Compendium voor de Leefomgeving
557 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Milieukwaliteit en natuur

Havik en milieu-invloeden, 1990-2013

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

Haviken zijn sterk toegenomen door het verbod op sommige bestrijdingsmiddelen en de kolonisatie van jonge bossen. In sommige gebieden is deze toename gestopt.

Havik en bestrijdingsmiddelen

De havik staat aan de top van de voedselketen en is daarom gevoelig voor de ophoping van milieugevaarlijke stoffen in deze keten. In de jaren zestig is de populatie haviken door het gebruik van met organochloorverbindingen behandeld zaaizaad sterk in aantal gedaald, tot 75-100 broedparen. Nadat het gebruik van deze bestrijdingsmiddelen afnam en de soort ook minder werd bejaagd, kon de populatie stijgen naar 1800 broedparen in 2000.

Uitbreiding areaal naar de duinen

De stand is nu hoger dan vóór de jaren vijftig, omdat er nu meer geschikt bos voorhanden is en de (illegale) jacht minder is.
De havik leefde in de jaren tachtig en negentig in de bossen op de zandgronden van Oost-, Midden- en Zuid-Nederland, in Flevoland en de bossen van Noordwest-Overijssel. In deze gebieden is de groei er al enige tijd uit (zie de linker grafiek). Sinds de jaren negentig broeden haviken ook in de jongere bossen en in het westen en noorden van het land, zoals de duinen, daar nemen de aantallen nog flink toe (zie de rechter grafiek).

Referenties

  • Boele, A., J. van Bruggen, F. Hustings, K. Koffijberg, J. W. Vergeer en C.L. Plate (2014). Broedvogels in Nederland in 2012. Rapport Sovon 2014/13. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Havik en milieu-invloeden

Omschrijving

Ontwikkeling populatie havik in Oost- & Midden-Nederland en de Duinen

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De gegevens zijn afkomstig uit het landelijke broedvogelmeetnet van het Netwerk Ecologische Monitoring.
In de grafiek zijn landelijke indexen van twee gebieden weergegeven waarbij de index van 2000 op 100 is gezet.

Basistabel

Zie tabblad figuurdata onder download figuurdata

Geografisch verdeling

Oost- & Midden-Nederland en de Duinen

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Boele, A., J. van Bruggen, A.J. van Dijk, F. Hustings, J. W. Vergeer. L. Ballering en C.L. Plate (2013). Broedvogels in Nederland in 2011. Sovon-rapport 2013/01. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen.

Betrouwbaarheidscodering

B. Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2015). Havik en milieu-invloeden, 1990-2013 (indicator 1102, versie 11 , 5 januari 2015 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Print pagina Download PDF
Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.