Compendium voor de Leefomgeving
462 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Bodem en grondwater

Stikstofbalans van bodem en grondwater, 1986-2003

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

De aanvoer van stikstof op landbouwgrond is tussen 1986 en 2003 met ruim eenderde afgenomen. Ongeveer 90% van de aanvoer van stikstof komt op landbouwgrond terecht, hoofdzakelijk via de toepassing van dierlijke mest en kunstmest.

  1986 1990    2000    2001    2002    2003*
             
  miljoen kg N        
             
Aanvoer landbouwgronden 1 090 971 822 781 733 708
Dierlijke mest 479 450 386 389 350 327
Kunstmest 492 401 330 291 285 284
Andere organische meststoffen 9 9 11 12 11 11
Atmosferische depositie 84 82 67 63 59 59
Overige aanvoer 26 29 28 26 28 27
             
Afvoer landbouwgronden 1 090 971 822 781 733 708
Afvoer gewassen (incl. gras) 489 497 414 400 414 383
Uit- en afspoeling 1) 63 45 68 68 60 60
Accumulatie en denitrificatie 538 429 340 313 259 265
             
Aanvoer overige gronden 94 96 98 100 97 96
Lokale stortingen            
w.v.            
zuiveringsslib 5 7 3 3 2 2
baggerspecie 7 6 3 3 3 3
overig afval 9 11 22 22 22 21
Diffuse aanvoer            
w.v.            
atmosferische depositie 56 57 50 49 45 45
overige diffuse aanvoer 17 15 20 23 25 25
             
Afvoer overige gronden 94 96 98 100 97 96
Uit- en afspoeling 4 4 4 4 4 4
Accumulatie en denitrificatie 90 92 94 96 93 92
             
Bron: CBS. CBS/MC/sep04/0195
1) Modelberekening (STONE).

Aanvoer van stikstof

De aanvoer van stikstof op landbouwgrond is tussen 1986 en 2003 met circa 35% gedaald. Van de totale aanvoer van stikstof naar de bodem komt circa 90% op landbouwgronden terecht, hoofdzakelijk in de vorm van dierlijke mest en kunstmest.

Afvoer van stikstof

Van de aangevoerde hoeveelheid stikstof op landbouwgronden nemen de gewassen (inclusief gras) circa 50% op. De rest belast het milieu: door uit- en afspoeling komt stikstof terecht in het oppervlaktewater (circa 10% van het totaal), door denitrificatie in de lucht, en door accumulatie (ophoping) in bodem en grondwater.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over mineralenoverschotten is te vinden in het artikel Mineralen in de landbouw, 1990-2003* (CBS, 2005).
  • Recente emissiecijfers en beschrijvingen van gehanteerde berekeningswijzen (meta-informatie) kunnen in detail bekeken worden op het Datawarehouse van de Emissieregistratie. Emissiecijfers zijn ook te vinden op StatLine van het CBS.

Technische toelichting

Technische toelichting

Zie: Meta-informatie van het Datawarehouse-Emissieregistratie, voor achtergronden van de berekening.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2005). Stikstofbalans van bodem en grondwater, 1986-2003 (indicator 0195, versie 06 , 31 januari 2005 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.