Compendium voor de Leefomgeving
522 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte

Milieubeleid en milieumaatregelen

De maatschappelijke belangstelling voor het milieu vindt zijn oorsprong in de jaren zestig: de risico's van bestrijdingsmiddelen werden bekend bij het publiek en milieurampen met olietankers en ziektegevallen door kwik- en cadmiumvergiftigingen waren in het nieuws. In 1972 bracht de Nederlandse overheid de Urgentienota Milieuhygiëne uit, waarmee het Nederlandse milieubeleid vorm kreeg. Dit beleid was vooral gericht op het saneren van milieuproblemen, zoals verontreiniging van het oppervlaktewater, lucht- en bodemverontreiniging. Vanaf de jaren 80 verschoof de aandacht van het milieubeleid van maatregelen achteraf naar preventie en beheer. Tegenwoordig wordt een belangrijk deel van het Nederlandse milieubeleid bepaald door regels die op EU-niveau zijn vastgesteld.

Beleidsinstrumenten beogen burgers en bedrijven aan te zetten tot gedragsverandering en de inzet van technische maatregelen mogelijk te maken. Instrumenten zijn onder meer wetten, doelstellingen, subsidies, heffingen, voorlichting en afspraken tussen overheid en bedrijfsleven. Technische maatregelen hebben een direct effect op de omvang van productie en consumptie, milieudruk, milieukwaliteit of de effecten daarvan op natuur of volksgezondheid.

 

Recent vernieuwd

Watergebruik in de land- en tuinbouw, 2001-2016

Indicator | 5 februari 2019

Het watergebruik was in 2015 en 2016 ongeveer gemiddeld voor de periode vanaf 2001 tot 2014. Irrigatie en het drenken van vee vragen het meeste water op de land- en tuinbouwbedrijven... meer

Emissies broeikasgassen, 1990-2017

Indicator | 25 januari 2019

In 2017 was de uitstoot van broeikasgassen 1,1 procent lager dan in 2016, een daling van 2,1 Mton CO2-equivalenten. De uitstoot in 2017 was 13 procent lager dan in 1990.

Opbrengsten van milieubelastingen, 2001-2017

Indicator | 23 januari 2019

In 2017 bedragen de opbrengsten van de milieubelastingen 21,6 miljard euro. Dit is 3,9 procent meer dan in 2016. In 2001 incasseerde de overheid 14,3 miljard euro aan... meer

Opbrengst van belastingen op een milieugrondslag, 2001-2017

Indicator | 22 januari 2019

De opbrengst van belastingen op een milieugrondslag is voor het grootste deel afkomstig van de energiebelasting. De energiebelasting is in 1996 ingevoerd. In 2017 ging het om een... meer

Opbrengst van milieuheffingen, 2001-2017

Indicator | 22 januari 2019

De opbrengsten van de meeste milieubestemmingsheffingen, heffingen waarvan de opbrengsten direct ten goede komen aan het milieu, zijn sinds de eeuwwisseling flink gestegen. In 2017... meer

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.