Compendium voor de Leefomgeving
467 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte

Natuurlijke hulpbronnen

De natuurlijke hulpbronnen op aarde, in het bijzonder fossiele brandstoffen, vormen een basis voor alle menselijke activiteiten, en daarmee ook voor welvaart en welzijn. Om voor toekomstige generaties de beschikbaarheid van natuurlijke hulpbronnen te garanderen, is een duurzaam voorraadbeheer noodzakelijk.

Milieudruk
Men kan natuurlijke hulpbronnen indelen in niet-vernieuwbare en vernieuwbare grondstofvoorraden, milieuvoorraden (schoon water, schone lucht, ruimte) en biodiversiteit. De winning van grondstofvoorraden veroorzaakt veelal een aantasting van een of meer milieuvoorraden en/of de biodiversiteit. Zo ontstaan bij de winning vaak emissies, naar de lucht door de inzet van fossiele brandstoffen bij de winning, en naar het water en de bodem door onder andere het wegspoelen van verontreinigingen tijdens de winning. Winningsplaatsen leggen veelal een beslag op de ruimte en tasten het landschap aan, met als gevolg een aantasting van de biodiversiteit. Het transport en de verwerking van grondstoffen dragen eveneens bij aan de emissie van stoffen. Bij de verwerking van stoffen is dit vooral het geval als de grondstof verontreinigingen bevat met milieugevaarlijke stoffen, bijvoorbeeld een te hoog zwavelgehalte.

Beschikbaarheid
Binnen de grondstofvoorraden worden niet-vernieuwbare en vernieuwbare voorraden onderscheiden. Niet-vernieuwbare voorraden (zoals fosiele brandstoffen en ertsen) worden niet of nauwelijks bijgevormd en zullen bij voortdurende winning ooit opraken. De vernieuwbare vooraden (zoals hout en vis) worden door natuurlijke processen aangevuld, en zullen, als de winning en aanwas op elkaar afgestemd zijn, tot in lengte van dagen beschikbaar blijven.

 

Recent vernieuwd

Waterwinning en watergebruik in Nederland, 1976-2018

Indicator | 7 mei 2020

De winning en het gebruik van water is de afgelopen veertig jaar op hetzelfde niveau gebleven. Schommelingen worden vooral veroorzaakt door droge versus natte jaren en variaties in de... meer

Watergebruik in de land- en tuinbouw, 2001-2018

Indicator | 7 mei 2020

Het watergebruik piekte in 2018 vanwege de droogte in dat jaar. Irrigatie en het drenken van vee vragen het meeste water op de land- en tuinbouwbedrijven.

Koelwatergebruik en warmtelozing door elektriciteitscentrales, 1981-2018

Indicator | 7 mei 2020

Het gebruik van koelwater bij de centrale opwekking van elektriciteit fluctueert in de tijd. Sinds 2012 neemt het gebruik van zout koelwater toe. Dit komt vooral door extra... meer

Winning en gebruik van water door de industrie, 1976-2018

Indicator | 7 mei 2020

Naar schatting wordt tachtig tot negentig procent van het watergebruik door de industrie ingezet voor koeling. Door de jaarlijks wisselende koelwaterbehoefte fluctueert het gebruik... meer

Energieprijzen voor enkele energiedragers, 2010-2019

Indicator | 24 april 2020

De energieprijzen fluctueren en vertonen niet allemaal hetzelfde beeld. Na hoge prijzen in 2011 tot en met 2014 is de olieprijs weer gedaald. De kolenprijs is de laatste jaren flink... meer

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.