Compendium voor de Leefomgeving
477 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte

Natuurbeleid en natuurbescherming

Het Nederlandse natuurbeleid bestaat uit meerdere onderdelen. Verschillende wetten en regels beschermen de natuur. Belangrijk hiervoor zijn internationale verdragen als het Biodiversiteitsverdrag (CBD), de Bonn en Bern conventies en het CITES verdrag. De hieruit voortkomende Europese richtlijnen (Vogel- en Habitatrichtlijn) en verordeningen (CITES) zijn geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. Per 1 januari 2017 geldt de nieuwe Wet Natuurbescherming. Op grond van deze wet is het Rijk verplicht een nationale natuurvisie op te stellen.

De implementatie van de Europese richtlijnen moet leiden tot een Europees ecologisch netwerk, Natura 2000 genaamd. In het Nederlandse natuurbeleid vormt het Natuurnetwerk Nederland (NNN), inclusief de Natura 2000 gebieden, een belangrijke pijler om natuurgebieden te beschermen. Hiervoor wordt natuur verworven en zo nodig ingericht. Een twintigtal grote aaneengesloten natuurgebieden zoals de Hoge Veluwe en de Biesbosch zijn ingesteld als Nationale Parken.

Een ander onderdeel van het natuurbeleid is de bescherming van soorten. Voor bedreigde soorten die vaak op internationale Rode Lijsten staan, worden soortbeschermingsplannen gemaakt en uitgevoerd.

Zoals afgesproken in het Natuurakkoord (2011) is de Rijksoverheid verantwoordelijk voor de kaders en ambities van het natuurbeleid. De provincies zijn verantwoordelijk voor invulling en uitvoering van het beleid. Ook voor het beheer van natuur zijn er diverse regelingen. In Nederland liggen veel landbouwgebieden en natuurterreinen die waardevol zijn voor natuur en landschap. De provincies willen de natuurwaarden in deze gebieden behouden en verder ontwikkelen. Boeren die hun landbouwgrond natuurvriendelijk beheren, kunnen hiervoor een vergoeding krijgen. Dit gaat via de Subsidie Natuur en Landschap (SNL).

 

Recent vernieuwd

Wetlands van de Conventie van Ramsar, per 2020

Indicator | 24 november 2020

Een waterrijk land als Nederland heeft ten opzichte van andere Europese landen in de Europese Unie (EU) het op één na grootste aandeel aan wetlands.

Bruinvis in de Noordzee, 1991 - 2019

Indicator | 22 november 2020

De bruinvis was eeuwenlang algemeen in het Nederlands deel van de Noordzee, maar is in de loop van de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw verdwenen. Sinds halverwege de jaren negentig is de... meer

Aantal bedreigde en verdwenen soorten in Nederland, per 2020

Indicator | 10 november 2020

Soorten die zodanig achteruit gaan dat ze bedreigd worden in hun voortbestaan en soorten die inmiddels verdwenen zijn, worden opgenomen in de Rode Lijst.

Samenvattend overzicht van beleidsrelevante natuurindicatoren voor provincies en Rijk

Indicator | 10 september 2020

Toestand van de biodiversiteit niet zo goed als beoogd, tekenen van herstel zichtbaar voor enkele ecosystemen en soorten.

Kosten en financiering natuur en landschap, 1999-2017

Indicator | 11 augustus 2020

In 2017 bedragen de bruto kosten voor natuur en landschap 1,2 miljard euro. Dat is een toename van bijna 9 procent ten opzichte van het voorafgaande jaar. Het grootste deel bestaat uit inrichting... meer

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.