Verkoop, gebruik en afgedankte elektronische en elektrische apparatuur, 1995-2024

De hoeveelheid op de markt gebrachte apparaten daalt voor het eerst in 10 jaar tijd

De hoeveelheid op de markt gebrachte elektrische en elektronische apparatuur (EEA) is in 2024 sterk gedaald. In 2024 was dit 654 miljoen kg, waar dit een jaar eerder nog 834 miljoen kg was. Dit komt volledig door de daling bij zonnepanelen. Die daalden in deze periode van 332 miljoen kg naar 150 miljoen kg (NWR, 2025).

Hoeveelheid afval al jaren stabiel

In 2024 bedroeg de hoeveelheid elektrisch en elektronisch afval (AEEA), inclusief de export van gebruikte apparaten dat in Nederland is vrijgekomen 22 kg per inwoner (oftewel 390 miljoen kg) (NWR, 2025). In 2006 was er ook al dezelfde hoeveelheid kilo per inwoner aan AEEA (totaal 339 miljoen kg) en sindsdien is er niet veel veranderd. In 1995 bedroeg dit nog 10,4 kg per inwoner (ofwel 161 miljoen kg) (CBS, 2017) dus de stijging zat vooral in de jaren tussen 1995 en 2006.

Verwerking van het afval

Een belangrijk deel van het elektrisch en elektronisch afval werd in 2024 verwerkt en geregistreerd in het Nationaal (W)EEE Register. In totaal gaat het om 255 miljoen kg, dit komt overeen met 31 procent van het gewicht van de op de markt gebrachte apparatuur (inclusief zonnepanelen). Exclusief zonnepanelen is dit 51 procent. De grootste categorie ingezamelde elektronica betreft de “Grote apparatuur excl. zonnepanelen” met 92 miljoen kg. Voorbeelden van goederen in deze groep zijn airconditioners, vaatwassers, wasmachines, wasdroger, ovens, kopieermachines, elektrische fietsen en apparatuur voor solderen en lassen.

In 2024 moest er als inzameldoelstelling 65 procent van de op de markt gezette apparatuur (van de voorgaande drie jaren) ingezameld worden. Dit inzamelingspercentage is uitgekomen op 32 procent. Exclusief zonnepanelen was dit 50 procent.

Relevantie

• Hoewel AEEA slechts een klein deel van het Nederlandse afval betreft, is een correcte inzameling en verwerking essentieel om schade aan het milieu te minimaliseren en de herbruikbare schaarse grondstoffen te herwinnen (UNEP 2009).
• AEEA kan buiten de officiële inzamelaars worden ingezameld en verwerkt. Voor het EEA-afval dat geld oplevert, wanneer het bijvoorbeeld veel metaal bevat, is de verwachting dat het afval verwerkt wordt, waardoor de onderdelen die geld opleveren zijn hergebruikt zullen worden. Het elektronische afval dat echter via malafide handelaren gaat, geeft echter wel reden tot bezorgdheid. Dit afval kan immers in potentie illegaal zijn weg naar Derde Wereldlanden vinden om daar goedkoper en milieuvervuilender verwerkt, verbrand of gestort te worden (United Nations University, 2017).
• Een deel van de voornamelijk kleinere apparaten worden, incorrect, met het normale huisvuil afgedankt. Uit sorteeranalyses blijkt dat dit voor 2024 om ongeveer 1% van het huishoudelijk restafval betreft (CBS, 2025). Dit is 89 miljoen kg EEA.