Compendium voor de Leefomgeving
461 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Verkeer en milieu

Adders en heide, 1994-2012

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

De adder is in de tweede helft van de 20e eeuw achteruitgegaan doordat er veel heide is verdwenen. Op de overgebleven heide neemt het aantal adders matig toe.

Afname tot 1994

De adder komt zowel voor op droge heide als op vochtige heide en hoogveen. Door de afname van de oppervlakte heide in de afgelopen 150 jaar is de adder achteruitgegaan. Op de overgebleven heide is circa 70% over van de adderstand in 1950. Verdroging van de heide speelt daarbij waarschijnlijk een belangrijke negatieve rol.

Kleine toename na 1994

Het aantal adders op de heide is in de periode 1994-2012 enigszins toegenomen. Van vergrassing lijken adders vrij weinig last te hebben; ze lijken zelfs een voorkeur te hebben voor vergraste heide.

Gevoelig voor versnippering

Adders zijn wel gevoelig voor versnippering: in grotere en aaneengesloten gebieden handhaven ze zich beter dan in de kleinere en meer geïsoleerde heidegebieden.

Rode lijst

De adder staat op de Rode Lijst van reptielen en amfibieën.

Referenties

  • Daemen, B. en A. Zuiderwijk (2004). Minder heide geschikt voor adder en hagedis. Webmagazine CBS, 7 juni 2004
  • Strien, A. van, A. Zuiderwijk, B. Daemen, I. Janssen en M. Straver (2007). Adder en Levendbarende hagedis hebben last van versnippering en verdroging. De Levende Natuur jrg 108 (2), 44-48.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Adder en versnippering

Omschrijving

Ontwikkeling populatie adder

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De indexcijfers zijn gebaseerd op het landelijke meetnet reptielen van het Netwerk Ecologische Monitoring.

Basistabel

Zie tabblad figuurdata onder Download figuurdata

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Daemen, B. en A. Zuiderwijk (2004). Minder heide geschikt voor adder en hagedis. Webmagazine CBS, 7 juni 2004 Strien, A. van, A. Zuiderwijk, B. Daemen, I. Janssen en M. Straver (2007). Adder en Levendbarende hagedis hebben last van versnippering en verdroging. De Levende Natuur jrg 108 (2), 44-48.

Betrouwbaarheidscodering

B. Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2013). Adders en heide, 1994-2012 (indicator 1137, versie 13 , 16 september 2013 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.