Interesse in natuur, 2025

Bekendheid met het begrip biodiversiteit

De term biodiversiteit, een afkorting van ‘biologische diversiteit’, werd in de jaren tachtig geïntroduceerd en verwijst naar de verscheidenheid aan leven op aarde – van planten en dieren tot hun leefgemeenschappen, ecosystemen en genetische variatie. Volgens het Deltaplan Biodiversiteit is de naamsbekendheid van het begrip biodiversiteit gestegen van 80% in 2020 naar 86% in 2021. Toch weet slechts bijna de helft van de Nederlanders wat biodiversiteit daadwerkelijk inhoudt. Ongeveer 40% heeft er weleens van gehoord, maar kent de precieze betekenis niet, en 14% had het woord nog niet eerder gehoord of gezien. Begrippen als biodiversiteit en natuur worden vaak door elkaar gebruikt, waarbij biodiversiteit onderdeel is van natuur. 

Nederlanders gebruiken diverse informatiebronnen over de natuur

Onderzoek laat zien dat burgers via verschillende kanalen informatie over natuur krijgen, waarbij tv en film eruit springen als veelgebruikt kanaal. Hierbij kan gedacht worden aan natuurdocumentaires als Planet Earth van David Attenborough, natuurfilms als Grutto! en Wolf, en natuurprogramma's als Vroege Vogels en Waku Waku. Daarna volgen internet, bijvoorbeeld de website Nature Today, natuurtijdschriften en –boeken en sociale media; die laatste bron is voor jongeren relatief belangrijk. Tv en film hebben de afgelopen jaren terrein verloren aan internet, apps en sociale media. Sinds 2017 zoeken steeds meer mensen hun informatie en beleving online, vaak interactief en direct verbonden met actuele gebeurtenissen in natuur en milieu.

Manieren waarop burgers betrokken willen worden bij natuur

Als burgers interesse hebben in natuur, kan dat leiden tot meer betrokkenheid bij het beschermen en verbeteren van de natuur. Dit kan op verschillende manieren. In een peiling in 2025 over dit onderwerp geeft bijna de helft van de burgers aan informatie te willen ontvangen over wat ze kunnen doen voor de natuur, en ruim een derde om mee te willen denken met natuurorganisaties over natuurbeleid- of beheer. Zelf met medebewoners buurtgroen of natuur verbeteren of onderhouden vindt ruim een derde van de burgers een optie en een kwart zou vrijwilligerswerk willen doen voor een lokale, provinciale of landelijke natuurorganisatie. Hogeropgeleiden tonen gemiddeld meer interesse om betrokken te raken dan lageropgeleiden. Ten opzichte van de peiling uit 2021 is het aantal mensen dat niet betrokken wil zijn bij de natuur toegenomen van een vijfde naar een kwart in 2025. ‘Geen tijd’ is veruit de belangrijkste reden hiervoor, maar ook ander vrijwilligerswerk of onbekend zijn met de mogelijkheden om iets te doen voor de natuur worden genoemd als reden. 

Motieven van burgers om betrokken te willen zijn bij de natuur

Als het gaat om burgers die wel betrokken willen zijn bij natuur, komen diverse motieven naar voren. De top drie hierin is actief en gezond blijven, inzet voor de eigen woonomgeving en iets voor de maatschappij in brede zin doen. De eerste twee motieven werden vaker gekozen door oudere respondenten, iets voor de maatschappij doen lijkt voor jongeren een belangrijkere drijfveer. Ook leuk en betekenisvol bezig zijn, leren en sociale contacten worden relatief vaak genoemd. Tussen 2021 en 2025 zijn de motieven grotendeels hetzelfde gebleven. Wel zijn er drie opvallende veranderingen: morele, religieuze en politieke overtuigingen worden in 2025 vaker genoemd. Tegelijkertijd noemen minder mensen nuttige contacten opdoen en sociale erkenning als reden om betrokken te zijn. 

Interesse en betrokkenheid belangrijk voor beleid

In het huidige natuurbeleid staat vaak niet alleen het beschermen van biodiversiteit centraal, maar ook het versterken van de relatie tussen mens en natuur. Uitgangspunt van het Nationaal Biodiversiteit Strategie & ActiePlan uit 2025 is dat duurzaam natuurbehoud alleen mogelijk is wanneer mensen zich verbonden voelen met de natuur en het belang ervan zien in hun eigen leefomgeving. Interesse in natuur en kennis over concepten als biodiversiteit zijn belangrijk voor het draagvlak voor en betrokkenheid bij de uitvoering van het natuurbeleid. Inzicht in de motieven voor betrokkenheid bij de natuur helpt om beter te begrijpen welke prioriteiten burgers hebben en hoe hun interesse kan worden vergroot. De overheid streeft ernaar burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties actief te betrekken bij natuurbeleid en aan te sluiten bij hun natuurbeleving. Hiermee kunnen niet alleen ecologische doelen worden gerealiseerd, maar ook de sociale en culturele waarden van natuur versterkt.