Verkeer en milieu

Aantal verkeersdoden en ernstige verkeersgewonden, 2000-2018

In 2019 vielen er 661 doden in het verkeer, 2,5% minder dan in 2018. Vergeleken met 2000 was het aantal verkeersdoden in 2018 echter 44% lager. De daling vond voornamelijk plaats in de periode tot en met 2014, toen het aantal verkeersdoden bijna halveerde naar 570. Sinds 2014 is er echter weer sprake van een stijging. Veruit de meeste verkeersdoden vielen onder personenauto-inzittenden (36% van het aantal doden) en (e-)fietsers (31%). Het aantal ernstige verkeersgewonden nam tussen 2000 en 2018 toe tot 21.700, een stijging van 32% ten opzichte van 2000.

Aantal verkeersdoden gehalveerd, aandeel kwetsbare verkeersdeelnemers gestegen sinds 2000

Het aantal verkeersdoden in Nederland is tussen 2000 (1186 doden) en 2019 (661 doden) afgenomen met 44%. In 2019 vielen er 661 doden in het verkeer, een afname van 2,5% ten opzichte van 2018. In het verleden heeft zich, ondanks een dalende trend, vaker een toename van het aantal verkeersdoden voorgedaan. Zo was er ook in 2011 sprake van een stijging (van 3%). Tussen 2012 en 2014 was er een daling, terwijl in 2015 het aantal verkeerdoden weer enigszins toenam.

In 2019 was 36% (237) van de dodelijke slachtoffers inzittende van een personenauto. Dat waren er 4 meer in vergelijking met 2018 (2% toename). Van de overige verkeersdoden in 2019 was 7% voetganger, 8% motorfietser, 6% berijder van een gemotoriseerd invalidenvoertuig (inclusief scootmobiel), 6% brom-/snorfietser en 4% een inzittende van een bestel- of vrachtauto.

In 2019 was 31% van de verkeersdoden een (e-)fietser. Het aantal verkeersdoden onder (e-)fietsers is vanaf 2015 toegenomen van 185 naar 203. Het aandeel van kwetsbare verkeersdeelnemers - voetgangers, (e-)fietsers, brom-/snorfietsers en berijders van een gemotoriseerd invalidenvoertuig - in het aantal verkeersdoden neemt toe: van gemiddeld 43% in 2004-2006 naar gemiddeld 53% in 2017.-2019. Het aandeel van inzittenden van een personen-, bestel- of vrachtauto en motorrijders in het aantal verkeersdoden daalde in die periode van 57 naar 47%.

Per afgelegde afstand is het aantal verkeersdoden het laagst onder inzittenden van een personenauto: in 2019 vielen er 1,6 doden per miljard kilometer. Onder fietsers waren er 11 doden per miljard kilometer te betreuren.

Aantal ernstig gewonden in het verkeer sinds 2000 met 32% toegenomen

Het aantal ernstige verkeersgewonden nam tussen 2000 en 2018 toe met bijna 32%, tot 21.700. Het aantal ernstige verkeersgewonden daalde aanvankelijk, maar steeg tussen 2006 en 2010 met bijna 25%. Het streven van maximaal 10.600 ernstig verkeersgewonden in 2020 komt daarmee niet binnen bereik. In de periode 2005-2015 is de toename van het aantal ernstig gewonden te wijten aan de toename van het aantal ernstig gewonden in niet-motorvoertuigongevallen. De cijfers over de laatste jaren dienen echter, vanwege onder andere de beperkte politieregistratie, met de nodige voorzichtigheid gehanteerd te worden.

Permanente verbetering van de verkeersveiligheid is een van de doelen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. De gezamenlijke overheden streven ernaar het aantal verkeersdoden in 2020 te reduceren tot maximaal 500 en het aantal ernstige verkeersgewonden tot maximaal 10.600. Daarnaast is een plaats in de top vier van de landen binnen de Europese Unie met de beste verkeersveiligheid het streven.

Verkeersveiligheid ten opzichte van andere EU-landen

De verkeersveiligheid in verschillende landen wordt met elkaar vergeleken op basis van het aantal verkeersdoden naar rato van het aantal inwoners. Nederland stond in de Europese Unie in 2018 op de 8e plaats. Sinds 2012 heeft Nederland in de rangorde niet zo laag gestaan. Het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Ierland waren in 2018 de drie veiligste landen als het gaat om de verkeersdoden. Buiten de EU hebben Noorwegen en Zwitserland ook relatief weinig verkeersslachtoffers.

Referenties

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Aantal verkeersdoden en ernstig verkeersgewonden

Omschrijving

Een permanente verbetering van de verkeersveiligheid door reductie van het aantal verkeersdoden en ernstige verkeersgewonden.

Verantwoordelijk instituut

Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), auteur: Peter Jorritsma

Berekeningswijze

Een verkeersdode is een weggebruiker die is overleden ten gevolge van een plotseling optredende gebeurtenis op de openbare weg op Nederlands grondgebied, verband houdend met het verkeer en waarbij ten minste één rijdend voertuig betrokken was. Het slachtoffer is binnen 30 dagen na het ongeluk overleden.Een overledene wordt niet als verkeersdode geteld wanneer:
Het ongeval zich voordoet op een plaats die niet opengesteld is voor openbaar rijverkeer en ander verkeer;
Het ongeval zich voordoet op een gedeelte van een trein- of trambaan die geen deel uitmaakt van de openbare weg en uitsluitend gebruikt kan worden door een trein of een tram;
Het slachtoffer 30 dagen of meer na het ongeval overlijdt;
De overledene al als slachtoffer van moord of van zelfdoding is geteld.

Voor de vaststelling van het aantal dodelijke verkeersslachtoffers in Nederland zijn gegevens uit drie bronnen gecombineerd: gegevens uit doodsoorzaakformulieren die zijn ingevuld door een arts, uit dossiers van arrondissementsparketten en uit ongevalsrapporten die door de politie zijn opgemaakt. Door deze bronnen te koppelen en te integreren, kunnen eventueel ontbrekende gegevens in de afzonderlijke bestanden worden aangevuld. De resultaten van deze integratieve benadering van het aantal verkeersdoden zijn beschikbaar vanaf het kalenderjaar 1996.

Een ernstig verkeersgewonde is een slachtoffer dat als gevolg van een verkeersongeval is opgenomen in een ziekenhuis met een letselernst uitgedrukt in MAIS (Maximum Abbreviated Injury Score) van ten minste 2, en dat bovendien niet binnen 30 dagen overleden is aan de gevolgen van het ongeval. Ter bepaling van de het aantal ernstig verkeersgewonden wordt verwezen naar de site van SWOV: https://www.swov.nl/publicatie/ernstig-verkeersgewonden-2016#_ftn3

Basistabel

CBS, SWOV, Eurostat

Geografisch verdeling

Nederland

Achtergrondliteratuur

CBS, KiM

Betrouwbaarheidscodering

Integrale enquete.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2020). Aantal verkeersdoden en ernstige verkeersgewonden, 2000-2018 (indicator 2148, versie 05 , 17 september 2020 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.