is de laatste twee jaar dus 1 miljoen kg kleiner dan in 2013. Dit is een gevolg van de veel strengere voorwaarden voor het toepassen van metam natrium als grondontsmettingsmiddel.

Bepalende variabelen in het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen

Het verbruik van gewasbeschermingsmiddelen, en daarmee ook de verkoop ervan, wordt bepaald door een mix van variabelen. Schommelingen in de afzet komen door de jaarlijks wisselende gewasarealen binnen de landbouw, de mate waarin ziekten, plagen en onkruiden jaarlijks voorkomen, het beschikbare middelenpakket, en in hoeverre geïntegreerde gewasbescherming is toegepast. De relevantste variabele is het weer, als gevolg van elk jaar wisselende weersomstandigheden tijdens de groei van de gewassen.

Referenties

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen

Omschrijving

Ontwikkeling van de afzet van gewasbeschermingsmiddelen, in miljoen kg actieve stof, door de agrochemische industrie op de Nederlandse markt. De EU verordening kent een indeling van chemische gewasbeschermingsmiddelen in 6 hoofdgroepen. In deze indicator zijn de gegevens verdeeld naar vier groepen: - bestrijding van schimmels en bacteriën (fungiciden), - bestrijding van onkruid en loofdoding (herbiciden), - bestrijding van insecten en mijten (insecticiden) en - overig; bestrijding van slakken, plantengroeiregulatie en kiemremming, en andere gewasbeschermingsmiddelen..De afzetcijfers gaan niet over de toepassing van microbiologische stoffen, zoals Bacillus thuringiensis.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Berekeningswijze

Een korte beschrijving van de onderzoekmethode geeft geeft artikel Afzet bestrijdingsmiddelen (CBS, 2017a).Rol diverse organisaties in de berekening en publicatie van afzetcijfers van chemische gewasbeschermingsmiddelenDe Nederlandse Stichting voor Fytofarmacie (Nefyto) publiceert jaarlijks over de afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen door de leden van Nefyto op de Nederlandse markt (Nefyto, 2016). De Nefyto-afzet wordt aangevuld met gegevens over de afzet van bedrijven die geen lid zijn van de Nefyto, op basis van waarneming door de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA, 2017).NVWA levert de totale afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen op de Nederlandse markt aan het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het CBS zet de afzetcijfers om naar de indeling van actieve stoffen, zoals voorgeschreven door EU-verordening 1185 / 2009 (betreffende statistieken over pesticiden). Het CBS publiceert de afzetcijfers in een StatLinetabel (CBS, 2017b) en levert de afzetcijfers conform EU-verordening 1185 / 2009 aan het Europees statistische bureau (Eurostat, 2016). Op basis van dezelfde Europese wetgeving stelt CBS eens in de vier jaar statistieken samen over o.a. het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bij de landbouwbedrijven (CBS, 2017c en 2017d). De afzet- en gebruikscijfers worden in de Nationale Milieu Indicator (Alterra, 2014) gebruikt om de voortgang van het beleid te bepalen, zoals beschreven in de Nota's Duurzame gewasbescherming (LNV, 2004; EZ, 2013).Uit de afzetgegevens kan geen informatie worden afgeleid over het exacte aandeel landbouw, het aandeel van een bepaalde sector van de land- en tuinbouw en het aandeel van een bepaald gewas.

Basistabel

StatLine: Gewasbeschermingsmiddelen; afzet werkzame stof, toepassingsgebieden (CBS, 2017b)

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Afzet bestrijdingsmiddelen (CBS, 2017a) Afzetcijfers gewasbeschermingsmiddelen vergeleken met andere bronnen (CBS, 2017c)Bestrijdingsmiddelengebruik in de landbouw (CBS, 2017d)Minder middelen voor gewasbescherming verkocht (CBS, 2017eNefyto afzetcijfers gewasbeschermingsmiddelen (vanaf 2001) (Nefyto, 2016)NVWA afzetcijfers gewasbeschermingsmiddelen (vanaf 2006) (NVWA, 2017),

Opmerking

De afzetcijfers in deze versie van de indicator wijken af van die in de vorige versie. De cijfers in de vorige versie zijn gebaseerd op de afzet van alleen de bij Nefyto aangesloten bedrijven, terwijl in deze versie een volledig overzicht van de afzet wordt gegeven volgens de indeling van actieve stoffen, zoals voorgeschreven door EU-verordening 1185 / 2009 (betreffende statistieken over pesticiden).

Betrouwbaarheidscodering

Integrale enquete.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, WUR (2017). Afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen, 2011-2015 (indicator 0015, versie 17 , 4 april 2017 ). www.clo.nl. CBS, Den Haag; PBL, Den Haag en WUR, Wageningen.

CLO.nl is een samenwerkingsverband van PBL, CBS en WUR.