Compendium voor de Leefomgeving
462 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte

Natuurbeleid en natuurbescherming

Het Nederlandse natuurbeleid bestaat uit meerdere onderdelen. Verschillende wetten en regels beschermen de natuur. Belangrijk hiervoor zijn internationale verdragen als het Biodiversiteitsverdrag (CBD), de Bonn en Bern conventies en het CITES verdrag. De hieruit voortkomende Europese richtlijnen (Vogel- en Habitatrichtlijn) en verordeningen (CITES) zijn geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. Per 1 januari 2017 geldt de nieuwe Wet Natuurbescherming. Op grond van deze wet is het Rijk verplicht een nationale natuurvisie op te stellen.

De implementatie van de Europese richtlijnen moet leiden tot een Europees ecologisch netwerk, Natura 2000 genaamd. In het Nederlandse natuurbeleid vormt het Natuurnetwerk Nederland (NNN), inclusief de Natura 2000 gebieden, een belangrijke pijler om natuurgebieden te beschermen. Hiervoor wordt natuur verworven en zo nodig ingericht. Een twintigtal grote aaneengesloten natuurgebieden zoals de Hoge Veluwe en de Biesbosch zijn ingesteld als Nationale Parken.

Een ander onderdeel van het natuurbeleid is de bescherming van soorten. Voor bedreigde soorten die vaak op internationale Rode Lijsten staan, worden soortbeschermingsplannen gemaakt en uitgevoerd.

Zoals afgesproken in het Natuurakkoord (2011) is de Rijksoverheid verantwoordelijk voor de kaders en ambities van het natuurbeleid. De provincies zijn verantwoordelijk voor invulling en uitvoering van het beleid. Ook voor het beheer van natuur zijn er diverse regelingen. In Nederland liggen veel landbouwgebieden en natuurterreinen die waardevol zijn voor natuur en landschap. De provincies willen de natuurwaarden in deze gebieden behouden en verder ontwikkelen. Boeren die hun landbouwgrond natuurvriendelijk beheren, kunnen hiervoor een vergoeding krijgen. Dit gaat via de Subsidie Natuur en Landschap (SNL).

 

Recent vernieuwd

Ontsnipperende maatregelen bij infrastructuur, 2018

Indicator | 14 mei 2020

Eind 2018 waren er in totaal 126 van de 176 in het Meerjarenprogramma Ontsnippering opgenomen knelpunten geheel opgelost en 40 gedeeltelijk opgelost door het nemen van mitigerende... meer

Index Natuur en Landschap

Indicator | 14 mei 2020

De Index Natuur en Landschap geeft het voorkomen en de ligging van de typen natuur die er in Nederland zijn en is de basis voor de natuurbeheerplannen van de provincies. Provincies... meer

Rode Lijst Indicator, 1995-2019

Indicator | 1 mei 2020

Tussen 1950 en 1995 is het aantal bedreigde soorten sterk toegenomen. In de 24 jaar daarna zijn veranderingen in bedreigde soorten beperkter geweest. Het aantal bedreigde soorten is... meer

Vlinders van de Habitatrichtlijn, 1992-2019

Indicator | 9 april 2020

Van de vijf Habitatrichtlijnsoorten vlinders die momenteel in Nederland voorkomen hebben er drie een ongunstige staat van instandhouding. Twee daarvan gaan inmiddels vooruit.

Libellen van de Habitatrichtlijn, 2000-2019

Indicator | 19 maart 2020

Er staan negen soorten Nederlandse libellen in bijlage II en/of IV van de Europese Habitatrichtlijn. Enkele daarvan gaan in de laatste decennia vooruit, maar de staat van... meer

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.