Aanbod, gebruik en reistijdverlies hoofdwegennet, 2000-2025

Lengte en capaciteit rijkswegennet toegenomen

Tussen 2000 en 2025 is het rijkswegennet met 796 kilometer weglengte uitgebreid, een toename van 16 procent. De uitbreiding bestond onder andere uit de openstelling van een deel van de A50 tussen Nistelrode en knooppunt Paalgraven, de ombouw van de randweg om Eindhoven, de doortrekking van de A37 van Hoogeveen naar Emmen, de openstelling van de A4, de nieuwe verbinding tussen A13 en A20 (A16) bij Rotterdam, de nieuwe verbinding tussen A20 en A15 (A24 Blankenburgverbinding) en aanpassingen aan diverse N-wegen die in beheer zijn van het Rijk.
Op een aantal locaties in het rijkswegennet zijn extra rijstroken en spitsstroken opengesteld. Daardoor nam de capaciteit van het rijkswegennet, gemeten in rijstrookkilometers, tussen 2018 en 2026 met 9 procent toe.

Ontwikkeling van verkeersomvang en reistijdverlies

De verkeersomvang nam tussen 2015 en 2019 toe met zo’n 8 procent. In dezelfde periode zien we ook een lichte stijging van het aantal door autobestuurders gereden kilometers. Het totale reistijdverlies nam in de periode 2015-2019 met bijna 28 procent toe.
Als gevolg van de COVID-19 pandemie veranderde het wegbeeld in 2020 aanzienlijk. De verkeersprestatie op het hoofdwegennet nam in 2020 af met 16,3 procent ten opzichte van 2019.
Het reistijdverlies op het hoofdwegennet nam in 2020 met maar liefst 61procent af ten opzichte van 2019. In de jaren ervoor nam het reistijdverlies jaarlijks juist toe. Dat de afname van het reistijdverlies veel sterker was dan de afname van de verkeerprestatie, heeft te maken met de verhouding tussen intensiteit en capaciteit (de I/C-verhouding): als de intensiteit (beperkt) daalt, overstijgt de vraag minder vaak de capaciteit van een wegvak, waardoor de doorstroming verbetert en files voor een groot deel uitblijven. 
Sinds 2021 is weer sprake van een toename van de verkeersprestatie en het reistijdverlies. In 2021 nam verkeersprestatie en het reistijdverlies ten opzichte van 2020 met respectievelijk 4 en 15 procent toe. 
In 2024 is de methode voor het berekenen van het reistijdverlies door Rijkswaterstaat (RWS) gewijzigd. In plaats van vaste meetpunten wordt nu gebruikgemaakt van snelheidsdata uit de elektronische apparatuur van weggebruikers (floating-car-data). Deze methode is nauwkeuriger en leidt tot een stijging van 56 procent in het gemeten reistijdverlies. De data van 2023 en 2024 zijn op basis van deze nieuwe methode herberekend. Data over de jaren vóór 2023 zijn met 56 procent aangepast. (Voor meer informatie over deze methode, zie RWS, 2026: Rapportage Rijkswegennet.)
In 2025 ligt de verkeersprestatie op het hoofdwegennet 3 procent hoger dan in 2023 en het reistijdverlies 1 procent. Ten opzichte van 2024 gaat het om een toename van de verkeersprestatie van 1 procent en een afname van het reistijdverlies van 4 procent.