Water en natuur

Knoflookpad in rivierengebied

U bekijkt op dit moment een archiefversie van een afgesloten indicator. De actuele indicatorversie met de reden voor het afsluiten, kunt u via deze link bekijken.

De knoflookpad is in de tweede helft van de 20e eeuw achteruitgegaan door verdroging en verzuring. In het rivierengebied is de afname geringer dan elders in het land. De regelmatige overspoeling met rivierwater voorkomt dat poelen voor de knoflookpad te zuur worden.

Ontwikkeling

De landelijke populatie van de knoflookpad is na 1950 sterk achteruitgegaan (zie grafiek). De achteruitgang in het rivierengebied, dat momenteel nog 45 tot 50% van de Nederlandse populaties herbergt, is minder sterk dan de landelijke afname. Langs de rivieren wordt de soort nog op 16 plaatsen gevonden: zeven buitendijkse en zeven binnendijkse populaties langs de IJssel en de Overijsselse Vecht, en twee binnendijkse langs de Waal en de Regge. In het Roerdal is de soort recent waarschijnlijk uitgestorven.

Oorzaken

De achteruitgang komt vooral door verzuring en verdroging. De eitjes en larven verdragen geen zuur water en gaan dood wanneer een poel opdroogt. In het rivierengebied worden poeltjes waar de pad voorkomt af en toe overstroomd door basisch rivierwater, waardoor het water niet te zuur wordt. Toch is de knoflookpad ook in het rivierengebied afgenomen. Door het vastleggen van rivieren binnen dijken ontstaan er minder poelen en andere geschikte wateren dan van nature. Ook zijn poelen gedempt ten behoeve van de landbouw in de uiterwaarden.
Overigens zijn hoge waterstanden juist een bedreiging voor de knoflookpad, omdat ze dan geen veilige plekken meer kunnen vinden binnen de dijken. Daarnaast kunnen door overstromingen larven wegspoelen en vissen in de poeltjes komen, die de eieren en larven opeten.
De knoflookpad is een soort van de Rode Lijst van reptielen en amfibieƫn.

Referenties

  • Creemers, R.C.M. en B.H.J.M. Crombaghs (1997). De Knoflookpad, je ruikt hem nog maar zelden. Jaarboek Natuur 1997: 158-163.
  • Crombaghs, B.H.J.M en R.C.M. Creemers (2001). Beschermingsplan Knoflookpad 2001-2005. Ministerie van LNV, Den Haag. Rapport Directie Natuurbeheer 2001/019. Den Haag.

Relevante informatie

Technische toelichting

Technische toelichting

Gegevens over de verspreiding zijn ontleend aan de landelijke databank van de Stichting RAVON. De indexen zijn berekend op basis van het aantal uurhokken waarin de pad in die periode waargenomen is.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2006). Knoflookpad in rivierengebied (indicator 1212, versie 02 , 23 juni 2006 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.