Compendium voor de Leefomgeving
603 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Ontwikkelingen in de maatschappij

Vakanties van Nederlanders, 1990-2016

Al ruim een decennium lang bedraagt het totaal aantal jaarlijkse vakanties van Nederlanders circa 35 miljoen. Voor het vervoer naar de vakantiebestemming maakt men vooral gebruik van de auto. Voor buitenlandse bestemmingen is daarnaast het vliegtuig populair. Het aantal vliegvakanties is sinds 1990 ruim verdrievoudigd. In 2016 gaat iets meer dan de helft van de vakanties naar het buitenland.

Ontwikkeling algemeen

Sinds eind jaren negentig van de vorige eeuw gaat zo'n 80 procent van de Nederlandse bevolking met vakantie. In 2016 gaat het om 12,8 miljoen personen die samen goed zijn voor 35,5 miljoen vakanties. Bijna de helft van de vakanties wordt in eigen land doorgebracht, al is dit aandeel sinds 1990 gedaald.
Nederlanders vieren aanzienlijk vaker vakantie in de zomerperiode (mei-september). Ook in de winterperiode trekken veel mensen er een paar dagen of langer op uit, al is dit aantal sinds 2009 geleidelijk afgenomen. Het aantal zomervakanties is daarentegen licht toegenomen, vooral voor vakanties buiten Nederland.

Bestemmingen voor binnenlandse vakanties

Populaire bestemmingen voor vakanties binnen Nederland zijn in 2016 vooral de Noordzeebadplaatsen en de Veluwe. Dit zijn twee van de zeventien Toeristengebieden die door CBS onderscheiden worden.

Auto populair vervoermiddel voor binnenlandse vakanties

Om het binnenlandse vakantieadres te bereiken kiest een overgrote meerderheid van de Nederlanders al jaar en dag voor de auto. In negen van de tien gevallen is dit het vervoermiddel waarmee men reist. Dit aandeel is al jaren stabiel. Een veel geringere groep Nederlanders, ongeveer 5 procent, gaat met de trein op vakantie.

Buitenlandse vakanties

Het favoriete vakantieland voor lange vakanties in het buitenland van 4 of meer overnachtingen is in 2016 Frankrijk, gevolgd Duitsland en Spanje. Net als voor vakanties in Nederland is ook voor buitenlandse vakanties de auto het meest gebruikte vervoermiddel. Zo'n 9,7 miljoen keer nemen Nederlanders in 2016 de auto om naar hun buitenlandse vakantieadres te reizen. Het vliegtuig is het op één na belangrijkste vervoermiddel voor buitenlandse vakanties. In 2016 worden 6,8 miljoen vliegvakanties ondernomen, iets minder dan in 2015. Het gebruik van het vliegtuig is in de periode 1990-2016 geleidelijk toegenomen van 16,5 tot 38 procent van het aantal buitenlandse vakanties.

Relevantie

Vakanties, en dus het reizen en het verblijven op een vakantiebestemming, leggen door de activiteit plaatselijk druk op het milieu. De invloed van toerisme op het milieu is erg complex en kan zowel positief als negatief zijn. Dit hangt onder andere af van de manier van vakantievieren, het vervoermiddel waarmee men reist en de afstand die men aflegt van en naar de bestemming en rond het vakantieadres.
Door het reizen vinden er in de vakantieperioden verdichtingen plaats van de verkeersstromen, zowel op de weg als in de lucht. De gevolgen voor het milieu omvatten onder andere een plaatselijke toename van de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen en een toename van de geluidshinder (vooral in de omgeving van vliegvelden). Hier tegenover staat een afname van de uitstoot door woon-werkverkeer en door het zakelijk reisverkeer.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over vakanties is te vinden in de database StatLine van het CBS, en binnen het thema Vrije tijd en cultuur van de website van het CBS.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Vakanties van Nederlanders

Omschrijving

Ontwikkeling van het aantal vakanties, het aantal mensen dat één of meerdere malen per jaar op vakantie gaat, het gemiddeld aantal vakanties per vakantieganger en de gemiddelde lengte van de vakantie. Er wordt een onderscheid gemaakt naar de bestemming (Nederland, buitenland), de periode waarin men op vakantie gaat, en de vervoerswijze.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Berekeningswijze

Het artikel Continu Vakantie Onderzoek (CBS, 2016a) geeft een korte methodebeschrijving van het onderzoek. Het Continu Vakantie Onderzoek (CVO) is een panelonderzoek waarvoor aselect personen uit de TNS NIPOBase database wordengetrokken, zodanig dat een representatieve afspiegeling van de Nederlandse bevolking ontstaat met betrekking tot een aantal achtergrondkenmerken. Vanaf 2002 omvat de netto steekproef van het CVO circa 6 500 personen. In de maanden januari, april, juli en oktober wordt aan de personen in de steekproef gevraagd informatie te verstrekken over hun vakantie(s) in de drie voorafgaande maanden. Om geheugeneffecten te voorkomen, wordt aan respondenten gevraagd om een aantal kerngegevens tijdens of direct na afloop van iedere vakantie in een speciaal schema te noteren. De kans op onderschatting van het werkelijk aantal doorgebrachte vakanties is daardoor kleiner. Om landelijke cijfers te berekenen, wordt de steekproef herwogen naar de verdeling van genoemde achtergrondkenmerken in de Nederlandse bevolking (exclusief de bevolking in instellingen, inrichtingen en tehuizen en personen met de niet-Nederlandse nationaliteit).In het CVO definieert men een vakantie als een verblijf buiten de eigen woning voor ontspanning of plezier met ten minste één overnachting. Vanaf 2002 wordt ook het logeren bij familie, vrienden of kennissen in het buitenland tot de vakanties gerekend. Een verblijf bij familie, vrienden of kennissen in Nederland telt echter niet mee, tenzij de bewoners de hele tijd of de meeste dagen afwezig waren.De cijfers worden berekend per vakantiejaar. Het vakantiejaar van jaar j loopt van 1 oktober van jaar j-1 tot en met 30 september van jaar j.

Basistabel

StatLine: Ontwikkeling van het aantal vakanties naar vakantiekenmerken (CBS, 2017a)StatLine: Vakanties: kerncijfers (CBS, 2017b)

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Aantal korte en lange vakanties, bezochte toeristengebieden, bestemmingsprovincies, organisatievorm, logiesvorm, uitgaven, type vakantie.

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Continu Vakantie Onderzoek (korte onderzoekbeschrijving). CBS, 2016a)Trendrapport toerisme, recreatie, en vrije tijd 2016 (CBS, 2016b)

Betrouwbaarheidscodering

Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, WUR (2017). Vakanties van Nederlanders, 1990-2016 (indicator 0039, versie 17 , 1 juni 2017 ). www.clo.nl. CBS, Den Haag; PBL, Den Haag en WUR, Wageningen.

CLO.nl is een samenwerkingsverband van PBL, CBS en WUR.