Biodiversiteit

Steenvliegen en aantasting van beken

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

Veel soorten steenvliegen zijn in de 20e eeuw uit Nederland verdwenen door afname van de waterkwaliteit en de kanalisatie en normalisatie van beken.

Steenvliegen sterk bedreigd

Steenvliegen zijn in Nederland zeer sterk achteruitgegaan. Van de 20 inheemse soorten van deze groep staan er 19 op de Rode Lijst van bedreigde soorten. Daarvan zijn er 9 in de loop van de 20e eeuw zelfs geheel uit Nederland verdwenen. Er is slechts één in Nederland voorkomende soort steenvlieg die thans niet is bedreigd (de gewone steenvlieg). Deze soort is de enige steenvlieg die ook in stilstaand water kan leven. Vrijwel alle soorten steenvliegen zijn gebonden aan helder stromend water. De meeste Europese soorten zijn te vinden in bergachtige streken.

Oorzaken achteruitgang

In feite is de achteruitgang zelfs nog sterker dan uit de grafiek naar voren komt. Er zijn namelijk nog 9 soorten al vóór 1900 uit Nederland verdwenen en die zijn niet in de Rode Lijst opgenomen. De belangrijkste oorzaken van de achteruitgang van steenvliegen zijn de afname van de waterkwaliteit en de kanalisatie en normalisatie van beken. Daarbij worden beken rechtgetrokken en het dwarsprofiel van beken veranderd, zodat een steil talud ontstaat.

Referenties

  • Koese, Bram (2008). De Nederlandse steenvliegen (Plecoptera) Entomologische Tabellen I. Supplement bij Nederlandse Faunistische Mededelingen.
  • Verdonschot, P.F.M., B.W.G. Higler, R.C. Nieboer en T-H. van den Hoek (2003). Naar een doelsoortenlijst van aquatische macrofauna in Nederland: Tricladida, Plecoptera, Ephemeroptera en Trichoptera. Alterra rapport 858. Alterra. Wageningen.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Steenvliegen en aantasting beken

Omschrijving

Aantal bedreigde soorten steenvliegen

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

Gegevens overgenomen uit Rode lijst van aquatische macrofauna

Basistabel

zie achtergrondliteratuur

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

geen

Verschijningsfrequentie

onregelmatig

Achtergrondliteratuur

Verdonschot, P.F.M., B.W.G. Higler, R.C. Nieboer en T-H. van den Hoek (2003). Naar een doelsoortenlijst van aquatische macrofauna in Nederland: Tricladida, Plecoptera, Ephemeroptera en Trichoptera. Alterra rapport 858. Alterra. Wageningen.

Opmerking

geen

Betrouwbaarheidscodering

Schatting, gebaseerd op een aantal metingen, expert judgement, een aantal relevante feiten of gepubliceerde bronnen terzake.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2004). Steenvliegen en aantasting van beken (indicator 1206, versie 02 , 29 september 2004 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.