Compendium voor de Leefomgeving
578 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Verkeer en milieu

Emissie per voertuigkilometer voor wegverkeer, 1990-2016

Door de steeds strengere Europese emissie-eisen die aan nieuwe voertuigen worden gesteld, zijn de emissies per voertuigkilometer in 2016 aanzienlijk lager dan in 1990. De gemiddelde emissies per kilometer van twee stoffen die bepalend zijn voor de luchtkwaliteit, te weten stikstofoxiden en fijnstof, zijn met respectievelijk 79 en 90% gedaald.

Ontwikkeling emissie stikstofoxiden per voertuigkilometer

De gemiddelde emissie per voertuigkilometer van stikstofoxiden (NOx) door personenauto's is sinds 1990 met 88% gedaald. De lagere emissie van stikstofoxiden kan vooral op het conto worden geschreven van de driewegkatalysator in personenauto's met een benzinemotor.
De gemiddelde emissie per kilometer door vrachtvoertuigen is eveneens gedaald, te weten met 76%. Dit is het gevolg van technische maatregelen bij dieselmotoren (uitlaatgasrecirculatie en selectieve katalytische reductie) en de toepassing van driewegkatalysatoren in benzinebestelauto's.

Ontwikkeling emissie fijnstof per voertuigkilometer

Sinds 1990 is de gemiddelde verbrandingsemissie van fijnstof per voertuigkilometer met 90% gedaald. Dit is vooral het gevolg van de vermindering van de uitstoot van voertuigen met een dieselmotor, in eerste instantie door motortechnische aanpassingen en na 2000 vooral door de toepassing van roetfilters.

Ontwikkeling emissie koolmonoxide en VOS per voertuigkilometer

Sinds 1990 zijn de gemiddelde verbrandingsemissies per voertuigkilometer door personenauto's van koolmonoxide (CO) en vluchtige organische stoffen (VOS) met respectievelijk 69 en 90% verminderd. Stapsgewijs aangescherpte Europese emissie-eisen voor de typekeuring van motorvoertuigen hebben geresulteerd in de toepassing van driewegkatalysatoren bij personen- en bestelauto's op benzine en LPG. De nieuwste generatie dieselauto's is voorzien van een oxidatiekatalysator.
De VOS-verdampingsemissies uit het brandstofsysteem van voertuigen zijn eveneens onder invloed van Europese eisen tussen 1990 en 2016 met 95% verminderd door de toepassing van koolstoffilters ('cannisters') in personenauto's met benzinemotor. Zie tevens de Technische toelichting.

Oorzaken van emissies

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Emissie per voertuigkilometer voor wegverkeer

Omschrijving

Emissies van stikstofoxiden (NOx) en fijnstof (PM10) door personenvoertuigen en vrachtvoertuigen per voertuigkilometer die vrijkomen dij de verbranding (in uitlaatgas).Tot de vervoermiddelen voor personenvervoer worden personenauto's, motor- en bromfietsen en autobussen gerekend. De vervoermiddelen voor het goederenvervoer zijn vrachtauto's, trekkers (voor opleggers) en bestelauto's. De (kleine) restgroep van het wegverkeer bestaat uit de zogenaamde speciale voertuigen.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek, in samenwerking in de Emissieregistratie (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Centraal Bureau voor de Statistiek, Rijkswaterstaat-Waterdienst-Dienst Water en gebruik, Wageningen Universiteit-Alterra, Rijkswaterstaat-Leefomgeving, RVO, TNO, Deltares).

Berekeningswijze

In het rapport Klein, J., et al. (2018). Methods for calculating emissions from transport in NL (achter Lucht/Verkeer en Vervoer/Methoderapporten Taakgroep Verkeer en Vervoer) wordt uitgebreid ingegaan op de berekeningswijze. Op de site van de Emissieregistratie staan ook andere relevante methodiekbeschrijvingen

Basistabel

Tabellen 3.13 t/m 3.15 en tabel 3.29 van de tabellenset bij het methoderapport Klein, J., et al. (2018).

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Distikstofoxide, methaan, fijnstof, ammoniak, koude start, bouwjaar, lichte bedrijfsvoertuigen, motorfietsen, bromfietsen, benzine, diesel, LPG, verdamping, slijtage.Zie ook de achterliggende tabellenset van het methoderapport Klein, J., et al. (2015).

Verschijningsfrequentie

In maart definitieve cijfers t-2; in augustus voorlopige cijfers t-1

Achtergrondliteratuur

Methoden: op de website van Emissieregistratie achter Overzicht documenten.Begrippen: op de website van Emissieregistratie achter Begrippenlijst.

Opmerking

De methodiek voor de berekening van de emissies door wegverkeer wordt jaarlijks aangepast. De meest recente methodiekbeschrijving geeft het rapport Klein, J., et al. (Klein et al., 2015). De meest recente methodiekbeschrijving geeft het rapport Klein, J., et al. (2018). Methods for calculating emissions from transport in NL. (achter Lucht/Verkeer en Vervoer/Methoderapporten Taakgroep Verkeer en Vervoer). Project Emissieregistratie.

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een groot aantal (accurate) metingen; de representativiteit is grotendeels gewaarborgd.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2018). Emissie per voertuigkilometer voor wegverkeer, 1990-2016 (indicator 0131, versie 30 , 5 april 2018 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.