Verstedelijking

Werken binnen bestaand bebouwd gebied, 2000 - 2018

Uitbreiding van bedrijfsvestigingen vindt vooral plaats binnen het bestaand bebouwd gebied van 2000. Ongeveer driekwart van de uitbreiding van de bedrijfsvestigingen sinds 2000 ligt hierbinnen. In de periode 2016-2017 is het zelfs bijna 80 procent. Het aantal arbeidsplaatsen fluctueert. Tussen 2012 en 2016 nam het met uitzondering van de Randstadprovincies en Overijssel overal af. Opvallend is dat de afname van arbeidsplaatsen zich vooral binnen het bestaand bebouwd gebied voordoet, terwijl er tegelijkertijd buiten het bebouwd gebied een toename is.

Bedrijfsvestigingen binnen bestaand bebouwd gebied

De Nota Ruimte stelde als streefwaarde dat ten minste 40 procent van de nieuwe stedelijke ontwikkeling binnen het bestaand bebouwd gebied zou moeten plaatsvinden. Dit beleid kwam te vervallen met de komst van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, 2012). De Nationale Omgevingsvisie (NOVI, 2020) spreekt echter opnieuw een voorkeur uit voor verstedelijking op binnenstedelijke locaties.

Het aantal bedrijfsvestigingen laat een gestage groei zien. Deze wordt mede veroorzaakt door de opkomst van veel nieuwe eenmanszaken. Ongeveer driekwart van de uitbreiding van de bedrijfsvestigingen ligt binnen het bestaand bebouwd gebied van 2000. In de periode 2016 t/m 2017 was het aandeel zelfs 78 procent. In alle provincies was het aantal extra vestigingen in deze periode voor meer dan de helft binnen bestaand bebouwd gebied. In Zuid-Holland, Noord-Holland en Groningen was het aandeel groter dan 80 procent en in Flevoland en Drenthe was het aandeel het kleinst. In de periode 2012 - 2015 was er in de provincie Drenthe een afname van het aantal bedrijfsvestigingen. Hierbij valt op dat de afname plaatsvond binnen het bestaand bebouwd gebied.

Arbeidsplaatsen binnen bestaand bebouwd gebied

De ontwikkeling van de bedrijvigheid is conjunctuurgevoelig, waardoor het aantal arbeidsplaatsen fluctueert. In de periode 2012 - 2015 is, met uitzondering van Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Overijssel, in alle provincies het aantal arbeidsplaatsen afgenomen. Ook bij de arbeidsplaatsen valt op dat een afname zich vooral binnen het bebouwd gebied voordoet. Tussen 2008 en 2016 is (met uitzondering van Noord-Holland) overal het aantal arbeidsplaatsen binnen bebouwd gebied afgenomen. Het aantal arbeidsplaatsen buiten bebouwd gebied is in de gehele periode 2000 - 2017 In alle provincies steeds toegenomen. Bij het aantrekken van de economie gebeurt de uitbreiding van het aantal arbeidsplaatsen weer vooral binnen het bestaand bebouwd gebied. In de meest recente periode 2016 - 2017 was de toename voor bijna twee derde (65 procent) binnen bebouwd gebied. Het aandeel was in alle provincies boven de 50 procent behalve in Drenthe en Zeeland waar gedurende deze periode het aantal arbeidsplaatsen binnen bebouwd gebied afnam.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Aandeel uitbreiding van werken (bedrijfsvestigingen en arbeidsplaatsen) binnen het bebouwd gebied van 2000, 2000-2017

Omschrijving

Het aandeel uitbreiding bedrijfsvestigingen en arbeidsplaatsen binnen bebouwd gebied 2000 voor 2000 tot en met 2017 uitgesplitst naar provincies.

Verantwoordelijk instituut

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)

Berekeningswijze

Bedrijfsvestigingen uit het LISA-vestigingenregister zijn via een koppeling met adrescoördinaten Nederland (ACN) en basisregistraties adressen en gebouwen (BAG) van coördinaten voorzien. Vervolgens is de ligging ten opzichte van bestaand bebouwd gebied 2000 bepaald. Verandering van aantallen binnen en buiten bebouwd gebied zijn berekend en de aandelen binnen bebouwd gebied per provincie.

Basistabel

LISA vestigingenregister

Geografisch verdeling

Nederland

Opmerking

Als gevolg van historische correcties in de LISA-database, kunnen de gegevens afwijken van in eerdere versies van deze indicator gepresenteerde cijfers.Er is een herziene begrenzing van het bebouwd gebied 2000 gebruikt (gebaseerd op het gecorrigeerde CBS bestand bodemgebruik 2000 dat tegelijk met het bestand bodemgebruik 2003 is gepubliceerd).

Betrouwbaarheidscodering

Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2020). Werken binnen bestaand bebouwd gebied, 2000 - 2018 (indicator 2013, versie 08 , 1 oktober 2020 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.