Compendium voor de Leefomgeving
494 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte

Natuurlijke hulpbronnen

De natuurlijke hulpbronnen op aarde, in het bijzonder fossiele brandstoffen, vormen een basis voor alle menselijke activiteiten, en daarmee ook voor welvaart en welzijn. Om voor toekomstige generaties de beschikbaarheid van natuurlijke hulpbronnen te garanderen, is een duurzaam voorraadbeheer noodzakelijk.

Milieudruk
Men kan natuurlijke hulpbronnen indelen in niet-vernieuwbare en vernieuwbare grondstofvoorraden, milieuvoorraden (schoon water, schone lucht, ruimte) en biodiversiteit. De winning van grondstofvoorraden veroorzaakt veelal een aantasting van een of meer milieuvoorraden en/of de biodiversiteit. Zo ontstaan bij de winning vaak emissies, naar de lucht door de inzet van fossiele brandstoffen bij de winning, en naar het water en de bodem door onder andere het wegspoelen van verontreinigingen tijdens de winning. Winningsplaatsen leggen veelal een beslag op de ruimte en tasten het landschap aan, met als gevolg een aantasting van de biodiversiteit. Het transport en de verwerking van grondstoffen dragen eveneens bij aan de emissie van stoffen. Bij de verwerking van stoffen is dit vooral het geval als de grondstof verontreinigingen bevat met milieugevaarlijke stoffen, bijvoorbeeld een te hoog zwavelgehalte.

Beschikbaarheid
Binnen de grondstofvoorraden worden niet-vernieuwbare en vernieuwbare voorraden onderscheiden. Niet-vernieuwbare voorraden (zoals fosiele brandstoffen en ertsen) worden niet of nauwelijks bijgevormd en zullen bij voortdurende winning ooit opraken. De vernieuwbare vooraden (zoals hout en vis) worden door natuurlijke processen aangevuld, en zullen, als de winning en aanwas op elkaar afgestemd zijn, tot in lengte van dagen beschikbaar blijven.

 

Recent vernieuwd

Energieprijzen voor enkele energiedragers, 2010-2018

Indicator | 30 april 2019

De energieprijzen fluctueren en vertonen niet allemaal hetzelfde beeld. Na hoge prijzen in 2011 tot en met 2014 is de olieprijs weer gedaald. De kolenprijs is de laatste jaren flink... meer

Koelwatergebruik en warmtelozing door elektriciteitscentrales, 1981-2016

Indicator | 1 april 2019

Het gebruik van koelwater bij de centrale opwekking van elektriciteit fluctueert in de tijd. Sinds 2012 neemt het gebruik van zout koelwater fors toe. Dit komt vooral door extra... meer

Energieverbruik door verkeer en vervoer, 1990-2017

Indicator | 25 maart 2019

Het toegenomen wegverkeer is de belangrijkste oorzaak van de groei in het energieverbruik door de doelgroep Verkeer en vervoer. Personenauto's nemen het grootste deel van deze groei... meer

Huishoudelijk waterverbruik per inwoner, 1995-2016

Indicator | 19 maart 2019

Het huishoudelijk waterverbruik van Nederlanders is in 2016 weer licht toegenomen. Belangrijke redenen voor de stijging ten opzichte van 2013 is een hoger gebruik voor toiletspoeling... meer

Waterwinning en watergebruik in Nederland, 1976-2016

Indicator | 19 maart 2019

Afgezien van fluctuaties in de koelwaterhoeveelheden lijken de winning en het gebruik van water de afgelopen veertig jaar op hetzelfde niveau te zijn gebleven.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.