Compendium voor de Leefomgeving
477 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Bevolking en wonen

Leegstand woningen, 2013

Op 1 januari 2013 stonden ruim 390 duizend woningen leeg, dat is 5% van alle woningen. Van de eengezinswoningen staat 4% leeg, van de meergezinswoningen (appartementen) 8%.

5 procent van de woningen staat leeg

Van de 7,4 miljoen woningen in Nederland stonden er bijna 392 duizend op 1 januari 2013 leeg. Dat is 5,3% van de woningen. In deze leegstaande woningen woont volgens de officiële registraties niemand.
Enige leegstand is altijd te verwachten omdat er altijd een periode van minimaal enkele maanden nodig is om te verhuizen. De vorige bewoner is dan al vertrokken, maar de nieuwe bewoner is nog niet verhuisd. Dit wordt frictieleegstand genoemd.
Woningen in toeristische gebieden die worden verhuurd aan recreanten worden vaak wel tot de woningvoorraad gerekend, maar worden wellicht niet permanent bewoond.
Deze verschillende situaties (zie de technische toelichting) zijn echter niet afzonderlijk waar te nemen in de registraties.
Er kan dus niet worden beweerd dat alle leegstaande woningen (direct) beschikbaar zijn voor bewoning door derden.

Veel leegstand in toeristengebieden

Veel leegstaande woningen staan in typische toeristengebieden als de Waddeneilanden en andere kustplaatsen. Een deel van deze woningen wordt waarschijnlijk verhuurd aan vakantiegangers. De gemeente Schiermonnikoog is een uitschieter met een leegstand van 23%, gevolgd door Noord-Beveland (20%) en Sluis (19%).
Van de steden kennen Maastricht (9,8%) en Den Haag (9,2%) de grootste leegstand. In Den Haag wonen volgens de protocollaire basisadministratie (Probas) 1500 diplomaten en leden van Internationale organisaties. Deze personen hoeven zich niet in te schrijven in de bevolkingsadministratie.
Flevoland is de provincie met de minste leegstand (4,0%), Zeeland kent de grootste leegstand (8,8%).
Leegstand kan ook worden gerelateerd aan bevolkingskrimp. In de provincies Groningen, Zeeland en Limburg komen krimpregio's voor. Het merendeel van deze krimpgebieden heeft een hogere relatieve leegstand dan het landelijke gemiddelde.
Verder staan in de binnensteden van grotere gemeenten woningen leeg, vaak boven winkels. Voor eigenaren is verhuur hiervan wellicht vaak financieel niet interessant, bijvoorbeeld omdat het opknappen van de etage erg duur is, maar ook omdat in dergelijke woningen vaak maar één opgang is, via de winkel.

Vooral woningen van particuliere verhuurders niet bewoond

Van de bijna 990 duizend woningen van particuliere verhuurders zijn er ruim 130 duizend niet officieel bewoond. Dat is 13% van de particuliere huurwoningen. De leegstand van particuliere huurwoningen varieert van 2,5% in Lingewaard tot 40% in Schiermonnikoog. Van de vier grote steden kent Den Haag de grootste leegstand (17%), gevolgd door Amsterdam (15%), Utrecht (13%) en Rotterdam (12%).
Onder deze categorie vallen ook recreatiewoningen in complexen waar permanent gewoond mag worden. Een deel van de recreatiewoningen staat in de BAG met alleen een logiesfunctie. Dan zijn ze niet meegenomen in dit onderzoek. Een ander deel van de recreatiewoningen heeft (ook) een woonfunctie gekregen. Dan horen ze gewoon tot de woningvoorraad.
Ook kan bij de particuliere huurwoningen sprake zijn van illegale verhuur, maar dat is niet te meten.
Corporaties verhuren de woning zo snel mogelijk opnieuw na het vertrek van de oude huurder. Ook de grote vraag naar de goedkopere woningen van vooral starters zal hieraan debet zijn. Van de corporatiewoningen staat 3,5% leeg, variërend van 0% in Rozendaal tot 7,4% in Ferwerderadiel.
Van de eigen woningen staan er nog geen 150 duizend leeg (3,6%).
Van alle leegstaande woningen is 54% een huurwoning en 37% een eigen woning. Van 9% van de leegstaande woningen is niet bekend of het een huur- dan wel een koopwoning is.

Vooral de oudste en de nieuwste woningen leeg

Vooral woningen van voor 1945 en van na 2005 staan leeg (8,0% respectievelijk 8,5%). Bij appartementen is de leegstand in deze perioden zelfs 11,9% respectievelijk 11,5%. Van het aantal woningen uit de bouwperiode 1985-2004 is maar 3,7% niet bewoond.

Appartementen staan vaker leeg dan eengezinswoningen

Er staan verhoudingsgewijs veel appartementen leeg, namelijk 210 duizend, ofwel 8,1% van het totale aantal appartementen. In de provincies Zeeland (12,9%), Limburg (11,3%) en Drenthe (10,9%) staat meer dan 10% van de appartementen leeg.
Er staan 182 duizend eengezinswoningen leeg. Dat is 3,7% van alle eengezinswoningen. Bij de eengezinswoningen is Zeeland net als bij de appartementen koploper (7,9%), gevolgd door Friesland (4,6%).

