Trend fauna land, 1990-2024
De gemiddelde trend van terrestrische fauna is sinds 1990 met 32% achteruitgegaan.
Trend fauna van het land
De gemiddelde trend van 192 soorten zoogdieren, broedvogels, reptielen en vlinders is afgenomen over de gehele meetperiode van 1990 tot 2024. Als er naar individuele soorten wordt gekeken, blijkt dat er meer soorten achteruit dan vooruit gaan (72 vooruit, 96 achteruit).
Oorzaken
De soorten die aan natuurgebieden, agrarisch landschap en stedelijk gebied zijn gebonden nemen gemiddeld af. De afname van de trend van landsoorten komt gedeeltelijk door de afname van een aantal soorten van open natuurgebieden (heide, duinen, schrale graslanden). De hoge stikstofdepositie speelt bij die afname een belangrijke rol, naast verdroging, verminderde dynamiek en versnippering van leefgebieden.
Soorten van het agrarisch gebied zijn gemiddeld ook aanzienlijk afgenomen, zoals grutto en kievit. Deze soorten blijven de afgelopen twaalf jaar dalen. Een verscheidenheid aan oorzaken is hiervoor verantwoordelijk, waaronder intensivering van het agrarisch gebruik. Bossoorten daarentegen zijn gemiddeld juist iets toegenomen sinds 2000. Dit heeft vooral te maken met het ouder en gevarieerder worden van de bossen.
De trend van vogelsoorten in stedelijk gebied daalt ook, zij het iets minder sterk. De daling betreft vooral soorten van parken, struwelen en open groen. Watervogels en de slechtvalk gaan juist vooruit.
Om te duiden hoe de Nederlandse biodiversiteit op het land verandert en wat daarvan de mogelijke oorzaken zijn, zijn er aparte indicatoren per terrestrisch leefgebied onderscheiden (natuurgebieden, agrarisch gebied en stedelijk gebied). De nadere uitsplitsing van terrestrische fauna naar leefgebieden is te vinden in onderstaande indicatoren:
Bronnen
- Soldaat, L., J. Pannekoek, R. Verweij, C. van Turnhout en A. van Strien (2017). A Monte Carlo method to account for sampling error in multi-species indicators. Ecological Indicators 81: 340-347.
- Strien, A.J. van, et al. (2016). Modest recovery of biodiversity in a western European country: The Living Planet Index for the Netherlands. Biological Conservation 200: 44–50.
- Van Strien, A.J., Van Grunsven, R.H.A. 2023. In the past 100 years dragonflies declined and recovered by habitat restoration and climate change. Biological Conservation 277 (2023) 109865.
- WWF (2022). Living Planet Report, Building a nature-positive society. Almond, R.E.A., Grooten, M., Juffe Bignoli, D. & Petersen, T. (Eds). WWF, Gland, Switzerland.
WWF-NL (2023). Living Planet Report Nederland, Kiezen voor Natuurherstel. WWF-NL, Zeist.
Relevante informatie
Technische toelichting
- Naam van het gegeven
Aantalsontwikkeling van alle soorten dieren op het land van vier soortgroepen
- Omschrijving
Ontwikkeling populatie-aantallen en verspreiding van landdiersoorten van vier soortgroepen
- Verantwoordelijk instituut
Centraal Bureau voor de Statistiek
- Berekeningswijze
Ontwikkeling populatie-aantallen en verspreiding van landdiersoorten van vier soortgroepen
- Basistabel
Zie tabel indexen individuele soorten onder Download data
- Geografische verdeling
Nederland
- Verschijningsfrequentie
Jaarlijks
- Achtergrondliteratuur
- Soldaat, L., J. Pannekoek, R. Verweij, C. van Turnhout en A. van Strien (2017). A Monte Carlo method to account for sampling error in multi-species indicators. Ecological Indicators 81: 340-347.
- Strien, A.J. van, C.A.M. van Swaay en T. Termaat (2013). Opportunistic citizen science data of animal species produce reliable estimates of distribution trends if analysed with occupancy models. Journal of Applied Ecology 50: 1450–1458.
- Strien, A.J. van, A.W. Gmelig Meyling, J.E. Herder, H. Hollander, V.J. Kalkman, M.J.M. Poot, S. Turnhout, B. van der Hoorn, W.T.F.H. van Strien-van Liempt, C.A.M. van Swaay, C.A.M. van Turnhout, R.J.T. Verweij en N.J. Oerlemans (2016). Modest recovery of biodiversity in a western European country: The Living Planet Index for the Netherlands. Biological Conservation 200: 44–50.
- WWF (2022). Living Planet Report, Building a nature-positive society. Almond, R.E.A., Grooten, M., Juffe Bignoli, D. & Petersen, T. (Eds). WWF, Gland, Switzerland.
- WWF-NL (2023). Living Planet Report Nederland, Kiezen voor Natuurherstel. WWF-NL, Zeist.
- Opmerking
Een herziening van de soortselectie in 2024 (versie 9) heeft tot gevolg gehad dat er 192 soorten beschouwd worden als aan land gebonden diersoorten, waar dit voorheen 203 soorten betrof. Een aantal soorten (o.a. enkele vlinders kenmerkend voor hoogvenen) zijn verplaatst van deze indicator naar de Fauna van zoetwater en moeras. Daarnaast zijn er enkele vleermuissoorten afgevallen omdat de trend berekend werd o.b.v. wintertellingen.
- Betrouwbaarheidscodering
B. Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.
Archief van deze indicator
Bekijk meer Bekijk minder
Referentie van deze webpagina
CLO (2026). Trend fauna land, 1990-2024 (indicator 1579, versie 10, ), www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.
