Compendium voor de Leefomgeving
465 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte

Natuurlijke hulpbronnen

De natuurlijke hulpbronnen op aarde, in het bijzonder fossiele brandstoffen, vormen een basis voor alle menselijke activiteiten, en daarmee ook voor welvaart en welzijn. Om voor toekomstige generaties de beschikbaarheid van natuurlijke hulpbronnen te garanderen, is een duurzaam voorraadbeheer noodzakelijk.

Milieudruk
Men kan natuurlijke hulpbronnen indelen in niet-vernieuwbare en vernieuwbare grondstofvoorraden, milieuvoorraden (schoon water, schone lucht, ruimte) en biodiversiteit. De winning van grondstofvoorraden veroorzaakt veelal een aantasting van een of meer milieuvoorraden en/of de biodiversiteit. Zo ontstaan bij de winning vaak emissies, naar de lucht door de inzet van fossiele brandstoffen bij de winning, en naar het water en de bodem door onder andere het wegspoelen van verontreinigingen tijdens de winning. Winningsplaatsen leggen veelal een beslag op de ruimte en tasten het landschap aan, met als gevolg een aantasting van de biodiversiteit. Het transport en de verwerking van grondstoffen dragen eveneens bij aan de emissie van stoffen. Bij de verwerking van stoffen is dit vooral het geval als de grondstof verontreinigingen bevat met milieugevaarlijke stoffen, bijvoorbeeld een te hoog zwavelgehalte.

Beschikbaarheid
Binnen de grondstofvoorraden worden niet-vernieuwbare en vernieuwbare voorraden onderscheiden. Niet-vernieuwbare voorraden (zoals fosiele brandstoffen en ertsen) worden niet of nauwelijks bijgevormd en zullen bij voortdurende winning ooit opraken. De vernieuwbare vooraden (zoals hout en vis) worden door natuurlijke processen aangevuld, en zullen, als de winning en aanwas op elkaar afgestemd zijn, tot in lengte van dagen beschikbaar blijven.

 

Recent vernieuwd

Windvermogen in Nederland, 1990-2019

Indicator | 8 september 2020

De capaciteit van de windmolens nam in 2019 enigszins toe. Deze toename komt in zijn geheel voor rekening van winmolens op land; de capaciteit van windmolens op zee bleef gelijk.

Windturbines op land en op zee, 1990 - 2019

Indicator | 21 juli 2020

Het aantal windturbines op land en in binnenwateren is gestegen van 323 in 1990 tot 2031 eind 2019. De laatste jaren vlakt de groei op land af, doordat het aantal nieuwe windturbines dat gebouwd... meer

Waterwinning en watergebruik in Nederland, 1976-2018

Indicator | 7 mei 2020

De winning en het gebruik van water is de afgelopen veertig jaar op hetzelfde niveau gebleven. Schommelingen worden vooral veroorzaakt door droge versus natte jaren en variaties in de... meer

Watergebruik in de land- en tuinbouw, 2001-2018

Indicator | 7 mei 2020

Het watergebruik piekte in 2018 vanwege de droogte in dat jaar. Irrigatie en het drenken van vee vragen het meeste water op de land- en tuinbouwbedrijven.

Koelwatergebruik en warmtelozing door elektriciteitscentrales, 1981-2018

Indicator | 7 mei 2020

Het gebruik van koelwater bij de centrale opwekking van elektriciteit fluctueert in de tijd. Sinds 2012 neemt het gebruik van zout koelwater toe. Dit komt vooral door extra... meer

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.