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Leegstand woningen, 2013

Omschrijving

Dit artikel bevat gegevens over de leegstand van de voorraad woningen in 2013.

Voor leegstand geldt dat de woning behoort tot de woningvoorraad en dat niemand bij de gemeente als bewoner op het betreffende adres staat ingeschreven. Dit betekent dat de leegstand in de eerste plaats van administratieve aard is.

Een deel van de leegstaande woningen wordt gebruikt als tweede woning of wordt verhuurd voor vakanties. Ook wordt een deel van de leegstaande woningen feitelijk wel bewoond, maar is dit niet bekend omdat een inschrijving bij de gemeente ontbreekt, bijvoorbeeld omdat mensen zich niet kunnen, hoeven of willen inschrijven bij de gemeente. Denk hierbij aan buitenlandse diplomaten, werkmigranten, maar ook illegale verhuur.

Woningen kunnen ook leegstaan omdat ze worden gerenoveerd of op de nominatie staan om gesloopt te worden.
De woninggegevens zijn afkomstig uit de Landelijke Voorziening Basisregistratie Adressen en Gebouwen (LV BAG). Deze gegevens zijn beschikbaar vanaf januari 2012.

Tot een woning worden die verblijfsobjecten uit de BAG beschouwd die als hoofd- of nevenfunctie een woonfunctie hebben en die bovendien de status 3, 4 of 6 hebben.

De BAG onderscheidt de volgende gebruikscodes:

Woonfunctie; woning

Bijeenkomstfunctie; kerk, congrescentrum, bioscoop e.d.

Celfunctie; gevangenis

Gezondheidsfunctie; ziekenhuis e.d.

Industriefunctie; fabriek e.d.

Kantoorfunctie; kantoor

Logiesfunctie; recreatiewoning, hotel e.d.

Onderwijsfunctie; school

Sportfunctie; sporthal e.d.

Winkelfunctie; winkel

Overige gebruiksfunctie; parkeergarage, gemaal e.d.

De volgende statuscodes worden gehanteerd:

1 Gevormd; bouwvergunning (omgevingsvergunning) verleend of bouw gestart.

2 Niet gerealiseerd; afgezien van bouw of ingetrokken bouwvergunning (omgevingsvergunning).

3 In gebruik (niet ingemeten); opgeleverd, nog niet kadastraal ingemeten.

4 In gebruik; opgeleverd, wel kadastraal ingemeten.

5 Ingetrokken; sloop of splitsen of samenvoegen (waarbij nieuwe verblijfsobjecten worden toegevoegd en oude ingetrokken).

6 Buiten gebruik; onbewoonbaar maar nog niet gesloopt.

Een verblijfsobject is de kleinste binnen één of meer panden gelegen eenheid van gebruik, ontsloten via een eigen toegang vanaf de openbare weg, een erf of een gedeelde verkeersruimte.

De woningvoorraad is onderverdeeld in bewoonde en niet-bewoonde woningen, uitgesplitst naar eigendomssituatie, één- en meergezinswoningen, bouwjaar en naar regio.

De eigendomssituatie van de woningvoorraad wordt bepaald op basis van een koppeling van de voorraad woningen uit de BAG en het WOZ-register met een aanvulling uit het woningbestand van het Kadaster.

Onder eengezinswoningen vallen vrijstaande woningen, aaneengebouwde woningen, zoals twee onder één kap gebouwde hele huizen, boerderijen met woningen en voorts alle rijtjeshuizen.

Onder appartementen (meergezinswoningen) vallen flats, galerij-, portiek-, beneden- en bovenwoningen en woningen boven bedrijfsruimten, voor zover deze zijn voorzien van een buiten de bedrijfsruimte gelegen toegangsdeur.

Berekeningswijze

De leegstand wordt bepaald op basis van een koppeling van het adres tussen de BAG en de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA). Wanneer er niemand in het GBA staat ingeschreven op een adres toebehorend aan een woning uit de BAG is dit een leegstaande woning.
Het onderscheid huur/eigen gebeurt op basis van een koppeling van de voorraad woningen uit de BAG en het WOZ-register, aangevuld met gegevens uit het woningbestand van het Kadaster.

Basistabel

Statline: Leegstaande woningen, 2014.

Geografische verdeling

Nederland, COROP en gemeenten

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks van de meeste gegevens

Achtergrondliteratuur

CBS (2014). Leegstand in Nederland anno 2013. CBS, Den Haag.

Opmerking

Doordat de woningvoorraad voor het eerst wordt ontleend aan de BAG en bij vorige edities aan het CBS-Woningregister kunnen de uitkomsten afwijken. Zo is het niet meer mogelijk om van woningen aan te geven of ze een ander gebruik hebben of leeg staan. Zie voor een notitie over de verschillen tussen beide registraties: trendbreuk woningvoorraad. Deze overgang is ook de reden dat in deze bijdrage geen historische reeksen zijn opgenomen

Betrouwbaarheidscodering

A (Integrale waarneming).

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2014). Leegstand woningen, 2013 (indicator 2165, versie 03 , 20 augustus 2014 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.