Omvang van de Nederlandse sportvisserij, 1990-2024

Toestemming hengelsport geregeld met VISpas

In Nederland mag je alleen in binnenwateren vissen met schriftelijke toestemming van de visrechthebbende. Het visrecht op het overgrote deel van de Nederlandse binnenwateren ligt bij de georganiseerde sportvisserij (m.u.v. het aalrecht). Het beoefenen van de zeesportvisserij is voor de meeste wateren vergunningvrij.

Sinds 2007 is de schriftelijke toestemming voor sportvisserij in een groot aantal binnenwateren geregeld via de landelijke VISpas, die de opvolger is van de sportvisakte. De VISpas krijg je automatisch als je lid wordt van een lokale hengelsportvereniging die is aangesloten bij een van de hengelsportfederaties van Sportvisserij Nederland. In 2024 werkte Sportvisserij Nederland samen met ruim 700 lokale hengelsportverenigingen. 
Als je alleen in rivieren en scheepvaartkanalen vist, hoef je niet bij een hengelsportvereniging aangesloten te zijn en kun je volstaan met het aanvragen van een Kleine VISpas. Sportvissers die geen lid zijn van een hengelsportvereniging kunnen een Kleine VISpas aanvragen, waarmee zij met één hengel en een beperkt aantal aassoorten in een beperkt aantal wateren mogen vissen.
De controle op het bezit van de VISpas wordt uitgevoerd door politie, buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) en verenigingscontroleurs. 

Aantal sportvissers toegenomen

Nederland telde in 2024 bijna 746.000 aangesloten sportvissers en ruim 40.000 jeugdvissers. 
Het aantal sportvissers was vanaf 1990 vrij constant tot 2020. In 2020 nam het aantal geregistreerde sportvissers in een keer met ruim 17% toe. Door de coronabeperkingen zochten heel veel mensen toen hun ontspanning aan de waterkant door te gaan vissen. 
In 2024 werden 708.160 VISpassen uitgegeven, dat is 18.550 meer dan in 2023. Het aantal Kleine VISpassen daalde van 39.221 in 2023 naar 37.378 in 2024.
Het aantal JeugdVISpassen, voor jeugd tot 14 jaar, nam toe van 38.057 stuks in 2023 naar 40.462 in 2024.

Sportvisserij is verantwoordelijk voor visserij- en visstandsbeheer

Sportvisserij heeft raakvlakken met natuur- en waterbeleid, doordat beide afhankelijk zijn van een goede waterkwaliteit en visstand. De sportvisserijorganisatie is als visrechthebbende verantwoordelijk voor de visserij en het visstandbeheer. Voor het beheer van het viswater worden visserij- en visstandbeheerplannen opgesteld. 

Uitzetten van vis kan schadelijk zijn voor ecosysteem

Vroeger werden voor de sportvisserij veel soorten vis uitgezet, zoals baars, blankvoorn, karper, regenboogforel, bruine forel, barbeel, kopvoorn, rietvoorn, winde en snoekbaars. Dit gebeurde in allerlei oppervlaktewateren, soms in habitats waar ze van nature niet voorkwamen of in hoge dichtheden. Veel exoten zijn hier gekomen omdat ze uitgezet zijn voor sportvissers, zoals de snoekbaars, bronforel, regenboogforel, grootkopkarper en zilverkarper. Het uitzetten van vissen, die niet van nature voorkomen, kan schadelijk zijn voor het ecosysteem. De laatste jaren is het aantal visuitzettingen sterk gedaald, met uitzondering van karpers. Karpers kunnen zich in Nederland moeilijk voortplanten, maar ook zij kunnen schade toebrengen aan het ecosysteem. Er zijn richtlijnen voor het uitzetten van karper, omdat het uitzetten van deze soort niet mag leiden tot ‘achteruitgang van de waterkwaliteit’ en verbetering van de waterkwaliteit niet mag frustreren.

Sportvisserij draagt bij aan onderzoek en bescherming

Sportvisserij draagt bij aan onderzoek naar verbetering van visstand en viswater, zoals bij de herintroductie van vissoorten (o.a. zeeforel, zalm, elft, steur) en de bescherming en ontwikkeling van visbestanden (o.a. haaien, roggen, paling, winde, snoek, snoekbaars, karper, brasem). Sportvisserij Nederland zet zich ook in voor het verbeteren van vismigratiemogelijkheden, herinrichting van wateren en onderzoek naar kwetsbare vissoorten. Zo komen de gegevens over zoetwatervissen mede van Sportvisserij Nederland.

• Trend van zoetwatervissen
• Migratiemogelijkheden voor trekvissen