Compendium voor de Leefomgeving
477 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Ecosystemen

Typische soorten van de Noordzeekust, 1994-2012

De typische soorten van de kustzone van de Noordzee vertonen een matige afname. De weekdieren nemen daarbij het sterkst af.

Permanent overstroomde zandbanken (Noordzeekust)

Het habitattype Permanent overstroomde zandbanken H1110 betreft zandbanken in ondiepe delen van de zee die voortdurend onder water staan, De zee is op die plaatsten zelden dieper dan 20 meter. Plaatselijk kunnen harde substraten als schelpenbanken, een ondergrond van veen, keileem of stenen en door organismen gevormde biogene structuren voorkomen. Grote dynamiek is het belangrijkste kenmerk van dit typen, voornamelijk veroorzaakt door getijbewegingen, wind en zeestromingen.
Subtype B betreft de ondergedoken zandbanken van de Noordzeekust, inclusief de buitendelta's in de Noord- en Zuid-Hollandse kustzone, Voordelta, Westerschelde en de zeegaten van de Waddenzee. Het andere subtype A komt voornamelijk voor in de Waddenzee en in geringe mate in de voormalige riviermond van het Haringvliet. Dit subtype vormt geen onderdeel van deze indicator

Typische soorten

Typische soorten van een bepaald habitattype zijn soorten die bruikbaar zijn als indicator voor een goede abiotische toestand of biotische structuur. Subtype B van Habitattype 1110 heeft 44 typische soorten. Een selectie van 14 soorten vertoont een matige achteruitgang. Binnen deze groep laten met name de weekdieren een achteruitgang zien.
Mogelijke oorzaken van achteruitgang zijn bodemberoering, opwarming zeewater, intrede van exoten, verontreinigingen en zandsuppleties.

Amerikaanse zwaardschede

Hoewel een van de criteria voor het bepalen van typische soorten van een habitattype is, dat exoten uitgesloten worden, is bij dit type toch voor de exoot Amerikaanse zwaardschede als typische soort gekozen. Dit is gedaan omdat deze soort in zeer hoge dichtheden voorkomt en als voedselbron voor andere diersoorten kan dienen.

Referenties

  • Bisseling, C.M. (red.) (2001). Met de natuur in zee; Rapportage project.
  • Bruyne. R.H. de, S.J. van Leeuwen, A.W. Gmelig Meyling en R. Daan (red.) (2013). Schelpdieren van het Nederlandse Noordzeegebied. Ecologische atlas van de mariene weekdieren (Mollusca). Tirion Natuur, Utrecht en Stichting Anemoon, Lisse.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Typische soorten van kustzone Noordzee

Omschrijving

Verandering in trend van een selectie van de typische soorten (n=13) van Habitattype H1110B

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

Graadmeter van 13 typische soorten van Habitattype H1110B die betrokken zijn bij monitoring door vrijwilligers. De volgende soorten zijn geteld: 7 soorten weekdieren, 2 kreeftachtigen, 2 stekelhuidigen, 1 zee-anemoon en 1 borstelworm. De vissoorten (n = 22) ontbreken in de selectie.
Gegevens zijn gebaseerd op aangespoelde aantallen op de acht strandwachttrajecten van Texel tot en met Neeltje Jans in Zeeland.

Basistabel

Zie tabblad figuurdata onder Download figuurdata voor de cijfers van de grafiek. In het tabblad soorten staat de lijst met geselecteerde en niet-geselecteerde soorten.

Geografisch verdeling

Kustzone Noordzee

Andere variabelen

Geen

Verschijningsfrequentie

Tweejaarlijks

Achtergrondliteratuur

Profieldocument H1110 van 18 december 2008
De selectie van soorten voor deze indicator is op basis van de typische soorten van H1110A+B. De berekening van de trends is op basis van het voorkomen in H1110B (Noordzeekustzone).

Opmerking

Voor de selectie van de typische soorten is gebruik gemaakt van het profieldocument H1110 en een lijst van typische soorten per habitattype (typische soorten per habitattype (17.7.2007).xls).
Naast de "officieel" aangewezen soorten, zijn er meer kenmerkende soorten, zoals zaagje of tere platschelp, maar deze zijn niet in de selectie van soorten voor deze indicator opgenomen.

Betrouwbaarheidscodering

D. Schatting, gebaseerd op een aantal metingen, expert judgement, een aantal relevante feiten of gepubliceerde bronnen terzake.

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2014). Typische soorten van de Noordzeekust, 1994-2012 (indicator 1562, versie 01 , 28 maart 2014 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.