Compendium voor de Leefomgeving
602 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Natuurbeleid en natuurbescherming

Beschermde soorten Vogel- en Habitatrichtlijn, 2013

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

Vooral vogels en andere gewervelde dieren zijn volgens de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermd.

Overzicht dier- en plantengroepen uit de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn
  Vogelrichtlijn Habitatrichtlijn
  bijlage I bijlage II bijlage IV bijlage V
  aantal soorten per dier- of plantengroep
Ongewervelde dieren        
Kreeften       1
Weekdieren   4 2 1
Bloedzuigers       1
Kevers   4 4  
Libellen   4 8  
Vlinders   5 6  
Gewervelde dieren        
Vissen   13 2 7
Amfibieën   2 8 3
Reptielen     3  
Vleermuizen   7 19  
Zoogdieren   8 12 4
Vogels 44      
Planten        
Vaatplanten   4 4 3
Mossen   2   2
Korstmossen       1
Bron: EU, LNV CBS/CLO/jul13
Vogelrichtlijn:
bijlage I: vogelsoorten waarvoor speciale beschermingszones moeten worden aangewezen.
Habitatrichtlijn:
bijlage II: dier- en plantensoorten waarvoor speciale beschermingszones moeten worden aangewezen.
bijlage IV: dier- en plantensoorten die strikte bescherming genieten.
bijlage V: dier- en plantensoorten waarvoor exploitatie en onttrekken aan de natuur moet worden gereguleerd.
Noot: sommige soorten staan op meer dan één bijlage; genera zijn als soorten geteld.

Europese bescherming

De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermen soorten op twee manieren: door de bescherming van bepaalde leefgebieden en door een overal geldende bescherming.
Speciale beschermingsgebieden moeten worden aangewezen voor 53 soorten van bijlage II van de Habitatrichtlijn. Voor de Vogelrichtlijn zijn in Nederland gebieden geselecteerd of begrensd voor 44 vogelsoorten van bijlage I. De bescherming die overal in Nederland geldt betreft alle Europese inheemse vogels en 68 soorten van bijlage IV van de Habitatrichtlijn. Ten slotte kent de Habitatrichtlijn een bijlage V met 23 soorten waarvoor de exploitatie en het onttrekken aan de natuur moet worden gereguleerd. Het gaat daarbij om soorten die verzameld worden voor consumptie of andere vormen van gebruik.

Beleidsdoelen

De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn hebben als doel de verbetering of instandhouding van de wilde flora en fauna, hun ecosystemen en hun leefgebieden (habitats). De lidstaten van de Europese Unie zijn verplicht om de soortbeschermingsbepalingen uit deze richtlijnen in nationale wetgeving om te zetten. In Nederland is dat gebeurd in de Flora- en Faunawet.

Referenties

  • EU & EEA (1999). Atlantic region. Reference list of habitat types and species present in the region. Doc.Atl/B/fin.4. European Commission and European Environmental Agency. Brussels and Copenhagen.
  • Freyhof, J., M. Kottelat en A. Nolte (2005). Taxonomic diversity of European Cottus with description of eight new species (Teleostei: Cottidae). Ichtyol. Explor. Freshwater 16 (2): 107-172.
  • Huijbregts, Hans (2003) Beschermde kevers in Nederland (Coleoptera). Nederlandse Faunistische Mededelingen 19. 1-34
  • Janssen, John A.M. & J.H.J. Schaminée (2004). Europese natuur in Nederland. Soorten van de habitatrichtlijn. KNNV uitgevrij, Utrecht.
  • Roomen, M.W.J. van, A. Boele, M.J.T. van der Weide, E.A.J. van Winden en D. Zoetebier (2000). Belangrijke vogelgebieden in Nederland, 1993-1997. Actueel overzicht van Europese vogelwaarden in aangewezen en aan te wijzen speciale beschermingszones en andere belangrijke gebieden. SOVON-informatierapport 2000/01. SOVON Vogelonderzoek Nederland. Beek-Ubbergen.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Beschermde soorten Vogel- en Habitatrichtlijn

Omschrijving

Aantal soorten per dier- en plantgroep van de Vogel- en Habitatrichtlijn

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

Er zijn geen formeel door het Ministerie van LNV vastgestelde lijsten met voor Nederland relevante soorten van de Europese richtlijnen. De vogelsoorten van bijlage I zijn ontleend aan Van Roomen et al. (2000).
De selectie van voor Nederland relevante soorten van bijlage II van de Habitatrichtlijn is door de Europese Unie vastgelegd (EU & EEA, 1999). De selectie van voor Nederland relevante soorten van bijlagen IV en V van de Habitatrichtlijn is gemaakt op basis van informatie van het EIS, FLORON, RAVON en de VZZ.

Basistabel

Zie de soortendatabank van LNV en links naar vogel- en habitatrichtlijn in de kop van de tabel.

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

onregelmatig

Achtergrondliteratuur

EU & EEA (1999). Atlantic region. Reference list of habitat types and species present in the region. Doc.Atl/B/fin.4. European Commission and European Environmental Agency. Brussels and Copenhagen.Roomen, M.W.J. van, A. Boele, M.J.T. van der Weide, E.A.J. van Winden en D. Zoetebier (2000). Belangrijke vogelgebieden in Nederland, 1993-1997. Actueel overzicht van Europese vogelwaarden in aangewezen en aan te wijzen speciale beschermingszones en andere belangrijke gebieden. SOVON-informatierapport 2000/01. SOVON Vogelonderzoek Nederland. Beek-Ubbergen.

Betrouwbaarheidscodering

A = Integrale enquête

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, WUR (2013). Beschermde soorten Vogel- en Habitatrichtlijn, 2013 (indicator 1328, versie 05 , 2 augustus 2013 ). www.clo.nl. CBS, Den Haag; PBL, Den Haag en WUR, Wageningen.

CLO.nl is een samenwerkingsverband van PBL, CBS en WUR.