Compendium voor de Leefomgeving
462 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Bodem en grondwater

Stikstofbalans van bodem en grondwater, 1986-2002

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

De aanvoer van stikstof op landbouwgrond is in de periode 1986-2002 met bijna eenderde afgenomen. Ongeveer 90% van de aanvoer van stikstof komt op landbouwgrond terecht, hoofdzakelijk van dierlijke mest en kunstmest.

  Aanvoer        
  1986 1990 2000 2001 2002
           
  miljoen kg N        
           
Totaal landbouwgronden 1 090 971 822 781 733
Dierlijke mest 479 450 386 389 350
Kunstmest 492 401 330 291 285
Andere organische meststoffen 9 9 11 12 11
Atmosferische depositie 84 82 67 63 59
Overig 26 29 28 26 28
           
Totaal overige gronden 94 96 98 100 97
Lokale stortingen          
w.v. zuiverinsslib 5 7 3 3 2
  baggerspecie 7 6 3 3 3
  overig afval 9 11 22 22 22
Diffuse aanvoer          
w.v. atmosferische depositie 56 57 50 49 45
  overige 17 15 20 23 23
             
Bron: CBS. CBS/MC/mei 04/0195
  Afvoer        
  1986 1990 2000 2001 2002
           
  miljoen kg N
           
           
Totaal landbouwgronden 1 090 971 822 781 733
Afvoer gewassen (incl. gras) 489 497 414 400 414
Uit- en afspoeling1) 63 45 68 68 60
Accumulatie en denitrificatie 538 429 340 313 259
           
Totaal overige gronden 94 96 98 100 97
Uit- en afspoeling 4 4 4 4 4
Accumulatie en denitrificatie 90 92 94 94 93
           
Bron: CBS. CBS/MC/mei04/0195
1) Modelberekening voor de werkelijke weerjaren.

Ontwikkeling aanvoer van stikstof

De aanvoer van stikstof op landbouwgrond is tussen 1986 en 2002 met circa 30% gedaald. Van de totale aanvoer van stikstof naar de bodem komt circa 90% op landbouwgronden terecht, hoofdzakelijk in de vorm van dierlijke mest en kunstmest.

Ontwikkeling afvoer van stikstof

Van de aangevoerde hoeveelheid stikstof op landbouwgronden nemen de gewassen (inclusief gras) circa 50% op. De rest komt in het milieu terecht, door uit- en afspoeling naar het oppervlaktewater (circa 10% van het totaal), door denitrificatie naar de lucht en door accumulatie in bodem en grondwater.

Technische toelichting

De uit- en afspoeling van fosfor uit landbouwgronden berekend volgens het model STONE (CCDM, 2004).

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over mineralenoverschotten is te vinden in het artikel Mineralen in de landbouw, 1999 - 2002* (CBS, 2003).
  • Recente emissiecijfers en beschrijvingen van gehanteerde berekeningswijzen (meta-informatie) kunnen in detail bekeken worden op het Datawarehouse van de Emissieregistratie. Emissiecijfers zijn ook te vinden op StatLine van het CBS.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2004). Stikstofbalans van bodem en grondwater, 1986-2002 (indicator 0195, versie 05 , 28 mei 2004 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.