Compendium voor de Leefomgeving
522 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Milieubeleid en milieumaatregelen

Groene belastingen, 1985-2004

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

De belastingontvangsten uit groene belastingen zijn gestegen van 6 miljard euro in 1985 naar 16 miljard euro in 2004. Groene belastingen dragen voor circa 13% bij aan de totale belastingontvangsten van het Rijk.

Aandeel groene belastingen toegenomen sinds 1985

De belastingontvangsten uit groene belastingen zijn gestegen van 6 miljard euro in 1985 naar 15 miljard euro in 2003. Voor 2004 is de geraamde opbrengst weergegeven zoals die is opgenomen in de Miljoenennota 2005 (Financiën, 2004). Deze bedraagt bijna 16 miljard euro. In de periode 1992-1995 is het aandeel groene belastingen in de totale belastingopbrengst gestegen van 9 tot 13%. In de jaren na 1996 is dit aandeel min of meer constant gebleven rond de 13%.De opbrengst van groene belastingen voor het Rijk in 2002 en 2003 van circa 15 miljard euro is lager dan in 2001. Dit is veroorzaakt door wijzigingen in fiscaal beleid; onder andere door de verlaging van de motorrijtuigenbelasting. Daarnaast komt dit door ontwikkelingen in de belaste activiteit (bijv. de verkoop van motorvoertuigen), en de sterke toename in het gebruik van verschillende faciliteiten met betrekking tot de regulerende energiebelasting (REB), zoals het nihil-tarief voor groene stroom.

Vergroening van het belastingstelsel

Eén van de doelstellingen van de Belastingherziening 2001 was een vergroening van het belastingstelsel om zo een duurzame economische ontwikkeling te stimuleren. Ook in het Nationaal Milieubeleidsplan 4 (VROM, 2001) wordt aangegeven dat het voor het oplossen van grote milieuproblemen in de komende jaren noodzakelijk is om 'het milieu' in de prijzen van goederen en diensten te verdisconteren, onder andere door een vergroening van het belastingstelsel. Hieronder wordt verstaan een verschuiving van de belastingdruk naar activiteiten, die een negatief effect hebben op het milieu. Door het invoeren van milieubelastingen komen de maatschappelijke kosten met betrekking tot het milieu meer in de prijzen tot uitdrukking. De prijsverhoging van deze milieuvervuilende activiteiten zal een gedragsverandering uitlokken waardoor het negatieve milieueffect zal afnemen.

Wat zijn groene belastingen?

Onder 'groene belastingen' worden niet alleen de belastingen verstaan, die zijn ingevoerd met als primair doel een bijdrage te leveren aan het bereiken van milieudoelstellingen. Ook andere belastingen, die invloed hebben op activiteiten met een milieueffect, vallen onder het begrip groene belastingen. De opbrengsten van deze belastingen worden toegevoegd aan de algemene middelen van de rijksoverheid. Onder groene belastingen worden gerekend de Opbrengst van belastingen op een milieugrondslag, 2001-2017 (belastingen op grondwater, leidingwater, afvalstoffen, brandstoffen en de regulerende energiebelasting), accijns van minerale oliën en belastingen op voertuigen (motorrijtuigenbelasting, belasting op personenauto's en motorrijwielen en belasting op zware motorrijtuigen).De opbrengsten van de groene belastingen kunnen worden gebruikt om positieve prikkels te geven voor milieuvriendelijk gedrag; bijvoorbeeld door subsidies en fiscale regelingen. Ze kunnen ook worden gebruikt voor algemene lastenverlichting voor huishoudens en bedrijven, zoals verlaging van de loon- en inkomstenbelasting.

Referenties

Relevante informatie

  • Meer informatie over milieuheffingen en -belastingen is te vinden op Statline (CBS).
  • Bruggen, C. van (2000). Milieuheffingen en -belastingen 1986-2000 Kwartaalbericht Milieustatistieken 2000/3. Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen.
  • Financiën (1997). Belastingen in de 21e eeuw; een verkenning. Ministerie van Financiën, Nota aan de Tweede Kamer No 25810 nr. 2, Den Haag.

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2005). Groene belastingen, 1985-2004 (indicator 0360, versie 05 , 8 juni 2005 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.