Compendium voor de Leefomgeving
482 feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte
Luchtkwaliteit

SO2-concentratie in Nederland (jaar- en wintergemiddelde), 1992-2002

U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link bekijken.

De jaargemiddelde concentratie van zwaveldioxide (SO2) heeft in 2002 nergens in Nederland de grenswaarde overschreden. In het zuidwesten van Nederland zijn concentraties hoger dan de rest van het land door de nabijheid van grote bronnen in de Rijnmond.

Zwaveldioxide concentratie verder afgenomen

De jaargemiddelde SO2-concentratie is in 2002 verder afgenomen. De grenswaarde voor de SO2-concentratie ter bescherming van ecosystemen (20 µg/m3) is in 2002 nergens in Nederland overschreden. De jaargemiddelde SO2-concentratie daalt over de afgelopen 10 jaar met ongeveer 7% per jaar. Dit is het gevolg van emissiereducties in binnen- en buitenland bij de belangrijkste bronnen van SO2, zoals elektriciteitscentrales, raffinaderijen en verkeer. Omdat de eerste twee bronnen hiervan verreweg de meeste uitstoot hebben, zijn stedelijke concentraties hoger dan straat concentraties. De concentraties in de winter zijn licht verhoogd door een aantal processen die samenhangen met de lagere temperaturen: verhoogde aanvoer door continentale windrichtingen, hogere emissies door ruimte verwarming, een minder gunstige atmosferische verspreiding en een lagere depositie van zwaveldioxide als er sneeuw ligt.

Hoogste concentraties in zuidwest Nederland

De hoogste niveaus werden in het Rijnmondgebied, Zeeland en in het zuidwesten van Noord-Brabant waargenomen. Ze hangen samen met de lokale industrie, scheepvaart en mogelijk ook de nabijheid van Westvlaamse bronnen

Europese normen voor blootstelling aan zwaveldioxide

De Europese Unie heeft een aantal grenswaarden voor SO2-concentraties vastgesteld ter bescherming van de volksgezondheid en ecosystemen (EU, 1999).

  • Voor de bescherming van ecosystemen tegen de effecten van langdurige blootstelling geldt een grenswaarde van 20 µg/m3. Deze geldt zowel voor het gemiddelde van het kalenderjaar als voor het winterhalfjaar (zie bovenstaande figuren).
  • Voor de bescherming van de mens tegen piekconcentraties van SO2 heeft de EU twee grenswaarden vastgesteld. De daggemiddelde SO2-concentratie mag de grens van 125 ug/m3 niet vaker dan 3 keer per jaar overschrijden; de uurgemiddelde concentratie mag niet hoger zijn dan 350 ug/m3.

De EU heeft naast de grenswaarde voor SO2-concentratie ook een maximum aan de uitstoot van zwaveldioxide per EU-land (Nationaal Emissie Plafond; NEC) vastgesteld. Indien blijkt dat de streefwaarden en langetermijn-doelstellingen niet gehaald worden, kan het emissieplafond voor zwaveldioxide worden aangescherpt. Het Clean Air For Europe (CAFE) programma staat deze geïntegreerde beleidsaanpak voor.

Bronnen van zwaveldioxide

Emissies van SO2 naar de lucht vinden voornamelijk plaats bij gebruik van zwavelhoudende brandstoffen. De belangrijkste bronnen zijn elektriciteitscentrales, raffinaderijen en verkeer.

Effecten van zwaveldioxide op mens en natuur

Hoge concentraties SO2 hebben negatieve effecten op mens, dier en plant. Zo draagt SO2 bij aan de verzuring van ecosystemen.

Referenties

Relevante informatie

Archief van deze indicator

Referentie van deze webpagina

CBS, PBL, RIVM, WUR (2003). SO2-concentratie in Nederland (jaar- en wintergemiddelde), 1992-2002 (indicator 0441, versie 01 , 3 oktober 2003 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen.

Het CLO is een samenwerkingsverband van CBS, PBL, RIVM en WUR.