Toelichting bij CLO-indicator “Belasting oppervlaktewater met vermestende stoffen”
Recent zijn vragen gesteld over de indicator 'Belasting van het oppervlaktewater met vermestende stoffen, 1990–2023’, die op 18 november 2025 is gepubliceerd op het Compendium voor de Leefomgeving (CLO). Deze vragen hebben betrekking op de interpretatie van cijfers over de bijdrage van de landbouw aan de nutriëntenbelasting van het Nederlandse oppervlaktewater, bezien in het geheel van binnenlandse bronnen van stikstof- en fosforbelasting.
Door de oorspronkelijke formulering van de begeleidende tekst bij de indicator en de naamgeving van de bronnen in de figuur kon bij gebruikers de indruk ontstaan dat de gepresenteerde cijfers een-op-een zijn te vertalen naar de actuele bijdrage van bemesting door de landbouwsector. De indicator geeft echter vooral de bijdrage weer van de uit- en afspoeling uit landbouwgronden (dat zijn gronden met een agrarische bestemming). Deze uit- en afspoeling wordt niet alleen bepaald door de huidige bemesting, maar ook door bijvoorbeeld uitspoeling van in het verleden opgebouwde voorraden stikstof en fosfaat, gedeponeerde stikstof en door bodemprocessen zoals kwel en mineralisatie.
Dit is verhelderd in een nieuwe versie van de indicator, die op 22 januari 2026 is gepubliceerd.
Daarnaast is er een toelichting beschikbaar waarin de samenwerkende CLO-instituten inzicht geven in het doel van de indicator, de totstandkoming en de juiste interpretatie van de cijfers.
Naar de toelichting bij de CLO-indicator “Belasting oppervlaktewater met vermestende stoffen” (PDF)
Wat is verhelderd aan de indicator?
Naar aanleiding van de ontstane vragen is de indicator ‘Belasting van het oppervlaktewater met vermestende stoffen, 1990–2023’ verhelderd. In de tekst is duidelijker opgeschreven dat het vooral gaat om de uit- en afspoeling van nutriënten uit landbouwgronden en niet om een directe weergave van de actuele bemesting of sectorverantwoordelijkheid. De onderliggende cijfers en berekeningen zijn niet gewijzigd.