Compendium voor de Leefomgeving
473 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte

Natuurbeleid en natuurbescherming

Het Nederlandse natuurbeleid bestaat uit meerdere onderdelen. Verschillende wetten en regels beschermen de natuur. Belangrijk hiervoor zijn internationale verdragen als het Biodiversiteitsverdrag (CBD), de Bonn en Bern conventies en het CITES verdrag. De hieruit voortkomende Europese richtlijnen (Vogel- en Habitatrichtlijn) en verordeningen (CITES) zijn geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. Per 1 januari 2017 geldt de nieuwe Wet Natuurbescherming. Op grond van deze wet is het Rijk verplicht een nationale natuurvisie op te stellen.

De implementatie van de Europese richtlijnen moet leiden tot een Europees ecologisch netwerk, Natura 2000 genaamd. In het Nederlandse natuurbeleid vormt het Natuurnetwerk Nederland (NNN), inclusief de Natura 2000 gebieden, een belangrijke pijler om natuurgebieden te beschermen. Hiervoor wordt natuur verworven en zo nodig ingericht. Een twintigtal grote aaneengesloten natuurgebieden zoals de Hoge Veluwe en de Biesbosch zijn ingesteld als Nationale Parken.

Een ander onderdeel van het natuurbeleid is de bescherming van soorten. Voor bedreigde soorten die vaak op internationale Rode Lijsten staan, worden soortbeschermingsplannen gemaakt en uitgevoerd.

Zoals afgesproken in het Natuurakkoord (2011) is de Rijksoverheid verantwoordelijk voor de kaders en ambities van het natuurbeleid. De provincies zijn verantwoordelijk voor invulling en uitvoering van het beleid. Ook voor het beheer van natuur zijn er diverse regelingen. In Nederland liggen veel landbouwgebieden en natuurterreinen die waardevol zijn voor natuur en landschap. De provincies willen de natuurwaarden in deze gebieden behouden en verder ontwikkelen. Boeren die hun landbouwgrond natuurvriendelijk beheren, kunnen hiervoor een vergoeding krijgen. Dit gaat via de Subsidie Natuur en Landschap (SNL).

 

Recent vernieuwd

Reptielen van de Habitatrichtlijn, 1994-2018

Indicator | 22 augustus 2019

Gladde slang, muurhagedis en zandhagedis zijn beschermd volgens de Europese Habitatrichtlijn omdat ze in hun voortbestaan worden bedreigd. Bij de muurhagedis en de zandhagedis is in... meer

Samenvattend overzicht van provinciale natuurindicatoren

Indicator | 23 juli 2019

Soorten en ecosystemen staan nog onder druk; trend in natuurgebieden positiever dan daarbuiten

Rode Lijst Indicator, 1995-2018

Indicator | 16 mei 2019

Tussen 1950 en 1995 is het aantal bedreigde soorten sterk toegenomen. In de 23 jaar daarna zijn veranderingen in bedreigde soorten beperkter geweest. Tot 2005 nam het aantal bedreigde... meer

Living Planet Index Nederland, 1990-2017

Indicator | 30 april 2019

Sinds 1990 is de Nederlandse Living Planet Index (LPI) met 6% toegenomen. De toename komt voornamelijk door een verbetering van de fauna in zoet water en moeras. De laatste tien jaar... meer

Actieve betrokkenheid bij natuurbescherming, 2017

Indicator | 23 april 2019

In 2017 ondernam bijna 60% van de bevolking één of meer activiteiten voor de natuur. Vooral het aantal mensen dat afval opruimt en het aantal mensen dat planten en dieren... meer

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.